လၢထးဘ့ၣ်ဘၣ်အလိၤန့ၣ် တၢ်မၤလၤကပီၤ အံၣ်ကၠ့နယၢၣ် စဲ(မ)ယဲၣ် ခရံးစတိၣ်ဖၢၣ် လဲၣ်ခၢးစထၢၣ် (Samuel Christopher Lancaster), လၢအတ့ကျဲမုၢ်ဒိၣ် ဖဲ ၁၉၁၅ နံၣ်အဂီၢ်, တၢ်ကွဲးစိးပျၤဝဲ လံာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်, “ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဘၣ်တ့ အဃံအလၤအပူၤန့ၣ် ယဒိးန့ၢ်ခွဲးယာ်လၢ ယကဘၣ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အဃိ, ယစံးဘျုးကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတဖၣ်” န့ၣ်လီၤ. ထးဘ့ၣ်ဘၣ်အံၤ အိၣ်ဆၢထၢၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကွၢ်ထံၣ်စိန့ၢ် န့ဆၢၣ်အဃံအလၤအလီၢ်အကျဲ, ဖဲကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်လၢအတ့ဘှီဝဲတတီၤန့ၣ်လီၤ. ကျဲမုၢ်ဖးဒိၣ်အံၤ ကဆှၢဝဲဒၣ် ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ်တဖၣ်ဆူ ကိၣ်လဲဘံၣ်ယၤ ထံကျိ အတြီၤအံၣ် အကစၢၢ်ကဆူးအကျါ သ့ၣ်ပှၢ်တဖၣ်, ထံလီၤဆူ တဖၣ်, ဒီးလၢၢ်လ့ကဘျၣ်ဖးထီတဖၣ် လၢအလီၤကမၢကမၣ်အိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ.
န့ဆၢၣ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးလၢ ပဒိးန့ၢ်တဖၣ်အလိၤ, တၢ်ပာ်သးကဖၢလၢ, ဒီးပတၢ်မၤန့ၢ် မၤနၢၤတၢ်တဖၣ် (မ့) ပစူးကါတၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ, လၢတၢ်စံးထီၣ်ပတြၢၤ, မၤလၤကပီၤက့ၤ ပသးန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လ့ပစီလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကဘၣ်မၤအသးဒ်သိးအံၤအလီၢ်န့ၣ်, လၢကစၢ်ယွၤ အစုတၢ်ဘၣ်တ့အဂ့ၤကတၢၢ်တဖၣ်အကျါ ပမ့ၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ် ဒ်အမ့ၢ် “က့ၢ်ဂီၤ” လၢအလီၢ်အလၤဖုၣ်အသိးန့ၣ်ဒီး, တၢ်ကမၤအသးဒ်လဲၣ်. တၢ်အဒိတမံၤန့ၣ် ဖဲ စီၤမိၤရှ့ ကွဲမုာ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ကဟဲစိာ်တၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ် လၢတၢ်တ့ဘှီထီၣ် ယွၤအဒဲစီဆှံ (၂ မိၤ ၃၅:၅) န့ၣ်လီၤ. “ကယဲၢ်ပှၤလၢအသးထိၣ်ဂဲၤအီၤ, ဒီးကယဲၢ်ပှၤလၢ အသးဘိးထီၣ်အီၤတဖၣ်” ဟဲမၤဘူၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအအိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်- ထူဧိၤလွဲဧိၤ, လၢၢ်တၢ်မျၢ်တဖၣ်, တၢ်လုးတကုာ်, တၢ်အဖံးတဖၣ်, သ့ၣ်, တၢ်ဆိၣ်ကဲၤနၢမူ, ဒီးသိ (:၂၁-၂၈) တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢကစၢ်ယွၤမၤလိာ်တဖၣ်န့ၣ် ဒ်သိးကမၤလၢပှဲၤဝဲအဂီၢ်, တၢ်ဟ့ၣ်မၤဘူၣ် တၢ်လုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်တဖၣ် လၢတၢ်သးအိၣ်အပူၤ (:၂၉) န့ၣ်လီၤ. ပှၤစုသ့ မၤတၢ်စဲၣ်နီၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ဒီးတၤလၣ်လီၤဆီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ကယဲၢ်ပိာ်မုၣ်လၢ အသးထိၣ်ဂဲၤအီၤလၢ တၢ်ကူၣ်သ့န့ၣ် လ့ၢ်မဲာ်တဲးလဲးအဆူၣ်ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်တဖၣ်အသိး (:၂၆), ပှၤကိးဂၤဒဲးန့ၣ် ဟ့ၣ်ထီၣ်ဝဲတၢ်တမံၤမံၤ သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အကတီၢ်ဖဲန့ၣ်, ဒီးခ့ခါဆၢကတီၢ်အဂီၢ်, တၢ်လၢအကါဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤဟ့ၣ်လီၤတၢ်တဂၤ အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးန့ၣ်လီၤ. “ဟံးန့ၢ်တၢ်မၤဘူၣ်လၢယွၤအဂီၢ်လၢသုကျါ” (:၅) န့ၣ်တက့ၢ်. တၢ်မၤအံၤကမ့ၢ်ဝဲဒၣ် တၢ်စူးကါ ပတၢ်ဂံၢ်ခီၣ်ထံးတဖၣ် အဂ့ၤကတၢၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.
