တၢ်သန့ၤစဲထီ အက့ၢ်အဂီၤ
ဖဲယကွဲးတၢ်ဂ့ၢ်တဖၣ်အံၤအကတီၢ်, ပထွံၣ်ဖိ, ဝ့စတၢၣ်(န) (Winston) န့ၣ် အိၣ်မံကွီၤလီၤအသး လၢယခီၣ်ထံးန့ၣ်လီၤ. အဝဲခိးကွၢ်ဝဲဒၣ် ယသုးယသးလၢ လီၢ်ဆ့ၣ်နီၤလၢ အကပၤတဖျၢၣ်ဆူ တၢ်အီၣ်ဒၢးအစီၢ်နီၤခိၣ်န့ၣ်လီၤ. ယအိၣ်တၢ်အလီၢ် တၢ်ဒ့ၣ်စၢၤ တဆံ ခီၣ်ယီၢ်ဖိန့ၣ် ယံၤကဲာ်ဆိးလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယဆိကမိၣ် ယၤဒီးယထွံၣ်ဖိ, ပတၢ်ရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲဒၣ်, လၢအပူၤကွံာ်န့ၣ် ယဘၣ်လဲၤက့ၤ ဖံးမၤတၢ်လၢ တၢ်လီၢ်အယံၤအဃိန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢတၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤဘၣ်န့ၣ် ယမ့ၢ်ကတဲာ်ကတီၤယသးလၢ ယကလဲၤဟး (မ) ယမ့ၢ်စံးတၢ်ကတိၤ “လဲၤ” န့ၣ် ဟဲဃ့ၢ်ထီၣ်လၢယလိၤ, အိၣ်စဲထီဃာ်အသးဒီးယၤန့ၣ်လီၤ.
လၢပှၤကညီအတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးအပူၤ, ပှၤတဂၤ “အိၣ်စဲထီဃာ်အသး” ဒီးပှၤအဂၤန့ၣ် ပှၤတစံးကတိၤဂ့ၤအဂ့ၢ်လီၤလီၤဆီဆီဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ယထွံၣ်ဖိအိၣ်စဲထီဃာ်အသးန့ၣ် ယထံၣ်လၢ တၢ်သန့ၤစဲထီ အိၣ်ဒီးတၢ်နာ်သန့ၤ အက့ၢ်အဂီၤဖျိဖျိဖျါဖျါ, တၢ်လၢပကထံၣ်ဘၣ်ဝဲဒၣ် ဖဲ ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၆၃ အပူၤန့ၣ်လီၤ.
ထါတယုၢ်အံၤအပူၤန့ၣ်, စီၤဒၤဝံး တ့ခဲၣ်ဝဲ က့ၢ်ဂီၤဘၣ်ဃးဒီးတၢ်အဲၣ်နာ်သန့ၤကစၢ်ယွၤအဂ့ၢ်, ဒီးစးထီၣ်ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် “ယွၤဧၢ, နမ့ၢ်ယကစၢ်လီၤ. ယဃုနၤဂီၤဂီၤ, ယသးအံၤသူအသးလၢနၤ,…
တၢ်အိၣ်ဘံၣ်အိၣ်ဘၢလၢ ယွၤအစုပူၤ
လၢတၢ်လိာ်ခိၣ်လိာ်ကွဲ မၤမုာ်မၤဖှံသးအလီၢ် (amusement park) န့ၣ် ဖဲယဒိးလိာ်ကွဲကဟၣ်လၢ ပှၤအါဂၤဘၣ်သးမုာ်လၤဒိၣ်မးတခိၣ် လဲၤစွါထီၣ်ကယီကယီဆူ တၢ်လီၢ်အထီအကတီၢ်, ယဘံၣ်ဃာ် ယမဲာ်ချံ, ဒီးယကျဲးစၢးပၢၤဃာ်ယသး ဒ်ယတနၢ်ဟူ ကယဲၢ်ပှၤမၤသီၣ်မၤသဲတၢ်ကလုၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကဟၣ်အိၣ်ကတီၢ်တစိၢ်ဖိန့ၣ် ယမၤကမၣ်တၢ်, ခီဖျိလၢယကွၢ်ခူသူၣ်လီၤတၢ်န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်လၢ ကဟၣ်န့ၣ် ကလီၤဆူတၣ်ဖီလာ်သတူၢ်ကလာ်အဃိ, ယဖုးဘၣ်ယသးဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ယဘံၣ်ကဒီး ယမဲာ်ချံ, ဒီးကိးပသူကိးပသီတုၤဆူတၢ်ဖီလာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သ့ၣ်နီၣ်က့ၤ လၢယနီၢ်ဆံးအကတီၢ် အဂ့ၢ်အံၤမၤပျံၤယၤ, မၤကနိးယသးအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်တဘျီဘျီ, လၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် ပသးကလၢၢ်ဘၣ် ဒ်ပလီၤတဲာ်ဆူလာ်ယံၤထီၣ်ယိာ်ထီၣ်, ဒီးပှၤလၢကဟံးဃာ်ဖီၣ်ဃာ်ပှၤအဂီၢ်, ပှၤတအိၣ်နီတဂၤအသိးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် ဖျါလၢတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အိၣ်ထီၣ်, ဒီးတၢ်ပၢၤဃာ်အီၤတန့ၢ်လၢၤဘၣ်အကတီၢ်, ဖဲပသ့ၣ်ညါ ယွၤအိၣ်ဒီးပှၤန့ၣ်ဒီး, ပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပသး သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ပမ့ၢ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ယွၤတဖၣ်အသိး, ပသ့ၣ်ညါ ယွၤ အိၣ်ဆိးဝဲလၢပသးကံၢ်ပူၤ ခီဖျိသးစီဆှံန့ၣ်လီၤ. ပကတိၤတၢ်ဒီးအီၤသ့, ဒီးယွၤအကလုၢ်အကထါ ကနဲၣ်ဆှၢပှၤန့ၣ်လီၤ.
မ့ၢ်လၢ ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ပူထီၣ်တၢ်အဃိ, မ့ၢ် “လီၤတဲာ်” ဒၣ်လဲာ်, က “ဟံးဃာ်ဖီၣ်ဃာ်”…
တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ အတၢ်ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤ
အဲမလံၣ် ကဲ(န)ဝး (Emily Kenward) လဲၤဟးကျဲလၢ လၣ်ဘဲဒၣ်အကျဲ (Lavender), လၢဝ့ၢ် ဘရဲးတၣ်(န) (Brighton), ကီၢ်အ့ကလၣ်(န) (England) န့ၣ်လီၤ. အဝဲကဲထီၣ် ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တယံာ်ဒံးဘၣ်, ဒီးခဲကနံၣ်အံၤ, ထံၣ်ဝဲဒၣ်ကျဲတဘိအံၤ လၢတၢ်ထံၣ်လီၤဆီအပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲဒၣ်လၢ ဟံၣ်အါဖျၢၣ်န့ၣ် ပာ်လီၤဃာ်အယၣ်ဘျးသဒၢတဖၣ်လၢမုၢ်ဆါအကတီၢ်, ဒီးတၢ်လီၢ်အံၤ, ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်အနီၢ်ဂံၢ်အိၣ်အါဘၣ်ဆၣ်, ထဲဒၣ်ပှၤသးပှၢ်စှၤဂၤဖိဧိၤ ဟးထီၣ်က့ၤလီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢအသးပူၤန့ၣ် တၢ်ဆိကမိၣ်တမံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လၢဝ့ၢ် ဘရဲးတၣ်(န) အပူၤန့ၣ် အဲမလံၣ် ဃုထံၣ်သ့ၣ်ညါ ပှၤသူၣ်က့သးပှၢ်တဖၣ် အိၣ်ဆိးတၢ်အလီၢ်, ဒီးကွဲမုာ်ဝဲ တၢ်အီသကိး လာ်ဖးထံ ဖဲမုၢ်ဃ့ၣ်လီၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤဟဲတဖၣ်တဲဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤဃီ, လၢအမ့ၢ်, ခဲကနံၣ်အံၤ, အဝဲသ့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ထဲတဂၤဧိၤ, ဒီးဘၣ်လဲၤခီဖျိ လါတဖၣ်, လၢတၢ်ရ့လိာ်သးတအိၣ်ဒီးပှၤနီတဂၤဘၣ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်စံးဝဲဒၣ် တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ဆၢန့ၢ်ဘၣ်န့ၣ် ပှၤကဟဲဟးအိၣ်သကိးတၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်စူၢ်နာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ် ဆီတလဲ ပတၢ်စံးဆၢမၤဆၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, ဒီးအတၢ်လိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့းစၤလနံဖိတဖၣ်…
ယွၤလၢအကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်တၢ်လၢပဂီၢ်
ဖဲ ၂၀၂၄ နံၣ်န့ၣ်, ခွါလိၣ်ဘိ ကံကါ(န) (Keegan) တဂၤ လဲၤတခွဲညၣ်, ဒီးမၤန့ၢ်ဝဲ ဘရၣ်မဲ(န)ဒံၣ် (Barramundi) ညၣ်ဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်, အထီ ကအိၣ်ဝဲ ခံခီၣ်ယီၢ် လၢတၢ်သးခုအပူၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲအဒ့မုၣ်ဖိ နဲၣ်အီၤ တၢ်ပနီၣ်အက့ဖိတဘ့ၣ်လၢညၣ်အလိၤန့ၣ်ဒီး, အတၢ်သးခုန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်သူၣ်ပိၢ်သးဝးဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်ကီၢ်အီစထြ့လယၢၣ် ပှၤတခွဲညၣ် အတၢ်ပြၢ ပာ်ပနီၣ်ဝဲအသိး, ညၣ်လၢ အဝဲတခွဲန့ၢ် တဘ့ၣ်န့ၣ် အလုၢ်အပှ့ၤအိၣ်ဝဲဒၣ် ဒီလၣ်တကကွဲၢ်န့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ၂၀၁၅ နံၣ်လံၤလံၤန့ၣ် ပှၤမၤတၢ်ပြၢအံၤ တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်, ဒီး ကံကါ(န) မ့ၢ်ပှၤအဆိကတၢၢ်တဂၤလၢ အမၤန့ၢ် မၤနၢၤ စ့ခိၣ်ဖးအထီကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တခွဲန့ၢ်ညၣ်တဘ့ၣ်အံၤ တမ့ၢ်တၢ်ကမၤအသးညီညီထီဘိဘၣ်. တၢ်တခွဲန့ၢ်ညၣ် လၢအထးခိၣ်ပူၤအိၣ်ဒီးစ့တဘ့ၣ်န့ၣ် ကီခဲဒိၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢလံာ်မးသဲ (၁၇:၂၇) အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စံးဘၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ် စီၤပ့းတရူးလၢ “လဲၤဆူပီၣ်လဲၣ်,... ဒီးညၣ်လၢအဟဲထီၣ်ဆိတဘ့ၣ်န့ၣ် ဟံးန့ၢ်ဒီးအိးထီၣ်အထးခိၣ်, ဒီးနကထံၣ်န့ၢ် စ့တရှက့လး”…
ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢ အိၣ်မူမၤထွဲ ယွၤအကလုၢ်ကထါ
ဒ်သိးတၢ်ကမၤသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤယၤ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါ အဘ့ၣ်ဘၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ယကွဲးလံာ်စီၢ်နီၤခိၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်က့တၢ်ကွဲးရဲၣ်လီၤ တကဘျံး, လၢအမ့ၢ် “လုၢ်လၢ်အထံၣ်တဆံ, လၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂ့ၤအဂီၢ်,” န့ၣ် ဘၣ်တၢ်ဆဲးတံၢ်အီၤလၢ ထးကမိာ်ခံန့ၣ်လီၤ. လံာ်က့ဖိအံၤ, လၢအပူၤကွံာ် တဘျုးနံၣ်န့ၣ် ယထံၣ်န့ၢ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အီၣ်န့ၢ်ဂံၢ်န့ၢ်ဘါ အမဲးကစံတဘ့ၣ်အပူၤ, ဒီးယတံာ်တဲာ်ဟံးဃာ်အီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢတယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်, ယထံၣ် တၢ်ကွဲးရဲၣ်လီၤဖိအံၤ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးဒၣ်လဲာ်, ယသ့ၣ်နီၣ်ယဲဒၣ်ထဲ တၢ်ဂ့ၢ် လွံၢ်ထံၣ်အဃိ, ကဲထီၣ်တၢ်ကမၢကမၣ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကွဲးရဲၣ်လီၤဖိအံၤ အိၣ်ဒီးယၤဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်, လၢယတၢ်ဖံးတၢ်မၤတနံၤဘၣ်တနံၤ အပူၤဘၣ်ဆၣ်, ယတကွၢ်အီၤလီၤတံၢ်လီၤဆဲးဘၣ်, (မ့) တၢ်လၢအပာ်ဖျါဝဲတဖၣ်န့ၣ် ယတလူၤပိာ်ထွဲမၤအီၤနီၢ်နီၢ်ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
စီၤယၤကိာ် ကွဲးပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ တၢ်လၢအလီၤဂာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ဒ်သိးအံၤ, ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သး, လၢလံာ်စီဆှံအဂ့ၢ်န့ၣ် “ပှၤတဂၤဂၤ မ့ၢ်ကဲထီၣ် ပှၤနၢ်ဟူတၢ်အကလုၢ်, ဒီးတမ့ၢ်ဘၣ် ပှၤမၤဘၣ်ဝဲန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်အမၤအသး ဒ်ပှၤကွၢ်အမဲာ်ဒၣ်ဝဲလၢ မဲာ်ထံကလၤအသိးလီၤ. အဂ့ၢ်ဒ်အံၤ, ကွၢ်လီၤအသး, ဒီးဟးဝဲဒီး, သးပ့ၤနီၣ်အက့ၢ်အဂီၤတကီၢ်ခါ” (ယၤ ၁:၂၃-၂၄) န့ၣ်လီၤ. ပှၤပိာ်ကစၢ်ခရံာ်အခံတဖၣ်…