ဟဲနရံၣ် ဒ့ဘ့း သရိ (Henry David Thoreau) ကွဲးပာ်ဖျါထီၣ် ဝ့ၢ်တဝ့ၢ် ဒ်အမ့ၢ်တၢ်လီၢ်လၢပှၤအါဂၤတဖၣ် “အိၣ်ဆိးလိာ်သကိးလၢ တၢ်သယုၢ်သညိအပူၤ” န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတဖၣ်အံၤ ဖျါလၢအမ့ၢ်ဝဲတီဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပသးစၢ်အကတီၢ်, တၢ်သးဝံၣ်တဖၣ် လၢအမ့ၢ်, “Mr Lonely,” “Only the Lonely,” ဒီး “Eleanor Rigby” တဖၣ် အတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် “ထဲလၢတၢ်အိၣ်လီၤဖး, ဒီးတၢ်အိၣ်သယုၢ်သညိ” တဖၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. နံၣ်လၢအပူၤကွံာ်တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်, ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ဆါသံသတြိာ်တမံၤ, ဒီးတၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ ပှၤဘၣ်အိၣ်လီၤဖး တၢ်ဆၢကတီၢ် အအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးတၢ်ရ့လိာ်မၤသကိးတၢ်အကျိၤကျဲတဖၣ် မၤမံသူၣ်မုာ်သး တၢ်အိၣ်သယုၢ်သညိတမံၤအံၤ, ခီဖျိလၢဟ့ၣ်ထီၣ်ပှၤ တၢ်ဘၣ်ထွဲတုၤအိၣ်လိာ်သးလၢ အတအိၣ်ဒီးတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်သယုၢ်သညိတမံၤအံၤ ကမ့ၢ်ဝဲ တၢ်ဆါသံသတြိၢ်အသီတမံၤသ့ၣ်သ့ၣ်န့ၣ်လီၤ.

လံာ်မးသဲ ပာ်ဖျဲဝဲဒၣ် တၢ်တဲပူ ဘၣ်ဃးဒီး ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်အိၣ်ဖျဲၣ်အဂ့ၢ် (၁:၁၈-၂၅) အပူၤန့ၣ်, စံးဘၣ်ပှၤ, “တၢ်အံၤခဲလၢာ်မၤအသးဒ်သိးကစၢ်အကလုၢ်ကထါလၢဝံ (ယရှါယၤ) တဂၤန့ၣ် ကလၢထီၣ်ပှဲၤထီၣ်ဝဲလီၤ. ကွၢ်ကွၢ် ပမုၢ်ကနီၤတဂၤအဟုးအသးကအိၣ်ထီၣ်, ဒီးကဆံးစၢ်န့ၢ်အဖိခွါ, ဒီးတၢ်ကယုၢ်အမံၤလၢ ဧံးမၤနူၤအ့လး, အခီပညီမ့ၢ်ယွၤအိၣ်ဒီးပှၤ” (:၂၂-၂၃) န့ၣ်လီၤ. “ယွၤအိၣ်ဒီးပှၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ် ကွၢ်ဆိကမိၣ် ထံးထံးဆးဆးနဲတက့ၢ်.

ဒ်ပမ့ၢ်ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အသိး, ပတဘၣ်အိၣ်သယုၢ်ထဲတဂၤဧိၤနီတဘျီဘၣ်. ဆူကစၢ်ခရံာ် အဟံၣ်ဒူၣ်ဃီထၢအပူၤန့ၣ် ပအိၣ်ဖျဲၣ်ထီၣ်က့ၤကဒီးတစု, ဒူၣ်ဖိထၢဖိတဖၣ်အံၤ အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်, ဒီးလၢစိၤဆၢကတီၢ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး စံးဝဲဒၣ်လၢ, “သုတမ့ၢ်လၢၤဘၣ်ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိ, ဒီးပှၤတမှံၤဘၣ်. မ့မ့ၢ်သုမ့ၢ်ပှၤဝ့ၢ်ဖိသကိးပှၤဝ့ၢ်ဖိ, ဒီးပှၤစီဆှံ, ဒီးယွၤအပှၤဟံၣ်ဖိ” (အ့းဖ့း ၂:၁၉) န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ လၢအအိၣ်ဒီးပှၤထီဘိန့ၣ် အဲၣ်ပှၤ, ဒီးစံးဘၣ်ပှၤလၢ, “ယတညိကွံာ်နၤဘၣ်. ယတလဲၤသဒၣ်ဘၣ်နၤဘၣ်” (ဧ့ၤ ၁၃:၅) န့ၣ်လီၤ.

တၢ်လၢမုၢ်တနံၤအံၤ, ဖဲပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ် ကယဲၢ်တၢ်တမံၤမံၤန့ၣ် နပၢ်အိၣ်လၢမူခိၣ်တဂၤ အိၣ်ဒီးနၤထီဘိန့ၣ်လီၤ. ဖဲနခါဃီၤဆူတၢ်အိၣ်မူလၢ အတလီၤတံၢ်လီၤဆဲး, ဒီးတၢ်တၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် ပျဲလၢကစၢ်ယွၤ ကမၤစၢၤနၤန့ၣ်တက့ၢ်. ကစၢ်ယွၤ အိၣ်ဒီးနၤန့ၣ်လီၤ.