တၢ်ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤတုၤထီၣ် ထီၣ်ဘးတၢ်လိၣ်

ကၠိအတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ပဘၣ်ဟံးန့ၢ်အီၣ်အီဒၣ်ပတၢ်န့ၣ် ဒ်သိးတၢ်ဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ အတၢ်မၤဖးဒိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အသိး ဘၣ်ကတဲၥ်ကတီၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီ အါန့ၣ်ၦၤပှ့ၤအီၣ်အီတၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ၦၤဆိကမိၣ်တယၥ်ဒွးဆိတန့ၢ်တသ့ဝဲအဃိ တၢ်အီၣ်တၢ်အီအိၣ်လီၤတဲၥ်သ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်စူးကွံၥ်တၢၤကွံၥ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲအံၤ ကၠိဖိအါမးလၢ ကအီၣ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတအိၣ်လၢလၢၦဲၤၦဲၤလၢအဟံၣ်အဃိ မုၢ်ယဲၢ်နံၤဟါတုၤအိၣ်ဘှံးပူၤတသီ တၢ်သၣ်ဝံၤအသးလီၤ. ကီၢ်ရ့ၣ်ကၠိတဖျၢၣ်လၢ ကီၢ် အမဲရကၤအပူၤ ဃုထံၣ်ဝဲတၢ်အစၢ ခီဖျိတၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီး ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤတၢ်ကရၢကရိလၢ အတဃုမၤန့ၢ် တၢ်အဘျုးန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဘိၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ် လၢၦၤအီၣ်တလၢၥ်န့ၣ်ဒီးဆှၢဝဲဆူဟံၣ်လၢကၠိဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်တဘျီဃီဒီး ဘှါၡဲတၢ်ဂ့ၢ်ကီလၢအမ့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီ အိၣ်လီၤတဲၥ်ဒီးတၢ်သၣ်ဝံၤ ခံခါလိၥ်န့ၣ်လီၤ.

ၦၤအါဂၤတထံၣ်ဝဲ ကျိၣ်စ့ဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်တၢ်ကီတၢ်ခဲ ဒ်ပရဲၣ်ကျဲၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ ၦၤအီၣ်တလၢၥ်အသိးန့ၣ်ဒီး တၢ်ဘျၢအမိၢ်ၦၢ်လၢ ပမၤအီၤဘၣ်ဃး ကၠိအတၢ်အီၣ်တၢ်အီ အလီၢ်ခံန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဒ်သိးလိၥ်အသးဒီး စီၤပီလူး အတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်ဆူကရံၣ်သူး တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ ကရံၣ်သူးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အိၣ်ဆိးတၢ်လီၢ်ဟီၣ်ကဝီၤန့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲၥ်ဝဲ တၢ်ကီတၢ်ခဲအဃိ, စီၤပီလူးစံးကတိၤ ကရံၣ်သူးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိတဖၣ် ကသုဝဲတၢ်လၢအအိၣ်အါ ဒီးအဝဲသ့ၣ်ဆူ ၦၤလၢအတၢ်လိၣ်တဖၣ်အဂီၢ် ကကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ (၂ ကရံၣ် ၈:၁၄). အတၢ်ပညိၣ်…

တၢ်လီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်အသီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး

ခရံး(စ)(Chris) ဒ်သိးကပူၤဖျဲးဝဲဒၣ်လၢ တၢ်သံအဂီၢ် ဘၣ်စိၥ်ထၢနုၥ်ခီတၢ်ဃံအနူၥ်ကံၢ်ဝံၤ လွံၢ်နံၣ်အကတီၢ်ဘၣ်မၤကွၢ် သမံသမိးကဒါ အသွံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိး ခရံး(စ) အတၢ်ဆူးဆါကဘျါအဂီၢ် ၦၤလၢအမၤဘူၣ်အချၢဃံအနူၢ်ကံၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ယါဘျါအီၤသနၥ်က့ တၢ်ကမၢကမၣ် အိၣ်တ့ၢ်မၤအသးလၢခရံး(စ)အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်အက့ၢ်အဂီၤ(DNA) လၢခရံး(စ)အသွံၣ်ပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်အတၢ်လၢၤဘၣ်ဒီးကဲထီၣ်ဝဲ ၦၤဟ့ၣ်မၤဘူၣ်တဂၤ အတၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးဒ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲနီၢ်နီၢ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကူစါယါဘျါ ကျဲၤအကျိၤအကွာ်န့ၣ် ခရံး(စ)အသွံၣ်လၢအဂံၢ်အဘါစၢ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထုးကွံၥ် ဒီးထၢနုၥ်ကဒါက့ၤ ၦၤဟ့ၣ်မၤဘူၣ်တၢ်အသွံၣ်လၢ အဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ၦၤထွါကွၢ်ခရံး(စ)အမဲၥ်ဖံး, အနိးဖံး ဒီးအပျ့ၤအထံတဖၣ် ဖျါဝဲလၢ ၦၤဟ့ၣ်မၤဘူၣ်အတၢ်လီၤစဲၤလီၤသွဲၣ်အက့ၢ်အဂီၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢကျဲတနီၤအပူၤ ခရံး(စ)အိၣ်တ့ၢ်ဒၣ်ထဲအတၢ်သ့ၣ်ညါအတၢ်သ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်တၢ်, နီၢ်ခိအက့ၢ်အဂီၤ ဒီး အတၢ်လီၤစၢၤလီၤသွဲၣ်အဂံၢ်ထံး ဘၣ်ဆၣ် အသွံၣ်ထံတဖၣ် ဒုးကဲထီၣ်ၦၤဂၤအတၢ်န့ၣ်လီၤ.

ခရံး(စ) အတၢ်လဲၤခီဖျိအံၤ လဲၤဒ်သိးလိၥ်အသး ဒီးၦၤတဂၤအတၢ်အိၣ်မူလၢ ဒိးန့ၢ်ဘၣ် တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ လၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးဒီး ပနီၢ်သးအက့ၢ်အဂီၤ ဆီတလဲသးအကတီၢ်န့ၣ် ပမ့ၢ်တၢ်ဘၣ်တ့အသီန့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူးအတၢ်ကွဲးဆူ အ့ဖ့းစူးတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် လၢ်အဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါကမျၢၢ်တဖၣ် ကဘၣ် အိၣ်မူနဲၣ်ဖျါထီၣ် နီၢ်သးအက့ၢ်အဂီၤ…

တၢ်ဟ့ၣ်လၢတၢ်အဲၣ်တၢ်သးအိၣ်

ကလဲ (Glen) ပှ့ၤဝဲ ခီဖံၣ် လၢ ဂီၤတၢ်အီၣ်အဂီၢ် ကိးမုၢ်နံၤဒဲး ဒီးဖဲပှ့ၤဝဲတဘျီလၢ်လၢ် ဟ့ၣ်ဝဲလၢ ၦၤဂၤအဂီၢ်လၢ အလီၢ်ခံတဂၤအဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဒီးမၢအစံး, ၦၤဆါတၢ် ဆၢဂ့ၤဆၢဝါၦၤလၢအလီၢ်ခံတဂၤလၢ နံၤလၢအဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ကလဲ အတၢ်ဘၣ်ထွဲ တအိၣ်ဒီး အဝဲသ့ၣ်အတၢ်မၤဆၢစံးဆၢ မ့ၢ်မနုၤတမံၤလဲၣ် တဆိကမိၣ်ဝဲ တၢ်မနုၤမးလဲၣ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲနၥ်ဝဲဒၣ်ထဲတမံၤ မ့ၢ်ဝဲတၢ်မၤအံၤ မ့ၢ်တၢ်အဆံးကတၢၢ်လၢ အမၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဖဲတဘျီန့ၣ် အဝဲဃုသ့ၣ်ညါဝဲ အတၢ်မၤဂ့ၤတဖၣ် ကဲဘျုးဝဲ ဖဲအဖးဘၣ် လီၢ်ကဝီၤ လံၥ်တၢ်ကစီၣ်အပူၤ ဖဲၦၤတဂၤ ကွဲးဝဲတၢ်ကစီၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလါယူၤလံ ၁၈ သီ ၂၀၀၇ အပူၤ တၢ်ကစီၣ်ပၥ်ဖျါဝဲ အတၢ်သးကညီ အတၢ်ဟ့ၣ်ဆံးဖိန့ၣ် ကဲထီၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်က့ၤ ၦၤတဂၤ အတၢ်ကတဲၥ်ကတီၤအသးလၢ ကမၤသံလီၤက့ၤအသး ဖဲမုၢ်နံၤအဝဲန့ၣ် အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.

ကလဲ အတၢ်ဟ့ၣ်ဆူ ၦၤတဂၤလၢ အသိလ့ၣ် အလီၢ်ခံန့ၣ် တမ့ၢ် တၢ်ဆၢမုၢ်လၢ် မၤန့ၢ်ကဒါက့ၤတၢ်အဂီၢ်ဘၣ်. တၢ်ဟ့ၣ်ဆံးအတၢ်မၤပျီပျီဖိအံၤ…

မ်တၢ်ကပီၤကဲထီၣ်တက့ၢ်

ဖဲယဖိမုၣ်ဖိအနီၢ်ဆံးဆံး ကတိၤတၢ်တချုးသ့ဒံးအခါ ညီနုၢ်ယတဲန့ၢ်အီၤတၢ်တဖၣ် လၢအထံၣ်ဝဲအမံၤလီၤ. ယနီၤဖးပဲၥ်ဖးန့ၢ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ် မ့တမ့ၢ် ယပျဲအဖီၣ်ကွၢ် တၢ်လၢအတညီနုၢ်ထံၣ်ဘၣ်ဝဲတဖၣ် ဒီးတဲန့ၢ်အီၤတၢ်အမံၤ, ဒီးမၤစၢၤအီၤဒ်သိး ကနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢဟီၣ်ခိၣ်ဖးဒိၣ်လၢ အဝဲဒၣ်ဃုသ့ၣ်ညါတၢ်န့ၣ်လီၤ. ယဝၤသးဘိဒီးယၤ ပဆၢလၢ ပဖိမုၣ်ဖိအတၢ်ကတိၤအဆိကတၢၢ်ကမ့ၢ် မိမိ, မ့တမ့ၢ် ပါပါဘၣ်ဆၣ် အဝဲမၤကမၢ ကမၣ်ၦၤဒီးအတၢ်ကတိၤအဆိကတၢၢ် လၢလီၤဆီလိၥ်ဒီးပတၢ်မုၢ်လၢ် ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါ တဖျၢၣ်လီၤ. အကိၥ်ပူၤဆံးဆံးဖိန့ၣ် ဟဲသီၣ်ထီၣ်တဖျိတဖျါလၢ ‘digit -ဒဲး ’ လၢအမ့ၢ်တၢ်ကတိၤ ‘light -တၢ်ကပီၤ’ မၤသီၣ်ကမၣ်ဝဲလၢ ‘digit -ဒဲး ’ န့ၣ်လီၤ.

‘light -တၢ်ကပီၤ ’ န့ၣ် မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ကတိၤအဆိကတၢၢ်တဖၣ် အကျါတဖျၢၣ်လၢအိၣ်လၢ လံၥ်စီဆှံပူၤလီၤ. ဒီးယွၤအသးဟုဝဲလၢ ထံဖံးခိၣ်ဒီး ယွၤစံးဝဲဒၣ် တၢ်ကပီၤ မ်အကဲထီၣ်တက့ၢ် (၁ မိၤ ၁ : ၃). ဒီးယွၤအသးဟုဝဲလၢဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ် လၢအခံး, အိၣ်သယုၢ်ဒီးအိၣ်ကလီအခိၣ် ယွၤစံးဝဲလၢတၢ်ကပီၤန့ၣ် ဂ့ၤဝဲ, ဒီးတၢ်ဂ့ၤအံၤ…

တၢ်မနုၤတဖၣ်အကါဒိၣ်လဲၣ်

ယတံၤသကိးတဂၤ ဟဲက့ၤဝဲလၢ ဘၣ်တၢ်သံကွၢ်အီၤလိၤလိၤလၢ ၦၤနၥ်တၢ်အသကိး တဂၤလၢ မ့ၢ်အဝဲဘၣ်ထွဲဒီး ထံဂ့ၢ်ကီၢ်ဂ့ၢ်အကရၢမတၤလဲၣ်လီၤ. သံကွၢ်တၢ် အတၢ်တိၥ်မ့ၢ်ဒ်သိးကသ့ၣ်ညါဝဲ မ့ၢ်အဒ်သိးဒီးအီၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်ကီခဲအိၣ်ထီၣ်တဖၣ်လၢ အမၤလီၤဖးအဝဲသ့ၣ်အသးလၢ အလီၢ်ကဝီၤအပူၤလီၤ. ဒ်သိး ကထံၣ်န့ၢ်တၢ်ပၥ်သး တမံၤဃီအဂီၢ် အဝဲစံးဆၢဝဲလၢ “ဒ်ပမ့ၢ်ၦၤစူၢ်က့ၤနၥ်က့ၤအသိး, ယဲယပၥ် တၢ်အကါဒိၣ်လၢ ခရံၥ်အပူၤ ပမ့ၢ်တၢ်တမံၤဃီလီၤ”. လၢစီၤပီလူးအဆၢကတီၢ်န့ၣ် ခီဖျိတၢ်ကီတၢ်ခဲလီၤဆီတဖၣ်အဃိ အဝဲသ့ၣ်လီၤဖးလီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်ခိၣ်တီဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်အီၣ်တဖၣ်လၢပကြၢးအီၣ်, မုၢ်နံၤမတၤ မ့ၢ်မုၢ်နံၤစီဆှံအံၤ ဟဲစိၥ်တၢ်သးလီၤဖးဆူခရံၥ်ဖိလၢ ဝ့ၢ်ရိမ့ၤအပူၤလီၤ. အိၣ်ဒီးတၢ်ပၥ်လီၤသၦၢ်ၦၢ် ဒီးအလီၢ်အလၤဒၣ်ဝဲ နၥ်သက့ စီၤပီလူး ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ် အဝဲသ့ၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်တမံၤဃီလၢ အမ့ၢ် “မူလၢခရံၥ်အဂီၢ်” လီၤ (ရိမ့ၤ ၁၄:၅-၉). လၢကစံၣ်ညီၣ်ပၥ် တၢ်ကမၣ်ၦၤလၢအလီၢ်န့ၣ် စီၤပီလူးဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ အဝဲသ့ၣ်လၢ ကလူၤတၢ် ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဃူတၢ်ဖိး ဒီးတၢ်ဒုးထီၣ်ဒုးထီလိၥ်အသး သကိးသကိးလီၤ (:၁၉).

ဖဲတၢ်အကတီၢ်လၢထံကီၢ်တဖၣ်ယ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ် ဒီးၦၤတ0ိၥ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤလီၤဖးအီၤ ခီဖျိတၢ်ဂ့ၢ်ကီခဲအဒိၣ်ဂ့ၤအဆံးဂ့ၤအကတီၢ်န့ၣ် ပဒုးနဲၣ်ခရံၥ် အတၢ်မၤလၢ အမ့ၢ်တၢ်မၤဃူမၤဖိးက့ၤၦၤလၢ…

ဒ်သိးပှၤဒီးလၢပဂီၢ်

ဒဲရၠာစးဲးပာ်သူၣ်ပာ်သး၀ဲလၢ အဖိခွါဖိတအဲၣ်ဒိးဘ့ၣ်လီၤကွံာ်အဆ့ ဖဲအလုၣ်ထံအခါ မ့ၢ်လၢ အ၀ဲပာ်သူၣ်ပာ်သးဒိၣ်မးလၢ ပှၤကထံၣ်အမဲာ်ဃးလၢ အိၣ်ဖဲအကနံၣ် ဒဲရၠာစးဲး ဘၣ်လဲၤခီဖျိတၢ်ဆဲးကံၣ်အလိၤ ဒ်သိး ကလီၤဂာ်ဒီး အဖိခွါဖိ ဒီးတူၢ်ဘၣ် တၢ်ဆါဒိၣ်မးလီၤႉ
ဒဲရၠာစးဲးအတၢ်အဲၣ်အဖိခွါအံၤ ဆဲးဖျါ ယွၤအတၢ်အဲၣ်လၢ အဖိခွါအဖိမုၣ် အဂီၢ် လီၤႉ မ့ၢ်လၢ ပ၀ဲ‚ ယွၤအဖိတဖၣ် ပဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ညၣ်ဒီးတၢ်သွံၣ် (ဧ့ၤ့ဘံၤ ၂း၁၄) ၢ်ပှၤကညီက့ၢ်ဂီၤဒီး ဟ့ၣ်ခီ ပှၤကညီ ဒီးမၤထူၣ်ဖျဲးထီၣ်ပှၤလၢတၢ်သံ (း၁၄) ‚ ဘၣ်တၢ်မၤကဲထီၣ်အီၤ ဒ်ပ၀ဲအသိး ဒ်ပှၤကညီနီၢ်နီၢ် လၢတၢ်ကိးမံၤ (း၁၇) ‚ ဒ်သိးကမၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤပှၤဒီး ယွၤလီၤႉ
ဒဲရၠာစးဲး ဒ်သိးကမၤစၢၤက့ၤ အဖိခွါအတၢ်ကီတၢ်ခဲအဂီၢ် ဆဲးကံၣ်အသး ဒ်သိး ကလီၤဂာ်ဒီးအဖိခွါလီၤႉ ကစၢ်ခရၠာစးံာ်မၤစၢၤပှၤ ပတၢ်ကီ ၣ်အန့ၣ် တၢ်ဘၣ်ကဲကုၢ် ဆူတၢ်သံလီၤႉ အ၀ဲမၤနၢၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ် လၢပဂီၢ် ခီဖျိမၤလီၤဂာ်ဒီးပဂီၢ်လီၤႉ ယ့ၣ့်ှှူး အတၢ်သးအိၣ်လၢ ကဟ့ၣ်နီၤလိာ် တၢ်အိၣ်မူ ဒ်ပှၤကညီအတၢ်အိၣ်မူအံၤ တမ့ၢ်ထဲ…

တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်ကျဲထီဘိ

တယံာ်ဒံးဘၣ် ပသုးပသးဆူဟံၣ်အသီတဖျၢၣ် လၢအအိၣ်ဘူးဒီးဟံၣ်အလီၢ်လံၤန့ၣ်လီၤႉ တၢ်လီၢ်ဘူးနာ်သက့ ပလိၣ်ဘၣ်လၢ ပတၢ်ဖိတၢ်လံၤခဲလၢာ် ကဘၣ်တၢ်ပာ်ထီၣ်ဆူ သိလ့ၣ်တီၣ်တၢ်ပီးလီအလိၤ ဒီးအိၣ်ဒီးကျိၣ်စ့အတၢ်လဲၤအသးလၢ တဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး ဘၣ်ႉ တၢ်အိၣ်သးလၢပှၤပရၤတၢ်ဒီးဆါတၢ်ဒ်န့ၣ် အကတီၢ် ပတၢ်ပီးတၢ်လီတဖၣ် အိၣ်ဒံး ဒၣ်လၢသိလ့ၣ်အလိၤ ဒီးပပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိ ဘၣ်ဃုအိၣ်ပာ်လၢ တၢ်လီၢ်အဂၤတပူၤလီၤႉ ဖဲအဆၢကတီၢ်န့ၣ်ၣ် လီၤဂာ်လၢတအိၣ်ဒီးဟီၣ်ခိၣ်အဟံၣ် ဘၣ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်မူဘၣ်၀ဲလၢတၢ်ဃ့ၢ်ပူၤဖျဲးအသးလၢ စီၤပၤစီၤစီလူးလီၤႉ မ့ၢ်လၢ အ၀ဲမ့ၢ် စီၤပၤလၢတဘၣ်ထီၣ် စီၤစီလူးအလီၢ်အဃိ စီၤစီလူးလူၤအီၤ ဒီးမၤပှဲၤအီၤဒီး ဃုအီၤလၢ ကမၤသံအီၤအဂီၢ်လီၤႉ စီၤဒၤ၀ံးဃ့ၢ်ပူၤအသး ဒီးဘၣ်မံ၀ဲ ဖဲတၢ်အိၣ်ခူသူၣ် အလီၢ်တပူၤပူၤလီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဒီးပှၤပိာ်အခံအါဂၤ ဘၣ်ဆၣ်စီၤဒၤ၀ံး အတၢ်မိၣ်န့ၢ်သး အဒိၣ်ကတၢၢ်မ့ၢ်ဒ်သိး ‘‘ကအိၣ်ကဆိးလၢယွၤအဟံၣ် တစိၤဒၣ်အီၤ ဒီးကသးခုမုာ်လၢ ရၠာစး့ဒီးယွၤလီၤ’’ (စံး ၂၇း၄) ႉ
ကစၢ်ယ့ၣ့်ှှူး မ့ၢ်ပှၤလဲၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤထီဘိတဂၤ‚ ပနၢ်ပၢၢ် ‘‘ပဟံၣ်’’ ကမ့ၢ် တပူၤလၢ်လၢ် ဖဲပအိၣ်လီၤႉ အ၀ဲအိၣ်ဒီးပှၤ ဖဲပအိၣ်ဒီး တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ် ဒီးကတဲာ် ကတီၤဒၣ်လဲာ်တၢ်လီၢ်လၢ ပကအိၣ်ဒီးအီၤလီၤထူလီၤယိာ်လီၤ…

ကစၢ်ယွၤအမ့ၤစဲဘူးလၢအဂ့ၤ

ပှၤစဲအ့ၣ်ကူၣ်သ့လၢ ဖဲ (န) ဖၠၣ်စိမိၤတဖၣ်ၣ်လီၤႉ အ၀ဲသ့ၣ် အတၢ် မၤကဲထီၣ်တၢ်အံၤၣ်လီၤႉ န့ဆၢၣ်တၢ်အထံပံာ်ပံာ်လၢအအိၣ်ဒီးချိၣ်အံၤ‚ ပျဲအီၤလၢ ကသုးသးလၢ တၢ်သဘ@လၢ တၢ်ခုၣ်စီၤ ဘံၣ်ဘံၣ်ဘၢဘၢၣ်လီၤႉ
ပှၤဃုထံတၢ်ဖိအတၢ်သုးဘူးသးလၢ တၢ်ကွၢ်ဒိတၢ်စဲဘူးလၢန့ဆၢၣ်လၢ အဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါထီၣ်အီၤလၢ ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိ ကၠိၣ်ဟါနဲး (စ) ခဲးပလၢာ် အတၢ်ထံၣ်န့ၢ်တၢ် တဖၣ်န့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲစံးလၢ ‘‘ဆိကမိၣ်ထွဲဒၣ်တၢ်လၢကစၢ်ယွၤတ့လီၤပာ်လီၤ၀ဲဒီး တၢ်လၢ အအိၣ်၀ဲလၢအပူၤ‚ နီၣ်ဧိၤမံၤဧိၤ‚ ဘုဧိၤဟုဧိၤလၢအသၣ်၀ဲလၢဘုသၣ်’’ (၁ မိၤ ၁း၁၂) ‚ ‘‘ကယဲၢ်တၢ်အသးလၢ အဟူးသ့ဂဲၤသ့လၢထံဖှံထီၣ်’’ ဒီး ‘‘ထိၣ်ဧိၤလံၣ်ဧိၤ’’ (း၂၁) ၣ်လီၤႉ ဖဲပှၤကူ ပှၤကညီထံၣ်န့ၢ် မ့တမ့ၢ် ပာ်တၢ်အိၣ်ဒီးသူးသ့ၣ်လီၤလီၤဆီဆီ‚ လၢတၢ်မုၢ်တၢ်ဘိ မ့တမ့ၢ် ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိတမံၤမံၤ‚ တၢ်အံၤ မ့ၢ်ပပိာ်ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့ အခီၣ်ကါတဖၣ်ၣ်လီၤႉ
ဖဲတၢ်တ့ဒီတနံၤ၀ံၤ၀ဲအကတီၢ်ၢ်တၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအတၢ်ဘၣ်တ့‚ မ်ပ၀ဲစ့ၢ်ကီး ပကသ့ၣ်ညါနီၣ်အ၀ဲအတၢ်မၤလၢ အလီၤဘီလီၤမုၢ်ၣ်တက့ၢ်ႉ

ခီၣ်လၢအဃံလၤ

John Nash ဘၣ်တၢ်ဟ့ၣ်အီၤ တၢ်ဃူတၢ်ဖိးအခိၣ်ဖး (‚ျစၠည ခူၠျျ‘"ျၠညျ"့့ ျသဘနူ ာ်မငဖန‚/ှစၠည့) လၢ်ဖုၢ်ကျိၤ၀ဲကွၢ် တၢ်ကူၣ်သ့အဂီၢ် ဖဲ ၁၉၉၄ နံၣ်လၢ တၢ်ပာ်ပနီၣ်အ၀ဲအတၢ်လဲၤဆိ အတၢ်မၤလၢတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွးန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဒွး ဘၣ်တၢ်သူအီၤလၢ ပနံၣ်တၢ်ကၤတၢ်မၤလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်လၢ တၢ်နၢ်ပၢၢ်တၢ်ြပၢ ဒီးပှၤသ့တီၤတၢ်အကျိၤအကျဲန့ၣ်လီၤႉ အ၀ဲအသး သမူ အဂ့ၢ်န့ၣ် တၢ်ကွဲးအီၤ ဒီးတၢ်ဒိအီၤလၢ တၢ်ဂီၤမူအပူၤ ဒီးဘၣ်တၢ်ပာ်ဖျါအီၤလၢ အ၀ဲမ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဒီး ‘‘သးလၢအဃံလၤ’’ တမ့ၢ်လၢအ၀ဲအခိၣ်နၢ်ဒီး တၢ်အကံၢ်အစီလၢအထုးသူၣ်ထုးသး တၢ်လီၤလီၤဆီဆီ တခါခါအဃိဘၣ်‚ မ့မ့ၢ်တခီမ့ၢ်တၢ်လၢ အမၤ၀ဲ အဃိလီၤႉ
လံာ်စီဆှံလီၢ်လံၤအပူၤ ၀ံယရၠာစးှါယၤသူတၢ်ကတိၤလၢအဃံလၤအံၤ လၢအပာ် ဖျါထီၣ်၀ဲခီၣ် တမ့ၢ်လၢဖှိၣ်ခါတၢ်အိၣ်ဖျါအဃိဘၣ်ၣ်လီၤႉ ‘‘ပှၤလၢအစံၣ်တဲၤတဲလီၤ တၢ်သးခုအကစီၣ်ႉႉႉအခီၣ်အိၣ်လၢ ကစၢၢ်အလိၤန့ၣ် မ့ၢ်အဃံအလၤဆံးဒိၣ်လဲၣ်’’ (ယရၠာစးှါ ၅၂း၇) ႉ ခီဖျိလၢ တၢ်တသးတီဒီးယွၤအဃိ‚ ဖဲတၢ်စိာ်မၢကဲကုၢ်အနံၣ် ၇၀ ၀ံၤ အလီၢ်ခံၣ်လီၤႉ တနံၤအံၤ တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီ မ့ၢ်ဒ်သိးအ၀ဲန့ၣ်လၢ ပတၢ်မၤနၢၤ နီၢ်သးအဒုၣ်အဒါန့ၣ် မ့ၢ်၀ဲခီဖျိခရၠာစးံာ်အတၢ်စူးကွံာ်ညိကွံာ်သးအဃိလီၤႉ…

တၢ်ဘၣ်တ့အတၢ်လီၤလိၢ်လီၤသး

ဖဲ တ့ၣ် (မ) မၤ ‘‘တၢ်ဟးလၢခီၣ်မုာ်သး’’ လၢ ့ှူးကလ့း့ှှၢၣ် လၢအအိၣ် ဖဲကီၢ်စဲၣ်အလး (စ) ကၤအခါ‚ အ၀ဲထံၣ်ဘၣ်တၢ်တနီၤလၢ အတထံၣ်တ့ၢ်၀ဲတဖၣ်လီၤႉ တ့ၣ် (မ) မ့မ့ၢ်ဒၣ်ကယၢာ် ပှၤတဂၤလၢ ဃိထံမၤလိသ့ၣ်ညါသးလၢ ထံလီၤသကၤကျိအဂ့ၢ်သနာ်က့ ထံဃံာ်ဖျၢၣ် ဆံးဆံးဖိအါဂီၢ်မုၢ်ဂီၢ်ပၤအဂ့ၢ် အ၀ဲတသ့ၣ်ညါအလၢအပှဲၤဘၣ်ႉ ဖဲအ၀ဲဃုသ့ၣ်ညါက့ၤ ထံဃံာ်ဖျၢၣ်ဆံးလါလါကပီၤကပီၤဖိတဖၣ်အဂ့ၢ် အါနံၣ်အါလါ၀ံၤအလီၢ်ခံၢ်၀ဲလၢ ထံဃံာ်ဖျၢၣ်ဆံးဖိတဖၣ်အံၤ တစဲဘူးလိာ်သး ဒ်ထံဃံာ်လၢ သ့ၣ်ထံးမုၢ်လိၤတဖၣ်အသိးဘၣ်‚ ဒီးတၢ်လၢ အလီၤကမၢကမၣ်အဒိၣ်အအါ တခီၣ် တ့ၣ် (မ) ဒီးအပှၤမၤသကိးတၢ်ဖိတဖၣ် ဆိကမိၣ်၀ဲလၢ တၢ်ကမူၣ်ဖျၢၣ်တဖၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်အူဖျိး လၢကလံၤ မ့တမ့ၢ် ယွၤလီၤဆူတၢ်လူၢ်ဖီလာ်လီၤၢ်တၢ်အစၢဘၣ်ဃး ထံဃံာ်ဖျၢၣ်ဖိတဖၣ် လဲၤတၢ် ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ် လီၤတံၢ်ဒံးဘၣ်ႉ တၢ်ခူသူၣ်တဖၣ်အံၤ ပာ်ဖျါ ကစၢ်ယွၤအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ် ဘၣ်ဃးတၢ်တ့လီၤန့ၣ်လီၤႉ လၢကစၢ်ယွၤ တ့လီၤတၢ် အတၢ်မၤအပူၤန့ၣ်‚ ကစၢ်ယွၤမၤပှဲၤ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီး ‘‘နီၣ်ဧိၤမံၤဧိၤ’’ ဒ်တၢ်အမုၢ်တၢ်ဘိဒီး သ့ၣ်ထံးတဖၣ် အသိးလီၤ (၁ မိၤ…