ယွၤနၢ်ပၢၢ်၀ဲ ဒီးကဟုကယာ်ပှၤစ့ၢ်ကီးလီၤ
ပှၤအိၣ်၀ဲတဂၤ ဖဲပှၤသံကွၢ်အီၤ‚ ‘‘တၢ်တသ့ၣ်ညါတၢ် ဒီးတၢ်သးတစဲ‚ တၢ်သးတအိၣ် န့ၣ် မ့ၢ်မုၢ်မဆါတနံၤအံၤ အတၢ်ဂ့ၢ်ကီဧါ’’ အခါန့ၣ်‚ အ၀ဲစံးဆၢဒီး မၤလီၤနံၤ၀ဲ‚ ‘‘ယတသ့ၣ်ညါဘၣ်‚ ယတကနၣ်ဃုာ်တၢ်ဘၣ်’’န့ၣ်လီၤႉ
ယဆိကမိၣ်ပှၤ လၢအသးဟးဂီၤအါမးတူၢ်ဘၣ်၀ဲဒ်သိးအံၤ ဘၣ်ဃးဒီး တနံၤအံၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီးပှၤအိၣ်လၢအပူၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ပတၢ် အိၣ်မူအပူၤ တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်တဖၣ် ဒီးတၢ်ဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီ မ့ၢ်အိၣ်ဒီး ကစၢ်ခရၠာစးံာ်နၢ်ပၢၢ်၀ဲ လၢလၢပှဲၤပှဲၤ ဒီးအ၀ဲ ကဟုကယာ်၀ဲသပှၢ်တၢၢ်လီၤႉ လၢ ယ့ှှါယၤ ၅၃‚ လံာ်စီဆှံအလီၢ်လံၤတက့တူၢ် အတၢ်တဲဆိပာ်ဘၣ်ဃးဒီး ကစၢ်ခရၠာစးံာ် အတၢ်ပျၤထီအသးန့ၣ် ဒုးထံၣ်ပှၤ တၢ်လၢအ၀ဲ ကဘၣ်လဲၤခီဖျိကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် လၢပဂီၢ်လီၤႉ ‘‘ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤသီအီၤ ႉႉႉ ဒ်သိဖိလၢပှၤမိၤမၤသံအီၤအသိး’’ (း၇) ‚ ‘‘လၢအဒိးတၢ်ဒီၣ်တဲာ်ကွံာ်အီၤ လၢကီၢ်မူလၢယပှၤဂီၢ်မုၢ်အတၢ်ကမၣ်အဃိ’’ (း၈) ‚ ‘‘ဒီးဘၣ်ယွၤအသး လၢအမၤ သဘှံးအီၤ‚ မၤနးမၤဖှီၣ်အီၤလီၤႉ တုၤအပာ်ထီၣ်အသးလၢ တၢ်လုၢ်တၢ်ဒဲးဘးအဃိ ဒီးကထံၣ်ဘၣ်အချံအသၣ်‚ ကထုးထီအနံၤအသီ‚ ဒီးတၢ်ဘၣ်ယွၤအသး ကဘီၣ်ထီၣ် ညီထီၣ်လၢ အစုပူၤလီၤ’’…
တၢ်အဲၣ်အလုၢ်အပရၤ
ဖဲလၢပ၀ံၢ်၀ၢ်ပစု ဒီးစံးဘၣ်ပမိၢ်ပပၢ်လၢက့ၤမုာ်မုာ်အခါ ပဖိမုၣ်ဖိမဲာ်ထံလီၤ၀ဲဒၣ်လီၤႉအ၀ဲသ့ၣ်ဟဲအိၣ်သကိးပှၤ ဖဲကီၢ်အဲကလံး ၀ံၤဒီးအ၀ဲသ့ၣ်ကက့ၤဆူအဟံၣ် လၢကီၢ်အမဲရၠာစးကၤန့ၣ်လီၤႉ ဖိမုၣ်ဖိစံး၀ဲ ‘‘ယတအဲၣ်ဒိးလၢအ၀ဲသ့ၣ်က့ၤဘၣ်’’ႉ ဖဲလၢ ယမၤမုာ်အသးအခါ ယ၀ၤသးဘိစံး၀ဲဒၣ် ‘‘တၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်အဲၣ်အလုၢ်အပရၤလီၤ’’ႉ
ဖဲလၢပမ့ၢ်လီၤဖးဒီး ပှၤလၢပအဲၣ်အီၤတဖၣ်အခါ ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ပသးကဘၣ်ဒိ၀ဲဒၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲလၢကစၢ်ခရၠာစးံာ် ဟ့ၣ်တၢ်အဲၣ်အပရၤ လၢထူၣ်စုညါအဖီခိၣ်န့ၣ် အ၀ဲကလၢၢ်ဘၣ် တၢ်လီၤဖးအဒိၣ်ကတၢၢ်တမံၤလီၤႉ အ၀ဲမ့ၢ် ပှၤကညီဒီးယွၤနီၢ်နီၢ်ဒီး အ၀ဲမၤလၢပှဲၤ ၀ံယ့ှှါယၤ အတၢ်တဲဆိလၢ အပူၤကွံာ်အနံၣ်နွံကယၤဃၣ်ဃၣ် ဖဲအစိာ်ထီၣ် ပှၤအါဂၤ အတၢ်ကမၣ်လီၤ (ယ့ှှါ ၅၃း၁၂) ႉ လၢလံာ်စီဆှံအဆၢဒိၣ်အံၤအပူၤ ပထံၣ်ဘၣ် တၢ်ကတိၤအါဘျီ လၢအပာ်ဖျါယ့ၣ်။း ဒ်အမ့ၢ်တၢ်ခ့တၢ်ပှၤ လၢတူၢ်ဘၣ်တၢ်လီၤႉ အဒိ ‘‘ဘၣ်တၢ်ဆဲးဖျိအီၤ လၢပတၢ်ကမၣ်အဃိ’’ (း၅) ‚ လၢအမၤအသးဖဲလၢအဘၣ် တၢ်ပျၤထီအီၤ လၢထူၣ်အလိၤဒီး ဖဲလၢသုးဖိတဖၣ်ဆဲးဖျိအကပၤလၢဘီ (ယိၤ ၁၉း၃၄) ဒီး‘‘ပဘျါက့ၤ လၢအဘၣ်တီၢ်အဃိန့ၣ်လီၤ’’ႉ (ယ့ှှါ ၅၃း၅) ႉ
မ့ၢ်လၢတၢ်အဲၣ်အဃိ ကစၢ်ယ့ၣ်။း ဟဲလီၤလၢဟီၣ်ခိၣ်…
သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ထူၣ်စုညါ
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢ ယလဲၤဘါတၢ်န့ၣ် ထူၣ်စုညါဖးဒိၣ်တဘိ အိၣ်ဆၢထၢၣ်လၢ တၢ်လုၢ်ဟံၣ်အမဲာ်ညါလီၤႉ တၢ်အံၤပာ်ဖျါ ထူၣ်စုညါလၢ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်သံ၀ဲလၢအလိၤ‚ မ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢ ပတၢ်ဒဲးဘးထံၣ်လိာ်သးဒီး (ဂာ်တဲာ်လိာ်သးဒီး) ခရၠာစးံာ်အတၢ်စီတၢ်ဆှံန့ၣ်လီၤႉ ဖဲန့ၣ်ကစၢ်ယွၤ ပျဲအဖိခွါလၢအလၢပှဲၤ၀ဲတဂၤ ကသံလၢပဃိ‚ တၢ်ကမၣ် ကိးမံၤဒဲးလၢပမၤဘၣ်အီၤ ကတိၤဘၣ်အီၤ မ့တမ့ၢ် ဆိကမိၣ်ဘၣ်အီၤန့ၣ်လီၤႉ လၢထူၣ်စုညါအလိၤန့ၣ် ကစၢ်ခရၠာစးံာ်မၤ၀ံၤ၀ဲတၢ်မၤ လၢကအုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤပှၤ လၢတၢ်သံ လၢပ့ကၢးတူၢ်၀ဲန့ၣ် လီၤ (ရၠာစးိမ့ၤ ၆း၂၃) ႉ
ဖဲယထံၣ်ဘၣ် ထူၣ်စုညါအံၤ ဒုးဆိကမိၣ်ယၤ တၢ်လၢ ယ့ၣ်။းတူၢ်တ့ၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤႉ တချုးဘၣ် တၢ်ပျၤထီအီၤန့ၣ် အ၀ဲဘၣ်တၢ်တီၢ်အီၤဒီး ထူးပှဲာ်အီၤလီၤႉ သုးဖိတဖၣ် ဒိအခိၣ် လၢတပိၢ်တဘိ ဒီးချံးလီၤအခီၣ်လၢအမဲာ်ညါ ဒီးဘါထီၣ်အီၤလၢတၢ်ဒုၣ်ဒွဲၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်မၢ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်ယိးအထူၣ်စုညါ ဆူတၢ်လီၢ်လၢကဘၣ်သံ၀ဲ ဘၣ်ဆၣ် မ့ၢ်လၢ အ၀ဲ ဘၣ်တၢ်ဒိအီၤတီၢ်အီၤနးနးကလဲာ်အဃိ ဂံၢ်ဘါတအိၣ်လၢကယိး၀ဲဘၣ်ႉ လၢကီၤလၤကီၤသါ (တၢ်စံးလၢခိၣ်သၣ်ဃံအလီၢ်) န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ် ပျၤ၀ဲထးဖျိဆူအဖံးအညၣ် ဒ်သိးကအိၣ်ထီလၢထူၣ်စုညါအလိၤ ဖဲလၢအ၀ဲသ့ၣ် ပာ်ဆၢထၢၣ်ထူၣ်စုညါန့ၣ်လီၤႉ ထးလီၢ်ထးကျဲတဖၣ်အံၤ…
ဘၣ်တၢ်ညိကွံာ်အီၤလၢပဃိ
ပအိၣ်ဒီးတံၤသကိးတဂၤ လၢပကပၤအံၤ ဒုးအါထီၣ် တၢ်သ့တူၢ်တၢ်ဆူးတၢ်ဆါန့ၣ်ဧါႉ ဘၢ်ကၠံနံယၤအဖၠၣ်စိမိၤ အပှၤဃိထံတၢ်တဖၣ် မၤကွၢ် တၢ်လီၤသးစဲတမံၤ ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်သံကွၢ်အံၤလီၤႉ ဖဲတၢ်ဆူးတၢ်ဆါပှၤအခါ ပခိၣ်နူာ်မၤတၢ်ဒ်လဲၣ်‚ ဖဲလၢပတူၢ်ဘၣ် တၢ်ဆါထဲတဂၤဧိၤအခါ ပခိၣ်နူာ်မၤတၢ်ဒ်လဲၣ် ဒီးပဟံးဃာ် ပှၤစီစၣ်တဂၤအစု မ့တမ့ၢ် ပဟံးဃာ် တံၤသကိးလၢပအဲၣ်အီၤတဂၤအစုအခါ ပခိၣ်နူာ် မၤတၢ်လီၤဆီဒ်လဲၣ်န့ၣ် အ၀ဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ်န့ၣ်လီၤႉ ပှၤဃုထံတၢ်တဖၣ် မၤကွၢ်တၢ်တမံၤအံၤ လၢပှၤအါဂၤအကျါ ဒီးထံၣ်နှၢ်တၢ်အစၢ ဒ်သိးသိး ဖဲလၢပှၤတဂၤ ကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ကီတၢ်ခဲအခါ မ့ၢ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤ မ့တမ့ၢ် မ့ၢ်ဟံးဃာ် ပှၤစီစၣ်တဂၤအစုတခီအခါန့ၣ် ခိၣ်နူာ်အက၀ီၤ လၢအဘၣ်ဃးဒီး တၢ်လီၤပျံၤဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီန့ၣ် ကပီၤထီၣ် ၀ဲလီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ဖဲအဟံးဃာ်ပှၤလၢအနာ်၀ဲတဂၤအစုန့ၣ် ခိၣ်နူာ်အိၣ်လီၤကဆှၣ်၀ဲလီၤႉ တံၤသကိးတဂၤအတၢ်အိၣ်ဆိးဒီးမၤမုာ်သးအံၤ ဒုးအါထီၣ် တၢ်သ့တူၢ်တၢ်ဆါလီၤႉ
ဖဲလၢကစၢ်ခရၠာစးံာ်ဘါထုကဖၣ် တၢ်လၢက့ၤသစ့ၤမနၤတၤသၣ်လီၢ်ပူၤအခါ အ၀ဲလိၣ်ဘၣ် တၢ်မၤမုာ်အီၤလီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ်ညါ၀ဲဒၣ် လၢဘူးဒီးအကဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် တၢ်ဟ့ၣ်လီၤအီၤ တၢ်စၢဃာ်ဖီၣ်ဃာ်အီၤ‚ ဒီးတၢ်သံန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲမၢအတံၤသကိး လၢအဘူးကတၢၢ်ဒီးအီၤတဖၣ် ဒ်သိးကဆိးသီဒီးဘါထုကဖၣ်သကိးဒီးအီၤ ဒီးတဲဘၣ် အ၀ဲသ့ၣ်လၢ…
ပာ်သလၣ်လီၤ နခိၣ်သူ
တချုး ယ့ၣ်။းဘၣ်တၢ်ပျၤထီအီၤန့ၣ် ပိာ်မုၣ်အမံၤ နီၢ်မၤရၠာစးံ ဂၢ်လီၤ သိနၢမူလုၢ်ဒိၣ် ပရၤဒိၣ် လၢကစၢ်ယ့ၣ်။းအခီၣ်လီၤႉ ဒီးအ၀ဲ့တူာ်ကွံာ်အခီၣ် လၢအခိၣ်သူလီၤႉ တၢ်အံၤကမ့ၢ်တၢ်မၤ လၢအဖျါ ဒူ၀ဲအမဲာ်ကဲၤ၀ဲန့ၣ်လီၤႉ နီၢ်မၤရၠာစးံလုၢ်ထီၣ် သိနၢမူ လၢအ၀ဲကပာ်ဖှိၣ်တ့ၢ်၀ဲ သးသမူဒီတစိၤညါ တကးဒံးဘၣ်အ၀ဲလုၢ်ထီၣ်စ့ၢ်ကီး အသူးသ့ၣ် လၤကပီၤလီၤႉ လၢနံၣ်ကယၤတၢ မုၢ်ထီၣ်လီၢ်ခၢၣ်သး တၢ်ဆဲးတၢ်လၤအပူၤန့ၣ် ပိာ်မုၣ်လၢအိၣ်ဒီးအသူးသ့ၣ်တဖၣ် တပာ်သလၣ်အခိၣ်သူလၢ ပှၤခိၣ်ပှၤကျါဘၣ်ႉ ဘၣ်ဆၣ်တၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအမ့ၢ်အတီန့ၣ် တဘၣ်ဃးဒီး ပှၤဂၤ အတၢ်ထံၣ်လၢ ပဖီခိၣ်ဘၣ် (၂ ့ှှမူၤ ၆း၂၁-၂၂) ႉ ဒ်သိး ကဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်။းအဂီၢ် ပှၤဂၤမ့ၢ်ဆိကမိၣ် ၀ဲလၢ တ့ကၢးတဘၣ်ဒီး သကဲာ်ပ၀းတဂ့ၤဒၣ်လဲာ် နီၢ်မၤရၠာစးံ သးအိၣ်မၤ၀ဲဒၣ်လီၤႉ
ပ၀ဲတနီၤနီၤ ဖဲပထီၣ်သရၠာစးိာ်စိၤမိၤအခါ ဒ်သိး ပှၤကထံၣ်ဂ့ၤပှၤအဂီၢ်‚ ပကအိၣ်ဖျါလၢပှဲၤအဂီၢ် ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ် ပကအိၣ်ဒီး တၢ်သးဆီၣ်သနံးပှၤလီၤႉ ပမ့ၢ်တဲလၢတၢ်ကတိၤဒိန့ၣ် ကျဲးစၢးသပှၢ်ပှၢ် လၢပခိၣ်သူကိးဘိ ကအိၣ်လၢအလီၢ်အကျဲဒၣ်၀ဲ (အခီပညီ တၢ်ခဲလၢာ် ဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး) ဘၣ်ဆၣ်…
တၤလၣ်လၢ အဟ့ၣ်လီၤတၢ်
သရၠာစးၣ်တဂၤဆှၢနုာ် တၢ်ကတိၤတဘီ လၢအမ့ၢ် ‘အ၀ဲဟ့ၣ်တ့ၢ်နၤ‚ ဆ့ကၤလၢ အကၤတ့ၢ်၀ဲတဘ့ၣ်’ ဆူတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်ဒီး စံးကတိၤသကိး၀ဲဒၣ်လီၤႉ ဒီးဟ့ၣ်ထီၣ်အကလုၢ်ဒီးစံး၀ဲ‚ ‘နမ့ၢ်ထုးကွံာ်ဆ့လၢ နကၤအီၤတဘ့ၣ်ဒီး ဟ့ၣ်လီၤဆူ ပှၤလၢ အလိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ်‚ တၢ်ကမၤအသးလၢနဂီၢ်ဒ်သိးလဲၣ်’’ န့ၣ်လီၤႉ တုၤ အ၀ဲသ့ၣ် ကတိၤသကိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ၀ံၤဒီး‚ သရၠာစးၣ်ပာ်လီၤ အဆ့ကၤလၢ သရၠာစးိာ်အမဲာ်ညါန့ၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး အပျဲၢ်တဖၣ် ပာ်လီၤသကိး အ၀ဲသ့ၣ်အဆ့ကၤလၢ သရၠာစးိာ်အမဲာ် ညါ ဒ်သိးအသရၠာစးၣ်အသိးလီၤႉ ဆၢကတီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်၀ဲ တၢ်ဂိၢ်ကတီၢ်အဃိ‚ အ၀ဲသ့ၣ် ဘၣ်က့ၤ၀ဲဆူအဟံၣ် လၢတၢ်တမုာ်တလၤအပူၤန့ၣ်လီၤႉ ဘၣ်ဆၣ် ပှၤလၢ အလိၣ်ဘၣ်သ့ၣ်တဖၣ်တခီ‚ ဒိးန့ၢ်ဘၣ်ဆ့ကၤအဃိ‚ မၤန့ၢ်က့ၤ တၢ်လၢၤလၢၤဖိအဃိ အိၣ်ဘၣ်ဆိးဘၣ်၀ဲလၢ တၢ်မုာ်တၢ်ခုၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲဘျၢတၢ်စီၤယိၤဟၣ် ဟး၀့ၤ၀ီၤ၀ဲလၢ ပှၢ်မုၢ်ကနၢ အပူၤန့ၣ်‚ အ၀ဲဟ့ၣ်ပလီၢ်ပှၤလၢ အဟဲဆူအအိၣ်‚ ဒီးကနၣ်အတၢ်ကတိၤတဖၣ်ဒီးစံး၀ဲ ‘‘ဂုၢ်ပွှၤတဖုဧၢ‚ မ့ၢ်မတၤသိၣ်သီသု ဒ်သိးကဃ့ၢ်လၢတၢ်သးထီၣ်လၢအကဟဲန့ၣ်တဂၤလဲၣ်‚ မၤသးဒ်န့ၣ်ဒီး တၤသၣ့်ကၢးဒီး တၢ်ပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးန့ၣ်‚ သၣ်ထီၣ်တက့ၢ်’’ (လူၤ ၃း၇-၈) ႉ…
ပျၢ်လီၤကွံာ်အီၤ
ဖဲပတၢ်တ့တၢ်ဖျီဆၢက့ၤအမုၢ်နံၤန့ၣ်‚ ယ၀ၤသးဘိလဲၤဒိးလဲလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ် လၢပှၤဒိးတၢ်ဖိ ခံဂၤအဂီၢ် ဒ်သိးပကယီၢ်သကိးဒီး လဲၤတၢ်လၢကျဲလၢ ပဘၣ်အိၣ်ဒီး တၢ်သးဒူန့ၣ်လီၤႉ ဖဲပစးထီၣ်ယီၢ်လ့ၣ်န့ၣ် ဒီးယပာ်သူၣ်ပာ်သးလၢ ယမ့ၢ်ပှၤအိၣ်လၢ လီၢ်ခံအဃိ အ၀ဲအဖံထံခိၣ် နိးဃာ်အသးဒီး ယတထံၣ်ဘၣ်ကျဲလၢ ယမဲာ်ညါန့ၣ် ဘၣ်လီၤႉ ဒ်န့ၣ်အသိး လ့ၣ်ယီၣ်အစုဟံးဘိတဖၣ်စ့ၢ်ကီး ယမၤဟူးအီၤ တန့ၢ်ဘၣ်အဃိ ယဃၣ်လ့ၣ်ယီၣ်ခီၣ် ဆူန့ၢ်ဆူအံၤ တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤႉ ထဲဒၣ်လ့ၣ်ယီၣ်အစုဟံးဘိ လၢအမဲာ်ညါတဖၣ် ဒုးဃၣ်လ့ၣ်ယီၣ်ခီၣ် လၢစုစ့ၣ်စုထွဲသ့၀ဲ န့ၣ်လီၤႉ လၢအလီၢ်ခံတခါန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ်လၢကပၢၤဃာ် ယနီၢ်ကစၢ်အဖီခိၣ်တခီန့ၣ်လီၤႉ တၢ်ဃုထၢလၢယဂီၢ် အိၣ်ဒၣ်ခံမံၤလီၤႉ ယပၢၤဃာ် လ့ၣ်ယီၣ်ခီၣ်အတၢ်ဃ့ၢ်တသ့အဃိ ယကမၤ တံာ်တာ်ယသးဧါႉ မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ယကလဲၤတၢ်မုာ်မုာ် ဒီးနုာ်ဒီးပျဲ မၢး လၢကဆှၢယၤဂ့ၤဂ့ၤလၢပတၢ်လဲၤတဘျီ အပူၤအံၤဧါန့ၣ်လီၤႉ
ဖဲလၢကစၢ်ယွၤမၢ စီၤအၤ့ဘၣ် ဟးထီၣ်ကွံာ် လၢအိၣ်ဆိးအလီၢ်ဒီး အဒူၣ်ဖိထၢဖိ အခါန့ၣ်‚ ကစၢ်ယွၤတတဲအီၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤအါအါဘၣ်ဃး ဒီးတၢ်လီၢ် လၢကဘၣ် လဲၤ၀ဲန့ၣ်ဘၣ်ႉ ဟီၣ်ခိၣ်ဂီၤအပနီၣ် တအိၣ်ဘၣ်ႉ တၢ်လီၢ်အသီ လၢကဘၣ်လဲၤ၀ဲ အတၢ်ပာ်ဖျါမ့ၢ်ဂ့ၤ‚…
တၢ်နာ်အတၢ်လဲၤကျဲတဘိ
စးထီၣ်လၢတၢ်စဲးကျံး လူ ၀ီလ့း အတၢ်တဲဖးထီ‚ လၢအဘၣ်ဃးဒီး ကစၢ်ခရၠာစးံာ် အဂ့ၢ်အကျိၤ‚ တၢ်တဲပူအမံၤ လၢ ‘‘ဘံၢ်ဟါ‚ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အဂ့ၢ်’’ ဖဲ ၁၈၈၀ ဒီးတုၤလီၤလၢအကတီၢ်အံၤ‚ လံာ်အံၤ ဘၣ်တၢ်စဲကျံးအါထီၣ်အီၤ ထီဘိလိၤႉ လံာ်အံၤ တၢ်ကိးအီၤလၢ ‘‘နံၣ်ကယၤတဆံခွံ‚ ပှၤခရၠာစးံာ်ဖိအလံာ် လၢအကဲဘျုးဒိၣ်ဘၢ အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢ ပှၤခရၠာစးံာ်ဖိအလံာ်ခဲလၢာ်အဖီခိၣ်လီၤႉ လံာ်အံၤ မ့ၢ်တၢ် ပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အဂ့ၢ်တံၢ်နီၢ်‚ ဒီးပှၤယူဒၤသးစၢ် ဘံၢ်ဟါ အဂ့ၢ်အကျိၤ ဒီးထုးန့ၢ် ပှၤဖးလံာ်အသးဒိၣ်မးလီၤႉ
ပှၤကွဲးလံာ် အ့ၣ်မံၣ် လံးစဲၣ် ကွဲးတၢ်လၢ ဟူမဲနထံ မဲးကစဲ အပူၤ ဒီးစံး၀ဲ‚ တၢ်ကွဲးလၢ လံာ်အံၤအပူၤ သ့ၣ်တဖၣ် ဒုးလဲလိာ်က့ၤပှၤလၢအကွဲးအီၤ ၀ီလ့း အတၢ်အိၣ်မူ အပူၤလီၤႉ ဒ်ဘံၢ်ဟါဒုးနဲၣ် ပှၤလၢအဖးလံာ်သ့ၣ်တဖၣ် ကစၢ်ခရၠာစးံာ်အတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံအသိး‚ အ၀ဲဆှၢဒီးဒုးနဲၣ်စ့ၢ်ကီး ၀ီလ့းအကျဲ ဒ်သိးကစၢ်ခရၠာစးံာ်လီၤႉ ၀ီလ့း စံး ‘‘ယထံၣ်ဘၣ် ပှၤနစၤရၠာစးံးဖိတဂၤ မၤတၢ်တဖၣ် လၢမတၤတဂၤမး…
မုာ်လၤသးခုတၢ်လၢနထံၣ်
ဖဲမုၢ်လီၤနုၢ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ် ပှၤကူပှၤကညီတဖၣ် ညီနုၢ်ဆိကတီၢ်တၢ်လၢ အ၀ဲသ့ၣ် မၤ၀ဲ ဒီးကွၢ်ကီ၀ဲ‚ ဒိန့ၢ်၀ဲတၢ်ဂီၤ ဒီးမုာ်လၤသးခု လၢမုၢ်လီၤနုာ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤအံၤလီၤႉ
ဖဲတယံာ်တမီၢ်ဒံးအခါ ယၤဒီးယမါ ပကွၢ်ကီမုၢ်လီၤနုာ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤ လၢ မဲးကစံၣ်ကိၣ်အပီၣ်လဲၣ်ထံက့ၣ်ကျီၤန့ၣ်လီၤႉ ပှၤဂီၢ်မုၢ်အါမး အိၣ်လၢပကပိာ်ကပၤန့ၣ်လီၤႉ အါတက့ၢ် အ၀ဲသ့ၣ်မ့ၢ် ပှၤစီစၣ်တဖၣ် လၢအဟဲဆူပီၣ်လဲၣ်နံၤ ဒ်သိးကကွၢ်ကီ တၢ်မၤအသးကိးနံၤဒဲးတမံၤအံၤလီၤႉ ဖဲလၢမုၢ်လီၤနုၢ်ကွံာ် လၢမူဟီၣ်ထံးန့ၣ် ပှၤဂီၢ်မုၢ်သးခု ကိးပသူဒဲစုပှီၢ်ခီၣ်လီၤႉ
ဘၣ်မနုၤ ပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ကဲထီၣ်အသး ဒ်အံၤလဲၣ်ႉ လံာ်ထါစံးထီၣ်ပ့တၢၤပာ်ဖျါ၀ဲ‚ တစဲးလီၤႉ ပှၤလၢအကွဲးထါတဂၤ ကွဲး၀ဲ ဘၣ်ဃးကစၢ်ယွၤမၤလိာ်မုၢ် လၢကစံးထီၣ်ပ့တၢၤ ပှၤလၢအတ့လီၤအီၤန့ၣ်လီၤ (စံး ၁၄၈း ၃) ႉ ဒီးတၢ်လီၢ်တပူၤလၢ်လၢ် ဖဲမုၢ်အယဲၤဆဲးကပီၤ လၢဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ် ပှၤကူပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်စ့ၢ်ကီး အသးဟူးဂဲၤ ဒီးစံးထီၣ်ပ့တၢၤယွၤ ဃုာ်ဒီး မုၢ်အတၢ်ကပီၤန့ၣ်လီၤႉ နှဆၢၣ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤ ကတိၤတၢ်ဒီးပှၤ ဒ်တၢ်စှၤမံၤ ကတိၤတၢ်ဒီးပှၤအသိးန့ၣ်လီၤႉ နှဆၢၣ်တၢ်ဃံတၢ်လၤ ထုးန့ၢ်ပသး ဒီးဆိကတီၢ် ပတၢ်လဲၤကျဲ တကးဒံးဘၣ် အိၣ်ဒီးစိကမီၤလၢ ပကဃၣ်ဃီၤပသး…
က့ၤတုၤဟံၣ်ဖဲခရၠာစးံာ်အိၣ်၀ဲအလီၢ်
‘‘တၢ်လီၢ်လၢအလီၤဂာ် ဒီးဟံၣ်တအိၣ်နီတခါဘၣ်’’ တၢ်ကတိၤအံၤ ဒုးထံၣ်ကဒါက့ၤ ပှၤပတၢ်သးဆၢန့ၢ်တၢ်ဒိၣ်မး လၢပကအိၣ်ဒီးတၢ်လီၢ်တတီၤ လၢပကအိၣ်ဘှံးအိၣ်သါ‚ ပကအိၣ်ဖဲန့ၣ်ဒီးပကဘၣ်ထွဲ ဒီးတၢ်လီၢ်ဖဲန့ၣ်လီၤႉ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်ကတိၤတၢ် ဘၣ်ဃးဒီး တၢ်သးဆၢမိၣ်န့ၢ်တၢ်လၢပဂံၢ်စဲၤလီၤအလီၢ် မ့တမ့ၢ် ပတၢ်ဘၣ်ထွဲအလီၢ်အံၤ ဖဲလၢအ၀ဲဒီးအသကိးတဖၣ် အီၣ်ဟါတၢ်အီၣ် လၢခံကတၢၢ်၀ံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲကတိၤတၢ် ဘၣ်ဃးတၢ်သံ ဒီးတၢ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤအဂ့ၢ် လၢအကမၤအသးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအၢၣ်လီၤအီၤလီၤ ၀ဲဒၣ် လၢအ၀ဲမ့ၢ်ဟးဖးဒီး အ၀ဲသ့ၣ်ဒၣ်လဲာ်ကဟဲက့ၤ ကိးကဒါက့ၤ အ၀ဲသ့ၣ်လီၤႉ ဒီးအ၀ဲကကတဲာ်ကတီၤ ပာ်စၢၤ ဟံၣ်လၢအမ့ၢ်အိၣ်ဆိးအလီၢ်တပူၤ လၢအ၀ဲသ့ၣ်အဂီၢ်လီၤႉ
ဖဲလၢကစၢ်ခရၠာစးံာ် သံလၢထူၣ်စုညါအလိၤ ဒ်ပှၤလၢအတၢ်ဒဲးဘးအိၣ် တဂၤအသိး ခီဖျိမၤလၢပှဲၤယွၤအတၢ်သိၣ်တၢ်သီန့ၣ်ဒီး‚ အ၀ဲကတဲာ်ကတီၤတ့ၢ် တၢ်လီၢ်အံၤ လၢအ၀ဲသ့ၣ်ဒီးပဂီၢ်လီၤႉ အ၀ဲတဲလီၤတံၢ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် လၢအ၀ဲမ့ၢ်လဲၤကတဲာ်ကတီၤဟံၣ်အံၤ ဒီးအ၀ဲကဟံးက့ၤအ၀ဲသ့ၣ် ဆူအအိၣ် ဒီးတပာ်လီၤတဲာ် အ၀ဲသ့ၣ်ဘၣ်လီၤႉ လၢဟီၣ်ခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ လၢမူခိၣ်မ့ၢ်ဂ့ၤ အပျဲၢ် အဘီၣ်တဖၣ် တလိၣ်ပျံၤ ဒီးဘၣ်ယိၣ်ဘၣ်ဘီ ဘၣ်ဃး အတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်ဘၣ်ႉ
ပသးမုာ်ဒီးပသးမံ၀ဲ ခီဖျိယ့ၣ်။းအတၢ်ကတိၤ မ့ၢ်လၢပနာ်လၢ အ၀ဲကတဲာ် ကတီၤဟံၣ်လၢပဂီၢ်လီၤႉ ပနာ်စ့ၢ်ကီး လၢကစၢ်ခရၠာစးံာ်…