တၢ်ထံၣ်လီၤက့ၤ ပကစၢ်အသးဖျၢၣ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်တမံၤလၢအလီၤသးစဲဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယတူၢ်ဘၣ် သးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါ ဒီးယဘၣ်ဒုးနဲၣ်ကသံၣ်သရၣ်လၢ အမၢယမၤကွၢ် ယသးဖျၢၣ်, ဒီးယသ့ၣ်ညါလၢ ခဲလစံၣ်ယၢၣ် (Calcium) အါထီၣ်ဝဲလၢယသးဖျၢၣ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံးအကြၢးအိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဖျၢၣ်အသွံၣ်ကျိၤတဖၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်, ဒီးကသံၣ်သရၣ် ကိးဝဲ “အဲသံၣ်ရိၣ်စကလရိစံး” (Atherosclerosis) န့ၣ်လီၤ.
ယကီၤယသး လၢတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးယမၤနီၢ်ခိအတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယသ့ၣ်ညါလၢ ယသးဖျၢၣ်အတၢ်ဆါန့ၣ် တဟဲကဲထီၣ်အသး သတူၢ် ကလာ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်ဆါန့ၣ် မ့ၢ်ယတၢ်ဃုထၢ လၢအတဂ့ၤတဖၣ်အဃိ, တၢ်အစၢလၢအပိာ်ထွဲထီၣ်အခံန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယလုၢ်ယလၢ်လၢအတဂ့ၤ တဖၣ်အံၤ တကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤလၢ ယတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါယသးဖျၢၣ်အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့န့ၣ်လီၤ.
လၢတၢ်ပာ်ဖျါထီၣ် ပသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤ အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့တဂ့ၤအဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ စူးကါဝဲဒၣ် ကျိာ်တၢ်ကတိၤဒ်သိးအံၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲမုၢ်တနံၤနံၤ, ဒီးဖဲပဃုထၢတၢ်တမံၤမံၤအကတီၢ်, ပသးန့ၣ် ကိၤထီၣ်မးထီၣ်ကယီကယီ သ့ဝဲဒၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤအလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်ဧ့ၤဘြံၤ ၃:၇-၈ လၢအဒိးသန့ၤပာ်ဖျါဝဲ စံး ၉၅:၇-၈ န့ၣ် စံးဘၣ်ပှၤလၢ, “မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ, သုမ့ၢ်နၢ်ဟူအကလုၢ်ဒီး, မၤကိၤထီၣ်သုသး,… ဒ်သုပၢ်တဖၣ်လ့ပစီယၤ, မၤကွၢ်ယၤအသိးတဂ့ၤ” န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ကစၢ်ယွၤ မၤပူၤမၤဖျဲး အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်လၢ ကီၢ်အဲၤကူပတူး အတၢ်ကဲကုၢ်ဝံၤ, အဝဲသ့ၣ် “လ့ပစီ, ဒီးမၤကွၢ်” ကစၢ်ယွၤ (:၉), လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢ အတၢ်ဟးဝ့ၤဝီၤအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ အိၣ်တီအိၣ်လိၤ, ဒီးကတဲာ်ကတီၤန့ၢ် အပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်အတၢ်လိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, အပှၤဂီၢ်မုၢ် တထံၣ်သ့ၣ်ညါဝဲ (:၉-၁၀) ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဝဲနၤယၤမီၣ်. ပလုၢ်လၢ်လၢအမၤယံၤထီၣ်ပှၤဒီးကစၢ်ယွၤ, တနံၤဘၣ်တနံၤ မၤကိၤထီၣ်မးထီၣ်ပသး, တြီဃာ်ပှၤဒီးကစၢ်ယွၤန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်မနုၤတဖၣ်လဲၣ်. ပဝဲကိးဂၤဒဲး ပဃုထၢမၤတၢ် ဒ်သိးအံၤတနီၤ န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, မုၢ်တနံၤအံၤ, ယစံးဘျုးယွၤ, ခဲကနံၣ်အံၤ, ကစၢ်ယွၤ အသးအိၣ်ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ပှၤလၢ ပကဆီတလဲက့ၤ ပသးလၢအကိၤဒ်လၢၢ်တဖၣ်အလီၢ်န့ၣ်ဆူ သးလၢအဘၣ်တၢ်မၤကပုာ်အီၤ ခီဖျိလၢအတၢ်အဲၣ် (ကွၢ် ယဃ့း ၃၆:၂၆) န့ၣ်လီၤ.