ဖဲ ၁၉၀၅ နံၣ်, လၢ ကီၢ် စွံး(စ)လဲ(န) (Switzerland), ဝ့ၢ် ဘၢ(န) (Bern), န့ၣ် ပိာ်ခွါသးစၢ်လၢ အတကဆှဲကဆှီတဂၤ, အိၣ်ဆိးဝဲလၢ အဟံၣ်ပူၤ, ဒီးဘှါဆှဲဝဲဒၣ် အတၢ်မၤကွၢ် လၢအအိၣ်သဘံၣ်ဘုၣ်အသးတမံၤ, ဘၣ်ဃးဒီးမူပျီသနိအန့ဆၢၣ်န့ၣ်လီၤ. စဲအ့ၣ်- ဂံၢ်သဟီၣ် အပှၤကူၣ်သ့တဂၤအံၤ လၢတၢ်ပာ်ပညိၣ်စဲထီအသးတပယုၢ်ဃီအပူၤန့ၣ် မၤကွၢ်အတၢ်ထိၣ်ဒွးတၢ်တဖၣ်, တဘျီဝံၤတဘျီန့ၣ်လီၤ. ခိၣ်နူၢ်လၢ အဆိကမိၣ်မၤတၢ် နးနးကျံးကျံး, လွံၢ်လါအတီၢ်ပူၤဝံၤန့ၣ်ဒီး, ပှၤသးစၢ်တဂၤအံၤ, ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ အတၢ်သ့ၣ်ညါ ဘၣ်ဃးဒီးဟီၣ်ခိၣ်အတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးဒ်လဲၣ်အဂ့ၢ်အါမံၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤအံၤအမံၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် အဲလ်ဘၢး အဲ(န)စတဲ(န) (Albert Einstein), ဒီးအသးအိၣ်ဒံးဒၣ်ထဲ ခံဆံဃုနံၣ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ.
အဝဲမ့ၢ် စဲအ့ၣ်အပှၤကူၣ်သ့ကူၣ်ဘၣ်ဖးဒိၣ်တဂၤဘၣ်ဆၣ်, အဲ(န)စတဲ(န) တဲဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ “ယဃုမၤလိတၢ် ဒ်ယံၢ်ထီၣ်ဒ်အါထီၣ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်လၢယသ့ၣ်ညါအါထီၣ်ယဲန့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါတၢ်တဖၣ်အိၣ်ဒံးဝဲဒၣ်အါမး” န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အကံၢ်အစီ. လၢအအိၣ်ဖျါကဟုကညီၢ်န့ၣ် လီၢ်ဖျါထီၣ်အသး, ခီဖျိလၢ အစုတၢ်ဘၣ်တ့, “မူခိၣ်လီၣ်ဖျါထီၣ် ယွၤအလၤကပီၤ” (စံး ၁၉:၁) အဂ့ၢ်န့ၣ် လံာ်စီဆှံ ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤဘး အတၢ်ကတိၤ, “နဃုတၢ်သတးဒီး, နထံၣ်န့ၢ်ယွၤစ့ၢ်ကီးဧါ. နဃုန့ၢ် တၢ်သ့တၢ်လၢာ်အဂ့ၢ်အကျိၤ တုၤအလၢာ်ဘၣ်ကသ့ဧါ. ထီတုၤသိးဒီးမူခိၣ်လီၤ” (ယိၤဘး ၁၁:၇-၈) တမံၤအံၤ ဆိန့ၢ်ဒံး အဲ(န)စတဲ(န) အတၢ်ပာ်ဖျါန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ အလၤကပီၤန့ၣ် ဒိၣ်ထီန့ၢ်ဒံး မူပျီစးကဝၣ်လၢအဒိၣ်ဒီးအလဲၢ်, “လၢထံးလၢသီန့ၣ် တၢ်ကလုၢ်အိၣ်ဝဲ… ဒီးတၢ်ကလုၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ညၣ်” (ယိၤ ၁:၁,၁၄) န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤ, လၢအလီၤဆီလီၤလိၢ်လီၤလးတမံၤ, ဟဲလီၤဆူ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိအအိၣ်, ခီဖျိလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်, ကသ့ဝဲအဂီၢ်, စဲအ့ၣ်အတၢ်ထိၣ်တၢ်ဒွးသ့ၣ်တဖၣ် တအိၣ်ဝဲဒၣ်နီတမံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤန့ၣ် တမ့ၢ်ဝဲဒၣ်ထဲ “ပှၤအိၣ်လၢမူဒီပျီ” လၢစးကဝၣ်အပူၤ, လၢပတထံၣ်စိကွၢ်ဖျါအီၤတဂၤဘၣ်. မ့မ့ၢ် ကစၢ်ယွၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးပှၤဖဲဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤထီဘိ, လဲၤသကိးတၢ်ဒီးပှၤ, ယွၤအကလုၢ်ကထါလၢပသိးပကျါ, တၢ်မူအတၢ်ကပီၤ (ယိၤ ၁:၄), ပသ့ၣ်ညါအီၤ လၢပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ် ပဝဲဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.