ဖဲယဖးဘၣ် “မဲရံၣ် မဲးခလီး(ဒ) ဘဲးသယူ(န)” (Mary McLeod Bethune) အသးသမူအဂ့ၢ်, တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤ အတၢ်ကွဲးနီၣ်န့ၣ် ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤထီၣ်ယသးသဟီၣ် န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ပှၤသူၣ်ထီၣ် “ဘဲးသယူ(န) ခိးမဲ(န) ဖၠၣ်စိမိၤ” (Bethune-Cookman University) တဂၤန့ၣ်လီၤ. အတၢ်ပာ်လီၤအသးကျၢၤမုဆှု, ဒီးတၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ် ဆှၢယၤလၢ ယကဖးအါထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ကွဲးတတီၤ ပာ်ဖျါက့ၤဝဲဒၣ် ဖဲ ၁၉၀၀, နံၣ်လၢအဟဲဆိတဖၣ်အကတီၢ်, ပှၤအၤဖြၤကၤ-အမဲရကၤ ပိာ်မုၣ်သးစၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်, အဝဲ “ပာ်ဖျါထီၣ်” ကၠိအတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်အဂ့ၢ်ဆူ ပှၤထူးပှၤတီၤ လၢအမၤပနံာ်တၢ်ကၤတဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲလၢပှၤတဂၤအံၤလဲၤကွၢ် “ဖၠၣ်စိမိၤကရၢၢ်” န့ၣ်ဒီး, ထံၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်ထဲတဖျၢၣ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်မံမီၢ်လၢ ပှၤကဲဒိၣ်တဂၤအံၤ, ဒီးဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ ပှၤကဲဒိၣ်တဂၤအံၤ ကဘျၢလီၤစ့မိၢ်ပှၢ်လၢကၠိအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်နာ်, ဒီးခါဆူညါအတၢ်တိာ်ကျဲၤတဖၣ် ပာ်ဖှိၣ်မၤသကိးတၢ်အပူၤန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် စ့ဆီၣ်ထွဲမၤစၢၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ်, ကၠိတဖျၢၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် ဖၠၣ်စိမိၤ, လၢပှၤဘၣ်မၤလိ လွံၢ်နံၣ်, တုၤခဲကနံၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ.

ဘဲးသယူ(န) အတၢ်ကတိၤလၢ အိၣ်ဒီးအကံၢ်အစီတထံၣ်န့ၣ် “တၢ်နာ်မ့ၢ်တအိၣ်ဘၣ်န့ၣ်, တၢ်ကဲထီၣ် တသ့နီတမံၤဘၣ်. တၢ်နာ်မ့ၢ်အိၣ်န့ၣ်, တၢ်ကဲထီၣ်တသ့ဘၣ်န့ၣ် တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်” န့ၣ်လီၤ. အတၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ လီၤဂာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကတိၤစံးဆၢ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် သံကွၢ်ဝဲ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်, လၢတၢ်ကမၢကမၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ပှၤကလဲၤနုာ်ဆူ “ယွၤအဘီအမုၢ်,” (မ့) “မူခိၣ်” (မး ၁၉:၂၄) ကသ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်အဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါ “မ့ၢ်မတၤကတုၤလၢ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ သ့တဂၤလဲၣ်” (:၂၅) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကွၢ်ထံတၢ်ဒီးစံးဘၣ် ပှၤပိာ်အခံတဖၣ်လၢ “မ့မ့ၢ်ယွၤန့ၣ်သ့တၢ်လၢာ်” (:၂၆) အဃိ, ကျိၤကျဲအိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတဘိ, လၢအမ့ၢ် တၢ်စူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယွၤန့ၣ်လီၤ.

တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်န့ၣ် အဂံၢ်စဲထီဃာ်အသးလၢ တၢ်နာ်န့ၢ် ယွၤ, ဒီးအတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်နာ် ထိၣ်ဂဲၤပှၤ ဒ်သိးပကနာ် တၢ်လၢအကဟဲကဲထီၣ်အသး, “တၢ်လၢပတထံၣ်ဘၣ်တဖၣ်” (ဧ့ၤ ၁၁:၁) န့ၣ်လီၤ. လီၤဂာ်ဒီးတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ် ကၠိတဖျၢၣ်လၢပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်, (မ့) တၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ် ဟံၣ်လီၤထူလီၤယိာ်တဖျၢၣ်လၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢကစၢ်ယွၤ ထံၣ်ဝဲန့ၣ် ပကထံၣ်ဝဲအဂီၢ်, မ်ယွၤကမၤစၢၤပှၤန့ၣ်တက့ၢ်.