တၢ်အိၣ်မူတဖၣ်လၢ အလုၢ်ထီၣ် ကစၢ်ယွၤ

လၢထးဘ့ၣ်ဘၣ်အလိၤန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤ အံၣ်ကၠ့နယၢၣ် စဲ(မ)ယဲၣ် ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ် လဲၣ်ခၢးစထၢၣ် (Samuel Christopher Lancaster), လၢအတ့ကျဲမုၢ်ဒိၣ် ဖဲ ၁၉၁၅ နံၣ်အဂီၢ်, တၢ်ကွဲးစိးပျၤဝဲ လံာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်, “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ အဃံအလၤအပူၤန့ၣ် ယဒိးန့ၢ်ခွဲးယာ်လၢ ယကဘၣ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဃိ, ယစံးဘျုးကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတဖၣ်” န့ၣ်လီၤ. ထးဘ့ၣ်ဘၣ်အံၤ အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကွၢ်ထံၣ်စိန့ၢ် န့ဆၢၣ်အဃံအလၤအလီၢ်အကျဲ, ဖဲကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢအတ့ဘှီဝဲတတီၤန့ၣ်လီၤ. ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤ ကဆှၢဝဲဒၣ် ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ်ဆူ ကိၣ်လဲဘံၣ်ယၤ ထံကျိ အတြီၤအံၣ် အကစၢၢ်ကဆူးအကျါ သ့ၣ်ပှၢ်တဖၣ်, ထံလီၤဆူ တဖၣ်, ဒီးလၢၢ်လ့ကဘျၣ်ဖးထီတဖၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်အိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.

န့ဆၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးလၢ ပဒိးန့ၢ်တဖၣ်အလိၤ, တၢ်ပာ်သးကဖၢလၢ, ဒီးပတၢ်မၤန့ၢ် မၤနၢၤတၢ်တဖၣ် (မ့) ပစူးကါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, လၢတၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤ, မၤလၤကပီၤက့ၤ ပသးန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လ့ပစီလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဘၣ်မၤအသးဒ်သိးအံၤအလီၢ်န့ၣ်, လၢကစၢ်ယွၤ အစုတၢ်ဘၣ်တ့အဂ့ၤကတၢၢ်တဖၣ်အကျါ ပမ့ၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ် ဒ်အမ့ၢ် “က့ၢ်ဂီၤ” လၢအလီၢ်အလၤဖုၣ်အသိးန့ၣ်ဒီး, တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်.…

လၢကစၢ်ခရံာ်အဂီၢ် ကဲထီၣ်တၢ်ကပီၤ

ဖဲ ကိၣ်ရိၣ်နၣ် တၢ်ဆါအဃၢ်, တၢ်ဆါသံသတြိာ်အကတီၢ်, လၢတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့, ဒီးတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအဂီၢ်, ကၠိတဖၣ် လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဆှၢက့ၤအကၠိဖိတဖၣ်ဆူဟံၣ်အဃိ, ကၠိအတၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ်, ဒီးတၢ်လိာ်ကွဲအပျီတဖၣ် အိၣ်သယုၢ်အိၣ်ကလီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဃၢ်အံၤအဃိ, ပှၤအါဂၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ ဝဲဒၣ်န့ၣ် သရၣ်ဒီးသရၣ်မုၣ်တဖၣ် အၢၣ်လီၤတူၢ်လိာ်ဝဲ, ဒီးဃုဝဲဒၣ်ကျိၤကျဲတဖၣ် ဒ်သိးကဒုးနဲၣ်အပှၤကၠိဖိတဖၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် သ့ၣ်နီၣ်ဝဲဒၣ် အပှၤကၠိဖိတဖၣ်, ဒီး ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ ကၠိဖိတဖၣ်လၢ ကမၤဒံးတၢ်ဆူညါသပှၢ်ပှၢ်, ဒ်သိးကလဲၤခီဖျိန့ၢ်ဝဲတၢ်ကီတၢ်ခဲအကတီၢ်န့ၣ်လီၤ. ကၠိအါဖျၢၣ် စးထီၣ်ဝဲ တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ အတၢ်တၤတမံၤ လၢအမ့ၢ်, “ကဲထီၣ်တၢ်ကပီၤ,” ဒီးဒွဲၣ်ကပီၤထီၣ် ကၠိအတၢ်လိာ်ကွဲအပျီ အိၣ်လီၤဟိတဖၣ်လၢမ့ၣ်အူ ကိးမုၢ်နၤဒဲးန့ၣ်လီၤ.

ဖဲ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဝဲလၢ ဟီၣ်ခိၣ်ချၢအကတီၢ်, ဟ့ၣ်လီၤဝဲ အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်တၤတမံၤလၢ “ကဲထီၣ်တၢ်ကပီၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်, စံးဘၣ်တဲဘၣ်အပျဲၢ်အဘီၣ်, လၢအလူၤပိာ်အခံတဖၣ်လၢ “သုတၢ်ကပီၤန့ၣ် ဒုးကပီၤထီၣ်အီၤလၢပှၤကညီအမဲာ်ညါ” (မး ၅:၁၆) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်အတၢ်ကတိၤတထံၣ်အံၤ, အိၣ်ဒီးဖီတၢၣ်လၢအထီန့ၢ်ဒံး တၢ်ဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ (မ့) တၢ်ဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ် တၢ်ဒီသူၣ်ပာ်သးလၢအဂ့ၤန့ၣ်လီၤ. ပတၢ်သးအိၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်ကပီၤလၢ…

ကစၢ်ယွၤ အဆၢအကတီၢ်

တၢ်ထိၣ်ဆၢတဲာ် တၢ်ဆၢကတီၢ် အယူနံးန့ၣ် ဘၣ်တၢ်ထိၣ်ဒွးအီၤ ခီဖျိလၢမူကပိာ် စဲအ့ၣ်ပီညါအက့ၢ်အဂီၤ, ဒ်အမ့ၢ် ဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ်လဲၤတရံးအသး, ဒီးအတၢ်လဲၤတရံးမုၢ်အသိးန့ၣ်, တုၤလၢ ၁၉၆၇ နံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, နံၣ်ကယၤတဖၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ကတၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ခိၣ်ဖျၢၣ်အံၤ, အတၢ်လဲၤန့ၣ်ဃၢလီၤ စှၤလီၤလၢ အမူဖျၢၣ်အကျိၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် ဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်စဲးကီာ်အယူနံးန့ၣ် ယံာ်ထီန့ၢ်ဒံး ညီနုၢ်တၢ်ထိၣ်ဒွးအီၤန့ၣ်လီၤ. စးထီၣ်လၢ ကစၢ်ခရံာ်အမုၢ်နံၤတဖၣ်န့ၣ် တၢ်ထိၣ်ဒွး တၢ်ဆၢကတီၢ် လၢဟီၣ်ခိၣ်လဲးတရံးအသး လီၢ်မၢ်ကွံာ် တစဲးဘၣ်တစဲးန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်သၢနၣ်ရံၣ်ပှဲၤပှဲၤလံန့ၣ်လီၤ.

မ့ၢ်ဝဲလီၤ. တၢ်ထိၣ်ဒွးတၢ်ဆၢကတီၢ် ဒ်အမ့ၢ် မူကပိာ်ပီညါဘၣ်ဃးဒီးမူဖျၢၣ်လဲၤတၢ်အကျိၤတဖၣ်, ဒီးတၢ်လဲၤတရံးသးတဖၣ်အသိး, ကစၢ်ယွၤတ့လီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ပှၤစဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် အတၢ်ထိၣ်ဒွးတဖၣ်န့ၣ် ကကီခဲန့ၢ်ဒံး တၢ်လၢ
ပဆိကမိၣ်တ့ၢ်လံတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၢ်သ့ဝဲဒၣ်လၢ စီၤပ့းတရူး အတၢ်ကတိၤတဖၣ် “လၢကစၢ်အမဲာ်ညါန့ၣ်, မုၢ်တနံၤမၤအသးဒ်နံၣ်တကထိအသိး” (၂ပ့း ၃:၈) န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ဂ့ၢ်လိာ်ထီဒါ ပှၤအသးဒ့ဒီတဖၣ်လၢ အပာ်ဒ့ၣ်ပာ်ကမၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး တဟဲက့ၤဒံးဘၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.…

ဆ့ၣ်နီၤအိၣ်သကိးဒီးပှၤဘၣ်နးဘၣ်ဖှီၣ်

"ပါပၢ်ဧၢ, ယခိၣ်ဆါ. ပါပၢ်ဧၢ, တၢ်ဂိၢ်ယသး. ပါပၢ်ဧၢ, မ့ၢ်နဖူးလဲးဒံးဒူး ယခီၣ်တဖၣ်ကသ့ဧါ." တၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် ယဖိမုၣ်လိၣ်ဘိဖိတဂၤ, အတၢ်ကိၢ်ထီၣ်ဒိၣ်မး, တၢ်ဂိၢ်ကနိးအသး, ဒီးနီၢ်ဒီတဂၤန့ၣ် တၢ်တကံပဝံတဖၣ် ဟဲမၤဘၣ်ဒိဆါအီၤနးနးကျံးကျံးန့ၣ်လီၤ. အဝဲအဲၣ်ဒိးလၢ ယကမၤဂ့ၤမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤအီၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, အါတက့ၢ်န့ၣ် အဝဲအဲၣ်ဒိးယကအိၣ်ဆိးလၢအကပၤန့ၣ်လီၤ. အကတၢၢ်န့ၣ် ယဘၣ်လဲၤစိာ်အီၤဆူ တၢ်အံးထွဲ ကွၢ်ထွဲတၢ်တကီၢ်ခါအလီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဒုးသ့ၣ်ညါပှၤလၢ “တၢ်ဆါဃၢ်” (Virus) အဃိန့ၣ်လီၤ. ပမၤတၢ်မနုၤမးတသ့ဘၣ်. အိၣ်ဒၣ်ထဲပကဘၣ်ကူစါယါဘျါအီၤန့ၣ်လီၤ.

မုၢ်တနံၤအံၤ, လၢအါနၣ်ရံၣ်အတီၢ်ပူၤ, ယဆ့ၣ်နီၤအိၣ်သကိးဒီးယဖိမုၣ်လၢအဆါ တဂၤန့ၣ်လီၤ. ယဖူးလဲးဒံးဒူးအခီၣ်တဖၣ်, ဒုးအီကသံၣ်ကသီန့ၣ်လီၤ. ယအဲၣ်ဒိးယဲလၢယဖိမုၣ်ကအိၣ်မုာ်ထီၣ်က့ၤ ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီဘျီ, ယသးလၢအဲၣ်လီၤ အကစၢ်အသးဒၣ်ဝဲန့ၣ် ကအုကစွါထီၣ်ဝဲလၢ, တၢ်ကီဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဆ့ၣ်နီၤအိၣ် သကိးဒီးပှၤတူၢ်ဘၣ်တၢ်ဆူးတၢ်ဆါတဖၣ်, ဒီးတၢ်ထံၣ်ဘၣ် အဝဲသ့ၣ်အတၢ်နးတၢ်ဖှီၣ်ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ကီတၢ်ခဲနီၢ်နီၢ်န့ၣ်လီၤ.

စီၤယိၤဘး ဘၣ်နးဘၣ်ဖှီၣ်တၢ်န့ၣ် အတံၤသကိးတဖၣ် ထံၣ်ဝဲ ဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ပှၤသၢဂၤအံၤ ပဲာ်ထံနီၤဖးတၢ်အါစူအါဘျီန့ၣ် ကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, လၢခံန့ၣ်, ပဲာ်ထံနီၤဖးဝဲဒၣ် စီၤယိၤဘး အၢအၢသီသီန့ၣ်လီၤ.…

တၢ်ဟ့ၣ်လီၤဘျုးလီၤသး အပှ့ၤကလံၤ

ပှၤခရံာ်ဖိခိၣ်နၢ် ခံဆံခံဂၤတဖုန့ၣ် လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤ, ဒ်သိးကထံၣ်လိာ်သး, ဒီးမၤလိန့ၢ်တၢ်လၢ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်တဂၤ, အိၣ်ဟဲဝဲလၢ ထံကီၢ်အဂၤတဘ့ၣ်အဂီၢ်, ဘၣ်လဲၤဝဲနံၤတဝာ်အကျဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်မ့ၢ်ဘၣ်ဖီၣ်န့ၢ်ဒီး, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်န့ၣ် ကဘၣ်တၢ်နီၣ်ဟးထီၣ်လၢကီၢ်ပူၤ, ဒီးပှၤအဂၤတဖၣ် ကဘၣ်လီၤဃိာ် သၢနံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤခံဆံခံဂၤအကျါ တဆံဃိးဂၤန့ၣ် မ့ၢ်လၢအတၢ်စူၢ်နာ်ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ဘၣ်လီၤတ့ၢ်လံဃိာ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်စီဆှံ တဆံယဲၢ်ဘ့ၣ်လၢ အဟဲစိာ်ဝဲန့ၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲဝံၤန့ၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်တဂၤန့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤဝဲအလံာ်စီဆှံဆူ ပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ်ဘၣ်လီၤဃိာ်န့ၣ် ဒ်သိးလံာ်စီဆှံအတၢ်ကူၣ်သ့တဖၣ် ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤလၢအသးကံၢ်ပူၤအဂီၢ်, ဒ်ပှၤဂၤတဖၣ်အသိး, အဝဲတိၢ်ရူးတ့ၢ်ဝဲ လံာ်စီဆှံအဆၢဒိၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢခံ, ပိာ်မုၣ်န့ၣ် စံးဘၣ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်သရၣ်လၢ ကဃ့ဘါထုကဖၣ်န့ၢ်တၢ်လၢ အဝဲသ့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကပာ်ဖှိၣ်ဘူၣ်ထူဘါယွၤ လၢတၢ်သဘျ့အပူၤအဂီၢ်, ဒ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် သရၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်သရၣ်န့ၣ် ကမၢကမၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ် ဟ့ၣ်လီၤအသး, တူၢ်ခီၣ်တၢ်မၤအၢမၤနး, ဒီးကလီၤဘၣ်ဃိာ်ဒၣ်လဲၣ်ညိကွံာ်အသး အဃိ, ဒ်ပိာ်မုၣ်သကွံာ်ကညးအီၤအသိး, ကဘၣ်ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲအလီၢ်န့ၣ် အဝဲဃ့ဘါထုကဖၣ်ဝဲလၢ အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကလီၤဂာ်ဒ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အသိးန့ၣ်လီၤ.

ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ခရံာ် လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်တဖၣ် ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤနးလၢ အဝဲသ့ၣ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤတနီၤန့ၣ်…