တၢ်သးမံသးမုာ်နီၢ်နီၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအပူၤ

အပူၤကွံာ် အနံၣ်သၢဆံန့ၣ်, ယမၤသကိးတၢ်ဒီးတၢ်စံးကတိၤသကိးတၢ်လၢ ပှၤအတၢ်ဖံး တၢ်မၤတအိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, အတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤန့ၣ် ယသ့ၣ်နီၣ်ဘၣ်ယဲ, တုၤမုၢ်မဆါတနံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ယတံၤသကိး ပာ်လီၤပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိတဖၣ် ဒီးယကဘၣ်ကွဲးဝဲဒၣ် တၢ်တဲဖျါထီၣ် တၢ်အိၣ်ဘှံးလၢ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပကအိၣ်ဘှံးလၢတၢ်ဖံးတၢ်မၤအဂီၢ်, ပသးအနံၣ်အလါ စၢ်ဒံးဝဲဒၣ်အဃိ, ပဝဲကိးဂၤဒဲးန့ၣ် ပဃုတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပှၤမၤစၢၤတၢ်တဂၤ, ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤအတၢ်ပညိၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်လၢနစံးကတိၤတဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ကဘၣ်ဃးဒီးတၢ်မၤလၢနမၤအီၤဘၣ်.” လၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ်, တၢ်ဖံးတၢ်မၤ တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်အခီၣ်ထံးနီၢ်နီၢ်န့ၣ် အဝဲ မၤဆှဲပာ်ဖျါန့ၢ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢပတၢ်မၤအိၣ်ပတုာ်အဃိ, ပသးမ့ၢ်ဘၣ်ဖှီၣ်အကတီၢ်, မ့မ့ၢ်ပတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် အခီပညီအိၣ်ဝဲဒၣ် ဒိၣ်န့ၢ်အါန့ၢ်ဒံး ပအိၣ်ဒီးတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ.

စီၤအၤဘြၤဟၣ် အသးသမူကတၢၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ် အဂ့ၢ်လီၤတံၢ်လီၤဆဲးတဖၣ်န့ၣ် ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤ တၢ်မၤလိအတၢ်ဟူးဂဲၤအံၤန့ၣ်လီၤ. စီၤအၤဘြၤဟၣ် သံ “အိၣ်ကၢအိၣ်ခိးတုၤအသးပှၢ်တုာ်ဝဲ” ဒီးအိၣ်မူဘၣ် တၢ်အိၣ်မူ “အယံာ်အထီ, ဒီးမံသူၣ်မုာ်သး” (၁ မိၤ ၂၅:၈) (ခ့ခါ) န့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံ ဒီတဘ့ၣ်အပူၤန့ၣ်, ပကဖးဘၣ် စီၤအၤဘြၤဟၣ်အတၢ်တီတၢ်လိၤ, လၢအလူၤပိာ်ထွဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤလိာ်တဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်,…

ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အဲၣ် အတၢ်မၤတဖၣ်

ဝ့ၢ်လၢ ယအိၣ်ဆိးန့ၣ် ကရဲ အၣ်ဒံၢ်ယၢၣ် ဖီကရၢၢ် (Grand Ideas Garden), ဒီး လီၢ်ကဝီၤအပဒိၣ်တၢ်ပၢအဃိာ် (County Jail), တၢ်လီၢ်ခံခါ အိၣ်သူၣ်လီၤအသးလၢ ဘီ(လ) (Ball) အကျဲမုၢ်တခီတကပၤန့ၣ်လီၤ. ယတံၤသကိးမုၣ် ကၠိန်အဲ(န) (Joann) ဘၣ်သူၣ်ဘၣ်သးဝဲဒၣ် တၢ်လီၢ်ခံတီၤလိာ်န့ၣ်လီၤ. အသးအိၣ်ဆ့ၣ်နီၤဝဲဒၣ်လၢ ဖီကရၢၢ်အပူၤ, ကွၢ်ဆိကမိၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ, ဒီးအတၢ်အဲၣ်ကစၢ်ယွၤ, မ့ၢ်လၢ ယွၤမၤတၢ်အဒိၣ်တဖၣ် လၢအတၢ်အိၣ်မူအပူၤအဃိန့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်အိၣ်မူအပူၤ, တၢ်ဃုထၢကမၣ်တဖၣ်, ဒီးဟးဖျိးကျဲ, အိၣ်ယံၤဝဲဒီးကစၢ်ယွၤအကတီၢ်, ကစၢ်ယွၤ ပှ့ၤက့ၤအီၤအဂ့ၢ်န့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးနီၤဟ့ၣ်ခီစ့ၢ်ကီးဒီးပိာ်မုၣ်လၢ အလီၤဘၣ်ဃိာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဆူၣ်အပူၤ, အဝဲစံးဘၣ်တဲဘၣ်ယၤတလီၢ်လီၢ်န့ၣ် အဝဲအိၣ်ဒီးတၢ်မံမီၢ်လၢ မုၢ်တနံၤန့ၣ်, ကယဲၢ်ပိာ်မုၣ်ကိးဂၤဒဲး လၢဃိာ်ပူၤတဖၣ်န့ၣ် ကနၢ်ပၢၢ်က့ၤဝဲ, ဒီးကလဲၤခီဖျိကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲ ကစၢ်ယွၤအတၢ်အဲၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲစုာ်စုာ်န့ၣ်လီၤ.

ပှၤကွဲးထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ စံးဘၣ်တဲဘၣ် အပှၤအံၣ်စရ့လးဖိကဒဲကဒဲလၢ “စံးထီၣ်ပတြၢၤယွၤ, ပှၤလၢအပှ့ၤက့ၤအဝဲသ့ၣ်လၢဒုၣ်ဒါအစုအပူၤ” (စံး ၁၀၇:၂) န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် “လဲၤဝ့ၤဝီၤတၢ်လၢပှၢ်မုၢ်ကနၢ, လၢအလီၢ်အိၣ်သယုၢ်အပူၤ,”…

သးတဖျၢၣ်ဃီ လၢကစၢ်ခရံာ်အပူၤ

ဖဲ ၁၉၀၇ နံၣ်, လါယနူၤအါရံၤအပူၤ, ဝ့နံၣ်ခီနံၣ် (Winneconne) အဝ့ၢ်န့ၣ်, တၢ်သးပ့ၤနီၣ်တ့နုာ်အီၤလၢ ကီၢ်စဲၣ် ဝ့း(စ) ခီစဲ(န) (Wisconsin) ဟီၣ်ခီၣ်ဂီၤအပူၤ, ဒီးကဲထီၣ် ကျိၣ်စ့အတၢ်ဟဲနုာ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢဝ့ၢ်အဂီၢ်, ခီဖျိပှၤလဲၤတၢ်က့ၤတၢ်အတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဖဲလါယူၤလံ ၂၁ သီန့ၣ် ပှၤဝ့ၢ်ဖိတဖၣ် ဆၢတဲာ်ဝဲလၢ ကထုးဖးအသးဒီး ဝ့း(စ) ခီစဲ(န) ကီၢ်စဲၣ်, ဒီးကအိၣ်ဆၢထၢၣ် ဒ်ကီၢ်စဲၣ်လၢ အပၢလီၤက့ၤ အသးဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ် စံးဝဲလၢ တၢ်ထုးဖးအသးအံၤ မ့ၢ်တၢ်လၢအမၤမဲာ်ဆှး ကီၢ်စဲၣ် အပဒိၣ်ပပှၢ်တဖၣ်, ဒီးပှၤတနီၤန့ၣ် စံးဝဲလၢ အမ့ၢ်တၢ်မၤလီၤနံၤတမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကမၤအသးတမံၤဂ့ၤတမံၤဂ့ၤန့ၣ် တၢ်စံးကတိၤကူၣ်လိာ်သုးကျဲၤသကိးတၢ် တဘျုးလါလၢ ပှၤခံခီအဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် တၢ်အစၢဟဲထီၣ်လၢ ဝ့ၢ် ဝ့နံၣ်ခီနံၣ်, ဒီးကီၢ်စဲၣ် ဝ့း(စ) ခီစဲ(န) ပာ်ဖှိၣ်က့ၤတပူၤဃီ, ဖဲလါယူလံၤ ၂၂ သီ, ၁၉၆၇ နံၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်လီၤမုၢ်လီၤဖး အါတက့ၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်မၤအသး လၢအဂ့ၤ…

ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ

ဖဲယအိးထီၣ် တၢ်ဘုၣ်ကနဲ အတလါတဖျၢၣ်န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်လၢ ကနဲဒီတဖု သံလၢာ်စီကွံာ်သတူၢ်ကလာ်, ဒီးယထးခိၣ်ထီၣ်ဖျဲးဝဲလၢ “အိ... တၢ်အံၤတမ့ၢ်ဒံးဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. တလါအံၤ မ့ၢ်ကနဲအထၢဖးဒိၣ်တဖျၢၣ်လၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးကနဲစီအါမးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ခုၣ်ခါ ဒီတကတီၢ်ညါန့ၣ် ယကွၢ်ထွဲပၢၤဃာ်အီၤဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်, ဒီးဘူးတ့ၢ်မးလၢယကထုးထီၣ်ဘၣ်ကနဲစီန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ခုၣ်ဟဲနုာ်လီၤဝဲဒၣ် ဖဲတၢ်ကိၢ်လၢၤထီၣ်အကတီၢ်အံၤ, ဒုးကဲထီၣ် တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ.

ယသံကွၢ်သမံသမိး လီၢ်ကဝီၤ အပှၤစဲၣ်နီၤတဖၣ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ်စံးဘၣ်ယၤလၢ, “လၢတၢ်အကတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ် ပှၤအါဒံအါဂၤ, လၢအဘုၣ်ကနဲတဖၣ် အတၢ်လီၤမၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်” န့ၣ်လီၤ. ကနဲအဒၢအဂ့ၤတဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, တၢ်ခုၣ်အဆံးအစှၤန့ၣ်ကဲထီၣ်တၢ်တၤတဖၣ်လၢ ကနဲတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ တၢ်ခုၣ်ဒိၣ်မးအကတီၢ်န့ၣ် ဒ်သိးကပၢၤဃာ် တၢ်အကိၢ်အခုၣ်အဂီၢ်, ကနဲတဖၣ် စူးကါဝဲ အဒံးခံခီဘၣ်ဆၣ်, ဖဲတၢ်ဟဲကသါထီၣ်လၢၤထီၣ်တစိၤဖိန့ၣ် အဝဲသ့ၣ် လူၤဃုအီၣ်ဖီအစီတဖၣ်အဃိ, လီၤဘှံးလီၤတီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ခုၣ်မ့ၢ်ဟဲနုာ်လီၤချ့သဒံးန့ၣ်ဒီး, ဒ်သိးကမၤလၢၤထီၣ်တၢ် အဂီၢ်, ကနဲသ့ၣ်တဖၣ် အဂံၢ်အဘါတအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကနဲတဖၣ် အသး “ဒံဝ့ၤဒံဝီၤ” တၢ်န့ၣ် နဲၣ်ဆှၢ အဝဲသ့ၣ်ဆူ တၢ်ဟးဂုာ်ဟးဂီၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်အဂ့ၤအဝါတဖၣ် မ့ၢ်မၤဒံဝ့ၤဒံဝီၤပှၤ, ဒ်သိးပကဃၣ်တရံးပသးဒီးတၢ်အကါဒိၣ်ကတၢၢ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်ဒီး,…

ဂံၢ်ဘါ အိၣ်ဟဲခီဖျိလၢ တၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါ

ဖဲ ကၠဲး(စ) တဂၤ စးထီၣ်နၢ်ဟူဝဲ ဖိသၣ်အတၢ်တဲပူ “ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိဒီးစီးကပ့ၤအဂ့ၢ်” အဆိကတၢၢ်န့ၣ်ဒီး, အသးပှၢ်တ့ၢ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်တဲပူဖိအံၤ, ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်မၤလိလၢတၢ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါ ခီဖျိတၢ်ထဲးဂံၢ်ထဲးဘါအဂ့ၢ်န့ၣ် ကၠဲး(စ) နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ပူတယုၢ်အံၤ စံးဘၣ်ပှၤလၢ တၢ်ဟ့ၣ်လီၤ ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိတဂၤလၢ စီးကပ့ၤအဒၢတဖျၢၣ်, ဒီးတၢ်တဲဆိပာ်အီၤလၢ အသုတအိးထီၣ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအထံၣ်ဘၣ် တၢ်အဒၢဖိ ဝံာ်ပကံးဟူးဝးဝဲဒၣ်လၢအစုပူၤန့ၣ်ဒီး, ပၢၤအသးတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ, ဒ်သိးစီးကပ့ၤဖိ ကထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ဝဲအဂီၢ်, ဟံးန့ၢ်ထးရံး, ဒီးတံာ်တဲာ်တၢ်အဒၢန့ၣ်လီၤ.

စီးကပ့ၤဖိန့ၣ် ပူၤဖျဲးထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်အဒၢဘၣ်ဆၣ်, ယူၤထီၣ်ဝဲဒၣ်လဲာ်တန့ၢ်ဘၣ်အဃိ, လီၤတဲာ်ဝဲဆူ ဟီၣ်ခိၣ်လိၤ, ဒီးသံဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူထီၣ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “တၢ်ကဲထီၣ်အသးဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိ ကၠဲး(စ) အတၢ်လဲၤ ခီဖျိဖးယံာ်ဖးထီအပူၤန့ၣ်, နၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်လၢ, “ဒ်သိး စီးကပ့ၤဖိ ကဒိၣ်ထီၣ် လၢဂံၢ်လၢဘါ, ဒီးယူၤဝဲကန့ၢ်အဂီၢ်, အလီၢ်အိၣ်ဝဲလၢ စီးကပ့ၤဖိ ကဘၣ်စူးကါဝဲ အညၣ်ထူၣ်ဘၣ်ဆၣ်, မ့ၢ်လၢဖိသၣ်ပိာ်ခွါဖိန့ၣ် တြီဃာ်ဝဲအဃိ” န့ၣ်လီၤ.
ဖိသၣ်အဂီၢ်တၢ်မၤလိအံၤ, ကမ့ၢ်တၢ်တဲမုာ်နၢ်တယုၢ်သ့ၣ်သ့ၣ်ဘၣ်ဆၣ်,…

ပိာ်မုၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်တပာ်ဖျါထီၣ်အမံၤ

ဖဲ ရှံ(လ)ယၣ် (Shelia) ထွါစီကွံာ် စီၤနီၢ်ခိၣ်တဖၣ်လၢ ကသံၣ်မၤသံတၢ်ဖိဃၢ်တဖၣ်ဝံၤ, သကူးလီၤအသး, ဒီးစၢတံၢ်တၢ်ကမှံၤအထၢၣ်လၢ, အိၣ်ပှဲၤဒီးလီခီ, ဒီးထံခွးဖိတဖၣ်လၢ  ပှၤစူးကါဝံၤတ့ၢ်လံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲယိးထီၣ် တၢ်ကမှံၤအထၢၣ်လၢ အဖံထံခိၣ်, ဒီး ဃၣ်တရံးကွၢ်ကဒါက့ၤဆူ ဘျီၣ်ရိဖှိၣ်ဖးဒိၣ်အဒၢး, လၢအဘၣ်တၢ်စူးကါအီၤကျိၤကျဲအကလုာ်ကလုာ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢခံတဘျီအဂီၢ်, အဝဲဟ့ၣ်လီၤအသးလၢ တၢ်မၤကဆှဲကဆှီ တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲအံၤအဃိ, အဲၣ်ဒိးမၤလီၤတံၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်စူးကါဘျီၣ်ရိဖှိၣ်ကသ့ဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢအသးပူၤန့ၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်ဟဲအိၣ်ဖျါထီၣ်သတူာ်ကလာ်, “တၢ်လၢယမၤတၢ်အံၤ မ့ၢ်ပှၤတဂၤဂၤ ဘၣ်ကပာ်သူၣ်ပာ်သးယဲဧၣ်” န့ၣ်လီၤ.

လၢယွၤအဘီမုၢ်အဂီၢ်, ပဖံးတၢ်မၤတၢ် ကိးမုၢ်နံၤဒဲးန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဧါ, တပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဧၣ်န့ၣ် ပမ့ၢ်ဆိကမိၣ်ကွၢ်န့ၣ်ဒီး, ကညီဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ပမၤကဆှဲကဆှီတၢ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ကွၢ်ထွဲမၤစၢၤကျိၣ်စ့အစရီမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဟ့ၣ်လံာ်စီဆှံ အတၢ်သိၣ်လိမ့ၢ်ဂ့ၤ, (မ့) ဟ့ၣ်ကျိၣ်စ့တၢ်မၤဘူၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, ဖဲပမၤတၢ်ခ့တၢ်ပှၤအတၢ်မၤန့ၣ်, ပှၤတထံၣ်ပှၤဘၣ်. ဒီးလၢကမျၢၢ်တၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤအပူၤ တၢ်တပာ်ဖျါပမံၤတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲအါမးန့ၣ်လီၤ.

လံာ်လူၤကၣ် ၈:၁-၂ အပူၤန့ၣ်, ပှၤကွဲးတၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ ပာ်ဖျါထီၣ် ပိာ်မုၣ်လၢ ဟ့ၣ်လီၤအသးတီတီလိၤလိၤတဖၣ်အမံၤ, ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မၤတၢ်သးခုကစီၣ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်အါဂၤလၢ အပူၤဖျဲးထီၣ်ဒီး သးအၢ,…