ဖဲလၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသး
ဖဲ ဟၣ်ရံၣ်က့ ဟဲၣ်လံ(န) (ကလံၤမုၢ်) မၤဟးဂီၤကွံာ် ပှၤအဟံၣ်ဃီတဖၣ်အကတီၢ်, လၢပှၤခရံာ်ဖိ တၢ်မၤဂ့ၤမၤစၢၤကရၢအဂီၢ်, ပှၤဟ့ၣ်လီၤအသး, ဒီးမုာ်သးမၤကလီတၢ်တဂၤန့ၣ် သံကွၢ်ဝဲဒၣ် ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ (အပူၤကွံာ်တစိၤဖိန့ၣ် ဟီၣ်ကိးပသူဝဲလၢ အကလုၢ်ဖးဒိၣ်တဂၤ) “ဘၣ်မနုၤအဃိ နဟီၣ်ကိးပသူဝဲဒၣ်လဲၣ်” န့ၣ်ဒီး, ပိာ်မုၣ်န့ၣ် စံးဆၢက့ၤအီၤလၢ “ယတၢ်ကိးမံၤဒဲး လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲအဃိ, တမ့ၢ်ယဟီၣ်ကိးပသူယဲန့ၣ်ဘၣ်. မ့ၢ်လၢယထံၣ်န့ၢ် တၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ နဲၣ်ဖျါထီၣ်အသးအဃိ” န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤအသး ပာ်ဖျါထီၣ် အတၢ်သးအိၣ်ဝဲလၢ ပကမၤဂ့ၤမၤစၢၤ ပှၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တချုးလၢပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် လဲၤနုာ်ဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် စီၤမိၤရှ့ ဟ့ၣ်လီၤ အဝဲသ့ၣ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်သိၣ်တၢ်သီ, ဒီးစံးဘၣ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ်လၢ, “နတဘၣ်မၤကိၤနသး, ဒီးနတဘၣ်တၤဒုၣ် နစုလၢ နဒီပုၢ်ဝဲၢ်အဖှီၣ်အယာ်ဘၣ်, ဒီးနဘၣ်အိးထီၣ်နစုဖးလဲၢ်, ဒီးနဘၣ်ဒုးလိၢ်အီၤ ဖဲအကြၢးဒီးတၢ်လၢအန့ၢ်ဘၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲ” (၅ မိၤ ၁၅:၇-၈) န့ၣ်လီၤ. ယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် အတၢ်ပာ်သူၣ်ပာ်သးဆူ ပှၤဖှီၣ်ဖိယာ်ဖိအအိၣ်န့ၣ်, ကဘၣ်လီၣ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယွၤအသး “တုၤနဟ့ၣ်လီၤအီၤဒီး, နတဘၣ်သးအုးဘၣ်” (၁၅:၁၀)…
ထံကဆှီအပီၤဘိ (မ့) ထံဘၣ်အၢအကျိၤတဖၣ်ဧါ
ဘၣ်တဘျီဘျီ, လၢတၢ်တဆိကမိၣ်အပူၤန့ၣ် သးအတၢ်ကူၣ်သ့တဖၣ် အိၣ်ဟဲဟးထီၣ် ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်မၤအသးဒ်သိးအံၤ ဟဲအိၣ်ထီၣ် ဖဲယဖးဘၣ် တၢ်ကွဲးဖှိၣ်ရၤ ဘၣ်ဃးဒီး ပှၤလိာ်ကွဲ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ ထရၣ်ဘ့း(စ) ခဲ(လ)(စ) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီ, သရၣ်နဲၣ်လိတၢ် လၢအသးဟးဂီၤအီၤတဂၤန့ၣ် စံးဘၣ်အီၤ, “လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ, ကယဲၢ်ပှၤလၢနထံၣ်ဘၣ်အီၤတဂၤဂၤန့ၣ် ကမ့ၢ် ထံကဆှီ (မ့) ထံဘၣ်အၢအကျိၤတမံၤမံၤန့ၣ်လီၤ.” ခဲ(လ)(စ) ကမ့ၢ်ပှၤဒ်လဲၣ်တဂၤလဲၣ်န့ၣ် နထံၣ်မှံ ကသ့ဝဲဒၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပဝဲကိးဂၤဒဲးစ့ၢ်ကီး, တၢ်ခံမံလိာ်န့ၣ် ကအိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လၢပပူၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်အကတီၢ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ်တဘျီဘျီလၢ, ပကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤဘၣ် ဒ်ထံအကဆှီ, (မ့) ဒ်ထံဘၣ်အၢအသိးန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ ကိးပှၤလၢ ပကပိာ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအခံ, အခီပညီစံးတၢ်န့ၣ် ပကဘၣ်မ့ၢ် ထံကဆှီလၢအယွၤလီၤအါန့ၢ်ဒံး ထံဘၣ်အၢန့ၣ်လီၤ.
လံာ်ဖံလံးပံၤ ၂ အပူၤန့ၣ် ယနၢ်ဟူဘၣ်ယဲ တၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်ဒ်သိးအံၤ, လၢတၢ်ကွၢ်လိ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်ဆီၣ်လီၤသး, ဒီးပညိၣ်ပာ်ဖှိၣ်ပသး လၢပှၤဂုၤပှၤဂၤအဂီၢ်န့ၣ်, စီၤပီလူး တၤဝဲဒၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤဂုၤပှၤဂၤအသးသမူ…
တၢ်စးထီၣ်မၤ တၢ်မၤဆံးဆံးဖိတဖၣ်
ဖဲ ၁၈၄၈ နံၣ်, အ့ကၠ့နံယၢၢ် ခၠါ(လ) အဲလဲး(ထ) ကၠူနယၢၣ် (Charles Ellet Jr.) တဂၤ, အသးတံာ်တာ်ဝဲဒၣ်လၢ တၢ်ကစးထီၣ် တ့ထီၣ်ဘှီထီၣ် တိၤအဆိကတၢၢ်လၢ နဲၣ်ကရၣ်ထံလီၤဆူ (Niagara Falls) တြီၤလာ်အဖီခိၣ် ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်တၢ်ကစိာ်ခီ ထးပျံၤဖးဒိၣ်တဘိဆူ ထံကျိဝၢ်ဘးခီန့ၣ်ဒ်လဲၣ်. လၢအတၢ်မံမီၢ်တမံၤအံၤ ထိၣ်ဟူးထိၣ်ဂဲၤအီၤအပူၤန့ၣ် ခၠါ(လ) ဆၢတဲာ်ဝဲလၢ ကမၤတၢ်ဒုးယူၤထိၣ်လံာ်လ့ (kite) အတၢ်ပြၢန့ၣ်လီၤ. ပှၤအမဲရကၤ ခွါလိၣ်ဘိဖိ ဟိမဲ(န) ဝီ(လ)(ရှ) တဂၤ မၤနၢၤတၢ်, ဒီးဒိးန့ၢ်ခိၣ်ဖး စ့ယဲၢ်ဒီလၣ်, မ့ၢ်လၢအလံာ်ထိၣ်လ့န့ၣ် စးထီၣ်ဒုးယူၤဝဲလၢ ကီၢ်ခဲနဒၣ်တကပၤ, ဒီးလဲၤတုၤဃီၤဝဲဆူ ကီၢ်အမဲရကၤ အထံကျိကၢၢ်ခိၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. အလံာ်ထိၣ်လ့အပျံၤန့ၣ် ဘၣ်တၢ်စၢတံၢ်လၢ သ့ၣ်တထံး, ဒ်သိးတၢ်ကတွံၤစိာ်ခီ ပျံၤအဒိၣ်ဒီးအဖှံတဘိဆူ ထံကျိဝၢ်ဘးခီ, ဝံၤန့ၣ်ဒီး, ထးပျံၤအဒိၣ် အဃၢတဖၣ် တဆီဘၣ်တဆီ, တုၤဒၣ်လဲာ် ထးပျံၤဖးဒိၣ် အဃၢကတၢၢ်လၢ ပှၤကတ့ တိၤအဂီၢ်န့ၣ် တုၤဃီၤဝဲဆူ…
တၢ်အိၣ်ဘှံးလၢ အဒုးအိၣ်ထီၣ်က့ၤ နီၢ်ခိနီၢ်သးအဂံၢ်ဘါ
ဖဲနံၤအိၣ်ဖျဲၣ်ဆၢက့ၤအမူးကတီၢ်, မံၤယၣ် (Mia) လၢအသးအိၣ်ယဲၢ်နံၣ်တဂၤ လိာ်ကွဲဝဲ, သးဝံၣ်ဝဲဒၣ် “သးခုလၢ နံၤအိၣ်ဖျဲၣ်,” အီၣ်ဝဲဒၣ်ကိၣ်ဆီဒံၣ်, ဒီးခိးကွၢ် အတံၤသကိးတဖၣ် အိးထီၣ်ဝဲ တၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လၢအဂီၢ်မုာ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤကိးဂၤဒဲး ဟးထီၣ်လိာ်ကွဲလၢ ဟံၣ်ချၢအကတီၢ်, မံၤယၣ်ဖိ စံးဝဲဒၣ်လၢ “မိမိၢ်ဧၢ, ယကက့ၤဆူဟံၣ်” န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် စံးဘျုးစံးဖှိၣ် ဟံၣ်ကစၢ်တဖၣ်ဝံၤ, ဒိးထီၣ်သိလ့ၣ်, ဒီးနီၣ်ဟးထီၣ်ဝဲဆူ ကျဲခိၣ်အကတီၢ်, အမိၢ် စံးဘၣ်အီၤလၢ ကဟ့ၣ်ခီနီၤလီၤ မုၢ်တနံၤအံၤ, အတၢ်လဲၤခီဖျိလၢ အမၤမုာ်အသး အဒိၣ်ကတၢၢ်လၢအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်နံၤကမှံအပူၤန့ၣ် မံၤယၣ် စံးဆၢဝဲအမိၢ်, “တၢ်က့ၤဆူဟံၣ်,” ဒီးတစိၢ်ဖိန့ၣ် မံဘၣ်အသးန့ၣ်လီၤ.
ဖဲပနီၢ်ကစၢ် လီၤဘှံးလီၤတီၤဝဲန့ၣ် ပမ့ၢ်တသ့ၣ်ညါဘၣ်ဒၣ်လဲာ်, ပဝဲကိးဂၤဒဲးန့ၣ်, ပလိၣ်ဘၣ်လၢ နီၢ်ခိ, နီၢ်သး, ဒီးပသးအတၢ်တူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်တဖၣ်န့ၣ် အတၢ်အိၣ်ဘှံးအိၣ်သါအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပတူၢ်လိာ် တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ အတၢ်သးခုကစီၣ်, ခီဖျိလၢကစၢ်ခရံာ်အကတီၢ်, ကစၢ်ယွၤစ့ၢ်ကီး ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ပှၤ တၢ်အိၣ်ဘှံး အိၣ်ဟဲလၢယွၤ,ဃုာ်ဒီး နီၢ်သးအတၢ်အိၣ်ဘှံးလၢ ကိးမုၢ်နံၤဒဲးအဂီၢ်,…
တၢ်ပာ်ဖှိၣ်တၢ်ထူးတၢ်တီၤလၢမူခိၣ်
ပှၤလဲၤဟးဆူထံဂုၤကီၢ်ဂၤ အဆိကတၢၢ်တဘျီအဂီၢ်, တၢ်ဘိၣ်ထီၣ်လဲၤစိာ် ပိးလီတဖၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ညီနုာ်မၤအသးတမံၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအပျံၤတၢ်ဘၣ်ယိၣ်တၢ်လၢ တၢ်ဘၣ်အိၣ်ယံၤဒီးဟံၣ်ဃီ, ဒီးတၢ်မ့ၢ်လိၣ်ဘၣ်ဖုးတမံၤမံၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ် တၢ်ကွဲးဖှိၣ်ရၤတထံၣ် ပာ်ဖျါထီၣ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီခဲဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်စိာ်ပိးလီအါအါဂီၢ်ဂီၢ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲဒၣ်လၢ အသုတလဲၤစိာ် တၢ်ပှံၢ်ခိၣ်အထံ, ဒီးကဟၣ်မၤဃ့ခိၣ်သူ (အါတက့ၢ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢသမှံၤဟံၣ်ဒွဲတဖၣ် ကတဲာ်ကတီၤပာ်ဝဲ), ဒီးပှၤသုတလဲၤစိာ် ခီၣ်ဖံး အါစူၣ်, ဒီးလံာ်လဲၢ်, တၢ်လၢအဃၢတဖၣ်, မ့ၢ်လၢတၢ်စိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤအီၤ, ကီဝဲခဲဝဲအဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤကွဲးလံာ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ, ယူၤရပၤ ထံကီၢ် အကျဲမုၢ်ဖိတဖၣ်အလိၤန့ၣ်, ဖဲလၢနစိာ်ထီၣ်စိာ်လီၤ, တွံၢ်ထီၣ်တွံၢ်လီၤ, နတၢ်ဘိၣ်တဖၣ်အကတီၢ်, နကဆၢမုၢ်လၢ်လၢ ယမ့ၢ်တဟဲစိာ်ဘၣ် ပိးလီအါမးန့ၣ် ကဂ့ၤဒိၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပသးသမူ အတၢ်လဲၤအဂီၢ်, ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ဟ့ၣ်ကူၣ်ပှၤလၢ “ပတဟဲစိာ်တၢ်ဆူဟီၣ်ခိၣ်နီတမံၤဘၣ်. ပက့ၤစိာ်တၢ်တသ့စ့ၢ်ကီးဘၣ်နီတမံၤဘၣ်” (၁ တံၤ ၆:၇) န့ၣ် မ့ၢ် တၢ်ကတိၤဟ့ၣ်ဒိ လၢကျဲအဂၤတဘိန့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး မၤဘၣ်ထွဲတၢ်ဂ့ၢ်အံၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်ကီဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ပာ်ဖှိၣ် တၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်, “မ့မ့ၢ်ပှၤလၢအသါကကဲထီၣ်ပှၤအထူးအတီတဖၣ်န့ၣ် လီၤဘၣ်လၢပတၢ်လ့ပစီ, ဒီးဟ့ၣ်ပလီၢ်ဝဲဒၣ်လၢ…