တၢ်သးကညီၤဒီးပတၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်
ဖဲအိၣ်ဘှံးနံၤ တၢ်မၤလိအကတီၢ်န့ၣ်, ဖိသၣ်ဆံး သၢနံၣ်ဖိ ဖံထၢၣ် (Peter) အဂီၢ်, ယဝံသးစူၤတၢ်န့ၣ် ဆံးလီၤစှၤလီၤဝဲဒၣ်လံန့ၣ်လီၤ. အနီၢ်ကစၢ် တၢ်သးခုတအိၣ်, တၢ်သူၣ်တအိၣ်သးတအိၣ် ပှၤဖိသၣ်အဂုၤအဂၤတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. ဒီးဖဲပဟ့ၣ်အီၤ တၢ်ဂီၤတၢ်လိာ်ကွဲဖိလၢ အသးကွံကတၢၢ်တဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, တသးမံဝဲဒၣ်လ့ၤတက့ၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ယတၢ်သးကညီၤလၢအဂီၢ်န့ၣ် ကဲထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်သးအ့န့န့ၣ်လီၤ. အဝဲမ့ၢ် မၤကိၤအခိၣ်, ဒီးမၤကီမၤခဲတၢ် ဒ်သိးအံၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်ဂ့ၢ်ကီတအိၣ်ဘၣ်. ယကဆှၢက့ၤအီၤဆူ အမိၢ်အပၢ်အအိၣ်, ဒီးကလဲၤပူၤကွံာ်ဝဲဒၣ် တၢ်လၢအမုာ်လၤသးခုဝဲခဲလၢာ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ယတၢ်သးကညီၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤတဖၣ်အလိၤန့ၣ် ယဃုထံၣ်န့ၢ်ဘၣ်ယဲ တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤတဂၤဂၤ မ့ၢ်တကနၣ်ဃုာ် ယတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်, (မ့) မ့ၢ်တတူၢ်လိာ် ယတၢ်မၤစၢၤဘၣ်န့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် တကြၢးဝဲဒၣ်ဒီးယတၢ်သူၣ်အိၣ်သးအိၣ်တဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ. တၢ်အဂ့ၤတမံၤလၢပဂီၢ်န့ၣ်, ကစၢ်ယွၤ တမၤဝဲဒၣ်ပှၤလၢ ကျိၤကျဲဒ်သိးအံၤအပူၤဘၣ်. ဖဲကစၢ်ယွၤ မၢလီၤ ဝံယိၤနါလၢ အကဘၣ်လဲၤ, ဒီးစံၣ်တဲၤတဲလီၤ ဝ့ၢ် နံၤနဝ့ အကတီၢ် (ယိၤနါ ၁:၂), ဝံယိၤနါ မၤကိၤအခိၣ်, ဒီးတစူၢ်ဒိကနၣ်ယွၤအကလုၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ် ယွၤအတၢ်သးကညီၤဖးဒိၣ်န့ၣ်လီၤ.…
လီၤဂာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး
လၢကဘီယူၤအပူၤ, ပှၤလဲၤက့ၤတၢ်အကျဲန့ၣ် ပှၤဒိးကဘီယူၤလၢ အနီၢ်ထီတဂၤ, ဖျါလၢ ဂဲၤဆၢထၢၣ်ထဲးယူာ်ထီၣ်အသးန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်, ယပာ်သူၣ်ပာ်သး လံာ်အခိၣ်တီလၢ "လီၤဂာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး" အိၣ်ဖျါဝဲဖျိဖျိဖျါဖျါလၢအလံာ်ခိၣ်ကုအလိၤန့ၣ်လီၤ. စှၤမံးနံးလဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံ, ယထံၣ်ဝဲဒၣ် ပိာ်ခွါတဂၤဃီအံၤ ဒ်သိးကဟံးန့ၢ်က့ၤ အထၢၣ်လၢ လ့ၣ်ဆီၣ်ဖိအပူၤအဂီၢ်, ဆီၣ်ဖျိးကွံာ် ပှၤဂုၤပှၤဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အတၢ်မၤ မ့ၢ်အလီၤဂာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်ဧၣ်. ပိာ်ခွါတဂၤအံၤ မ့ၢ်ဒီပုၢ်ဝဲၢ်တဂၤလၢ အသ့ၣ်ညါကစၢ်ခရံာ်နီၢ်နီၢ်ဧါန့ၣ် ယတသ့ၣ်ညါလၢၤဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, ခီဖျိလၢယထံၣ်ဘၣ် အတၢ်အဲၣ်လီၤအသးန့ၣ် မ့ၢ်လၢတကဲထီၣ် တၢ်ဟ့ၣ်ဒိ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဃိ, ယသးဟးဂီၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲယယီၢ်လီၤကဟၣ်ဃီသွါန့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ကဒီးပိာ်ခွါ, ဒီးအလံာ်အခိၣ်ကုန့ၣ်အိၣ်ဖျါဒံးဝဲအဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ. လံာ်မဲာ်ဖျၢၣ်တဖၣ် ဟဲနုာ်လီၤဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးယသူၣ် ယသးန့ၣ်လီၤ. ယစံးလီၤယသးလၢ " အလံစၣ် (Elisa) ဧၢ, လီၤဂာ်ဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်တက့ၢ်. စံၣ်ညီၣ်တၢ်တဂ့ၤ" န့ၣ်လီၤ. ယဆိကမိၣ်ထီၣ်က့ၤယဲလၢ, ယတၢ်အိၣ်မူန့ၣ် မ့ၢ်အဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါထီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်တမံၤမံၤစ့ၢ်ကီးဧၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်လီၤဂာ်ထီၣ်ဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဆီတလဲကျိၤကျဲတဆီဘၣ်တဆီ, က့ၢ်ဂီၤ အန့ဆၢၣ် အတၢ်လဲလိာ် _ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဒိၣ်ထီၣ်လၢ…
တၢ်လီၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤအစု တုၤအိၣ်ဃီၤဝဲ
ပိာ်မုၣ်သးစၢ် တဆံဃုနံၣ်ဖိတဂၤ တၢ်စံၣ်ညီၣ်လီၤဘၣ်အီၤလၢ ကဘၣ်လီၤဃိာ် အနံၣ် ၅၀ န့ၣ် ဆ့ၣ်နီၤဝဲဒၣ်ထဲတဂၤဧိၤလၢ တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢအထီကတၢၢ်ဃိာ်အဒၢးပူၤန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢအသးအနံၣ်အလါအဃိ, ဘၣ်အိၣ်လီၤဖးဝဲလၢ ပှၤလီၤဃိာ်ဖိအဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တနံၣ်ဃၣ်ဃၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, ပှၤဟဲအိၣ်သကိးအီၤလၢတၢ်ချၢတဖၣ် တအိၣ်ဝဲနီၤတဂၤဘၣ်. ဘၣ်တဘျီ, ဖဲတၢ်မၤတၢ်သးခုကစီၣ်, ဒီးတၢ်ဒိးစုၣ်ဒိးဘျၢအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ဃိာ်ပူၤအကတီၢ်, ဃိာ်အပှၤခိးကွၢ်တၢ်တဖၣ် ပျဲတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ခိၣ်နၢ်တဂၤ လဲၤနုာ်ဝဲဆူ ပိာ်မုၣ်သးစၢ် လၢအဘၣ်တၢ်ဒုးဃာ်အီၤအဒၢးန့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်သးစၢ် နၢ်ဟူဘၣ် တၢ်သးခုကစီၣ်, ဟ့ၣ်လီၤအးလီၤအသးဆူ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအအိၣ်, ဒီးဃ့ဒိးစုၣ်ဒိးဘျၢအသးန့ၣ်လီၤ. အခီၣ်ထံးန့ၣ်, ပှၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ် ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ ကစူးကါ ထံလၢပလီတဖၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်, လၢခံန့ၣ် ဃိာ်အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ကးတံာ်တၢ်သူၣ်ထီၣ်ဒီဖျၢၣ်, ဒီးဆှၢဝဲဒၣ် ပိာ်မုၣ်သးစၢ်ဆူ တၢ်ဒိးဘျၢထံအကမါ အိၣ်တၢ်အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲယွၤအပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်အကတီၢ်, ပိာ်မုာ်သးစၢ်န့ၣ် ဟီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ ကစံၣ်ညီၣ် ပှၤလၢအစူးကွံာ်ညိကွံာ်အီၤတဖၣ်န့ၣ် အၢၣ်လီၤတ့ၢ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ ယူာ်ဃီၤမၤလဲၣ်ထီၣ် အတၢ်သးကညီၤဆူ ပှၤပီၢ်ယၢ်လီၤက့ၤအသးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယွၤ မၤဂ့ၤမၤဘျါ, ဒီးဒီသဒၢဒီဒၣ် ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်လၢအနာ်သန့ၤ အမံၤ (စဖါ…
ပှၤအိၣ်မူတ့ၢ်တဖၣ် ခီဖျိလၢယွၤအတၢ်သးကညီၤ
ဖဲလၢ အသးအိၣ် (၁၁) နံၣ်လံၤလံၤန့ၣ် ခၠါ ကၠီးဟ့ (Charles Joughin) တဂၤန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒိးကဘီဖိတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဖံးတၢ်မၤတၢ် ဒ်ပှၤကုၢ်ကိၣ်ဖိတဂၤ လၢကဘီအါဘ့ၣ်, ဒီးဖဲ ၁၉၁၂ နံၣ်န့ၣ်, အဝဲဘၣ်တၢ်ဒိးလဲအီၤလၢ တၢ်ဟးဒိလိာ်ကွဲကဘီဖးဒိၣ်တဘ့ၣ်, အိၣ်ဟးထီၣ်လၢ ဝ့ၢ် စီးသဲ(မ)တၣ်, ကီၢ် အ့ကလၣ် (Southamptom, England) န့ၣ်လီၤ. ကဘီဖးဒိၣ်တခိၣ်, မ့ၢ် တဲၣ်တဲန့း (Titanic), လၢအနုာ်လီၤဘျၢၣ်ထံလီၤသကၤ ကိၢ်လိၣ်ဖးဒိၣ်တဖျၢၣ် ဖဲ အဲးတလဲတ့း-ကလံၤစိး (Northern Atlantic) န့ၣ်လီၤ. ဖဲကဘီလီၤဘျၢဆူ ထံယိာ်အကတီၢ်, ကၠီးဟ့ မၤစၢၤနဲၣ်ဆှၢ ပှၤကညီတဖၣ်ဆူ ချံမူတဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲကဘီလီၤဘျၢဝဲဆူ ထံယိာ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲအိၣ်ဂဲၤဆၢထၢၣ်ဝဲလၢ တဲၣ်တဲန့း ကဘီအလီၢ်ခံ အထိးနါန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်အပူၤန့ၣ် ကၠီးဟ့ အိၣ်မူတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
အနံၣ် (၃၀) လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ, ဖဲဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ဒုးဖးဒိၣ်ခံဘျီတဘျီအကတီၢ်, ခၠါ တဂၤ ဒိးဝဲကဘီအဂၤတဘ့ၣ်…
သးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ်တမံၤ လၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ်
ဘလ့း(စ) ပး(စ)ကဲၣ် (Blasie Pascal) အတၢ်ကတိၤ "တၢ်အပူၤယိာ် လၢပှၤထိၣ်ဒွးအီၤ တန့ၢ်တသ့န့ၣ် အိၣ်ဝဲလၢပသးကံၢ်ပူၤ" န့ၣ် ထဲဒၣ်သ့တၢ်လၢာ် ကစၢ်ယွၤ တဂၤဧိၤ မၤပှဲၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. အီကၢးစတံ(န) (Augustine) ထုကဖၣ်ဝဲလၢ “နတ့လီၤပှၤဒၣ်နဲ လၢနဂီၢ်, အိကစၢ်ဧၢ,” “ဒီးတချုးပသးအံၤ အိၣ်ဘှံးလၢနပူၤန့ၣ် ပသးအိၣ်ဂၢၢ်အိၣ်ဘှံးတန့ၢ်တသ့” ဘၣ်န့ၣ်လီၤ. စီၤဒၤဝံး ပာ်ဖျါဝဲလၢ, ပလီၤဂာ်ဒီးပှၤအသးသူထံ လၢမဲးမုၢ်ခိၣ်တဖၣ်အသိး, ပတၢ်မ့ၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ် “ဆၢမိၣ်န့ၢ်သးလီ” ဝဲဒၣ်ကစၢ်ယွၤ (စံး ၆၃:၁) န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်လီၤကမၢကမၣ်အပူၤန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲပှၤကညီသ့ၣ်တဖၣ် ဆၢမိၣ်န့ၢ်သးလီတၢ်ဘၣ်. ကစၢ်ယွၤ ဆၢမိၣ်န့ၢ်သးလီတၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. ဖဲတၢ်ဘၣ်တ့ခဲလၢာ်အကစၢ် တဂၤ, ကဘၣ်မၤလၢပှဲၤဝဲလၢ အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဂီၢ်န့ၣ် တၢ်တအိၣ်နီတမံၤဘၣ်ဆၣ်. လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါဝဲလၢ, ဖဲပဟးဖျိးကျဲအကတီၢ် ဒ်သိးပကဃၣ်က့ၤပသးဆူ ယွၤအအိၣ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယွၤ "အသးဆၢမိၣ်န့ၢ်ပှၤ" (ယၤ ၄:၄-၅), ဒီးကစၢ်ယွၤ စံးဝဲဒၣ်တလီၢ်လီၢ်လၢအဝဲအဲၣ်ဒိးပှၤဂီၢ်မုၢ် ဒ်သိးကစံးဝဲလၢအတၢ် ( ၂ မိၤ…
