ၢၣ်. အဲ(န)နဲး(စ) ရှကဲၣ်(လ)တဲ(န) (Sir Ernest Shackleton) ဒီးအပှၤဒိးကဘီဖိခံဆံ နွံဂၤ အတၢ်မုၢ်လၢ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်,ဃုာ်ဒီးအကဘီ အဲၣ်ဒူရဲး(စ) (Endurance) န့ၣ် လီၤဘျၢဝဲဒၣ်ဆူ အၣ်တၣ်တ့း (Antaric) ထံခုၣ်ကိၢ်လိၣ်အဖီလာ် တၢ်ခံးသူအပူၤ, ဖဲလါနိၣ်ဝ့ဘၢၣ် ၂၁ သီ, ၁၉၁၅ အနံၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် အိၣ်တုာ်ထီၣ်အသး, ဖဲတၢ်လီၢ်အိၣ်ယံၤဒီးဟံၣ် မံးလာ်လၢအကထိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ် ကအိၣ်မူအိၣ်ဂဲၤတ့ၢ်ဝဲအဂီၢ်, ပိးလီလၢအမၤစၢၤၤအီၤတဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ် လၢခံ, ပှၤကဘီဖိတဖၣ် နီၤဟ့ၣ်ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ်အကျါ, ပၣ်ဃုာ်ဒီး ဘ့ၢ်ကၠိၣ် (banjo) တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤစးထီၣ်ဝဲဒၣ် တၢ်လဲၤအကီအခဲအကတီၢ်, ပှၤလဲၤတၢ်ဖိတဖၣ်အကျါ, ထဲဒၣ် လဲနၢး ဟၢးစံၤ (Leonard Hussey) (မူခိၣ်ကလံၤပီညါ အပှၤကူၣ်သ့ လၢပှၤလဲၤတၢ်တဖုအကျါ) တဂၤန့ၣ် ဒိးန့ၢ်ဝဲ တၢ်ပျဲလၢ အကလဲၤစိာ် နီၢ်ကစၢ် အတၢ်ပိးတၢ်လီအါန့ၢ် ခံပီၣ် (Pound), ဒီးလဲၤစိာ်ဝဲဒၣ် အဝ့ၢ်စၢၣ် ဘ့ၢ်ကၠိၣ် (Windsor banjo), ဒီးအဃၢန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲ တဆံခံပီၣ်န့ၣ်လီၤ. ရှကဲၣ်(လ)တဲ(န) စံးဘၣ် ဟၢးစံၤလၢ “ကသံၣ်ဖီၣ်အကါဒိၣ်ဝဲလၢ နီၣ်သးအဂီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဘ့ၢ်ကၠိၣ်, ဒီးပကလိၣ်ဘၣ်အီၤ” န့ၣ်လီၤ. ဟၢးစံၤ အတၢ်ဒ့သံကျံ အစိအကမီၤ အဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤကဘီဖိတဂၤ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲဒၣ်လၢ “ဘ့ၢ်ကၠိၣ်န့ၣ် ဟ့ၣ်ပှၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢ ခိၣ်နူာ်အဂီၢ်” ဒီးပှၤအဂၤတဂၤန့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲဒၣ် “ပီးလီမ့ၢ်တအိၣ်ဒီးပှၤ တန့ၢ်တသ့န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ ဟၢးစံၤ အဘ့ၢ်ကၠိၣ်” န့ၣ်လီၤ.
ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ယါဘျါ, ဒီးအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ ကျိၤကျဲလၢ အနုာ်လီၤဆူ ပှၤကညီအသးကံၢ်ပူၤအဃိ, တၢ်သံကျံန့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ဒ်အမ့ၢ် ယွၤအတၢ်ဟ့ၣ်ဖးဒိၣ်တဖၣ်အကျါတမံၤန့ၣ်လီၤ. စီၤပၤစီၤစီလူး အဂ့ၢ်, လၢအလီၤသးအုးအပူၤန့ၣ် (မ့ၢ်လၢတဒိကနၣ်တၢ်အဃိ), ပကထံၣ်ဘၣ် “သးအၢတမံၤလၢယွၤန့ၣ် မၤကိၢ်မၤဂီၤအီၤ” (၁ ရှမူၤ ၁၆:၁၄) န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်လၢကမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤစီၤပၤန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်မနုၤလဲၣ်. စီၤစီလူး အခ့အပှၤတဖၣ် နာ်ဝဲလၢ စီၤပၤလိၣ်ဘၣ်တၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲတၢ်သံကျံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, အခ့အပှၤတဖၣ် ထံၣ်န့ၢ် စီၤဒၤဝံးဖိ, ဒီးအတနၢ်, “ဒီးတၢ်မၤအသးလၢ စီၤဒၤဝံး ဟံးန့ၢ်တနၢ်တဆိ, ဒီးဒ့တၢ်လၢအစု, ဒီးစီၤစီလူး အသးမုာ်ထီၣ်က့ၤ, ဒီးတၢ်ဂ့ၤထီၣ်က့ၤလၢအဂီၢ်, ဒီးသးအၢတမံၤန့ၣ် ဟးထီၣ်ကွံာ်လၢအအိၣ်” (:၂၃) န့ၣ်လီၤ.
တၢ်သံကျံ ဟ့ၣ်ထီၣ်တၢ်န့ၣ် အါန့ၢ်ဒံး တၢ်ဒုးနဲၣ်မၤဖှံသူၣ်ဖှံသးပှၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်သံကျံဟဲစိာ် တၢ်သးခု, မၤသီထီၣ် တၢ်မုၢ်လၢ်, ဒီးမၤမုာ်ထီၣ်က့ၤ သးလၢအလီၤဘှံးတဖၣ် သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဟ့ၣ်တဖၣ်အကျါ, တၢ်သံကျံန့ၣ် အိၣ်ဒီးအစိကမီၤနီၢ်နီၢ်တမံၤန့ၣ်လီၤ.