တၢ်ခဲလၢာ် ဘၣ်တၢ်ပျၢ်ကွံာ်လံ
အါနဲး ဟဲမ့ဝ့ (Ernest Hemingway) အပူဖုၣ်တဖၣ်အကျါ, ပူအိၣ်ဝဲတယုာ် လၢအဘၣ်ဃးဒီး ပှၤစပ့ၣ်ဖိတဂၤလၢ အဆၢထံၣ်လိာ်က့ၤအသးဒီးအဖိခွါ, လၢအအိၣ်လီၤဖးဒီးအီၤ, တဆဲးကျိးရ့လိာ်သးဒီးအီၤလၢၤဘၣ်တဂၤန့ၣ်လီၤ. ပၢ်တဂၤအံၤ ထၢနုာ်လီၤတၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါတမံၤ လၢလီၢ်ကဝီၤတၢ်ပရၢပစၢၢ်အပူၤ, လၢအပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ "ပၣ်ကိၣ် (Paco) ဧၢ, ဟဲထံၣ်ယၤလၢ မိၤတၤနၤ သမှံၤဟံၣ် (Hotel Montana) ဖဲမုၢ်ယူာ်နံၤ, မုၢ်ထူၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်တက့ၢ်. တၢ်ခဲလၢာ်ဘၣ်တၢ်ပျၢ်ကွံာ်လံ" န့ၣ်လီၤ. ဖဲပၢ်တဂၤအံၤလဲၤတုၤဝဲဒၣ်န့ၣ်ဒီး, ထံၣ်ဝဲလၢပှၤအိၣ်ခိးအီၤဒီဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကအိၣ်ဝဲအဂၤဃိးကယၤ, လၢအမံၤမ့ၢ် ပၣ်ကိၣ် န့ၣ် စံးဆၢက့ၤအတၢ်ဘိးဘ့ၣ်သ့ၣ်ညါ, ဒီးဆၢမုၢ်လၢ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်အပၢ်တဖၣ် ကပျၢ်အဝဲသ့ၣ်အတၢ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပူလၢအထိးဘၣ်ပှၤအသးတယုၢ်အံၤ ပာ်ဖျါထီၣ် ပနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ ပသးဆၢမိၣ်န့ၢ် အဒိၣ်အယိာ်လၢ ပကဘၣ်တၢ်ပျၢ်ကပာ်ကွံာ်ပတၢ်ဒဲးဘး, ဒီးဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤယၤ ပူတယုၢ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ပာ်ဖျါဝဲန့ၣ်လီၤ. ဖဲလံာ် လူးကၣ် ၁၅:၁၃-၁၄ န့ၣ်, ပှၤသးစၢ်တဂၤ ဟးထီၣ်ဝဲလၢအပၢ်အအိၣ် ဒ်သိးကဃုအိၣ်မူဝဲ “လၢတၢ်လုၣ်ကိလုၣ်ကပာ်အပူၤ” ဘၣ်ဆၣ်, တယံာ်ဘၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၁၇)…
တၢ်ဃံတၢ်လၤလၢ တၢ်ဆိးက့ဂံၢ်ဘါစၢ်အပူၤ
ပှၤတ့ခဲၣ်တၢ်ဂီၤဖိ ဒူၣ်ကး (Degas) တဂၤ ဒိးန့ၢ် မဲာ်ချံတၢ်ဆါန့ၣ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ အနံၣ် ယဲၢ်ဆံ, ဒီးတၢ်ကထံၣ်ဖျါဟီၣ်ခိၣ်ဝါအကျိၤတဖၣ်န့ၣ် ညီဒိၣ်ဝဲလၢအဂီၢ်အဃိ, လၢကသံၣ်ခဲၣ်တၢ်တဖၣ်အလီၢ်န့ၣ် ဘၣ်စူးကါက့ၤဝဲ နီၣ်ခဲၣ်ဘိလၢအိၣ်ဒီးအလွဲၢ် န့ၣ်လီၤ. ပှၤဘၣ်ပာ်လီၤ နီၣ်ခဲၣ်ဘိတဖၣ်လၢ ရ့နွါ (Renoir) အစုမုၢ်စုနၢတဖၣ် အကဆူး, မ့ၢ်လၢစုခီၣ်ကမဲာ်ဆၢညိးအတၢ်ဆါ မၤက့ၣ် အစုမုၢ်စုနၢတဖၣ်အဃိ န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်ကွဲးကါယါဘျါအသးအဃိ, မထံး(စ) (Matisse) တဂၤ ဟူးတသ့ဂဲၤတသ့ဝဲဒၣ်အဃိ, က့ၤဝဲဆူ ခီလ့ၣ်ကၠိ, ဒီးမၢဝဲ ပှၤလၢအမၤစၢၤအီၤတဖၣ်လၢ ကဘျးစဲထီန့ၢ်အီၤ စးခိက့ဖိတဖၣ်လၢအိၣ်ဒီးအလွဲၢ်, လၢလံာ်က့ဖးလဲၢ်တဘ့ၣ် အလိၤ, ဖဲတၢ်ဒူၣ်အကပၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်တမံၤစူၢ်စူၢ်အပူၤ, တၢ်လၢအပိာ်ထွဲကဲထီၣ် အသးန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လဲၤခီဖျိမၤနၢၤတၢ်တဖၣ် လၢအအိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်သ့ဒုးအိၣ်ကဲထီၣ်တၢ်, လၢအမ့ၢ်- ဒူၣ်ကး အတၢ်ဂီၤတ့ခဲၣ် "ပှၤဂဲၤကလံာ်တၢ်ဖိလါအဲးတဖၣ်" (Blue Dancers), ရ့နွါ အတၢ်ဂီၤတ့ခဲၣ် "ပိာ်မုၣ်ဖိတဖၣ်ဖဲဖံၣ်အဲနိၣ်" (Girls at the Piano), မထံး(စ) အတၢ်ဂီၤတ့ခဲၣ် "စီၤပၢ်အတၢ်သးအုးတဖၣ်"…
ကစၢ်ယွၤ - ပလၢၢ်သနၢၣ်အခီၣ်တဃာ်အမ့ၢ်အတီ
ပဖၣ်ကပူၤလီၤကလဲ, ဒီးအဒါတဖၣ်လီၤပှီၢ်လံအဃိ, အလီၢ်အိၣ်လၢပကဘၣ်ဘှီဂ့ၤထီၣ်က့ၤပဟံၣ်န့ၣ်လီၤ. ပဟံၣ်တၢ်လီၢ်အါတီၤတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်မၤလီၤပှီၢ်ကွံာ်ဝံၤ, ၦၤဘှီတၢ်ဖိတဖၣ် စးထီၣ်ခူၣ်ဝဲ တၢ်ကပာ်လီၤ လၢၢ်သနၢၣ်အသီအကတီၢ်, ပထံၣ်ဘၣ် တၢ်လၢအလီၤသးစဲဘူးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ၦၤကဘှီတၢ်တဖၣ် ခူၣ်ဝဲဟီၣ်ခိၣ်, ဒီးလီခီသ့ၣ်ဖးတဖၣ်, လၢ ၁၈၅ဝ နံၣ်တဖၣ်အပူၤ ဆိၣ်ဒၣ် (soda) ပလီတဖၣ်, တုၤဒၣ်လဲၣ် ဖၣ်ကပူၤပီးလီတဖၣ် အိၣ်ဟဲဖျါထီၣ်လၢဟီၣ်ခိၣ်လာ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်ပတ့ထီၣ်ဘၣ်ပဟံၣ်လၢ ၦၤစူးကွံာ်တၢ်လၢပှၤတသးလီၤ တဖၣ်အလီၢ်အကျဲန့ၣ်ဧါ. မ့ၢ်မတၤကသ့ၣ်ညါလဲၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်အစၢဟဲထီၣ်ဝဲလၢ ၦၤဘှီတၢ်လၢအသ့စဲအ့ၣ်န့ၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ လၢၢ်သနၢၣ်အခီၣ်တဃာ်အဂီၢ် ပကဘၣ်ခူၣ်ယိာ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်န့ၣ်လီၤ. မ့တမ့ၢ်ဘၣ်ဒီး ဟံၣ်ဒူၣ်တဖၣ်ကတဲၤသ့ၣ်ဖးဝဲန့ၣ်လီၤ.
ဟံၣ်တဖျၢၣ်ကဂၢၢ်ကကျၢၤအဂီၢ်, တၢ်အခီၣ်တဃာ်တဖၣ်န့ၣ် ကဘၣ်ဂ့ၤဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢပတၢ်အိၣ်မူအဂီၢ်စ့ၢ်ကီး မ့ၢ်ဝဲတီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲၦၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် ပျံၤတၢ်လၢဒုၣ်ဒါတဖၣ်အဃိ, ယၡါ ၃၃:၂-၄ န့ၣ် ဒ်သိးပှၤဂီၢ်မုၢ် ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤဝဲအဂီၢ် ဝံယၡါယၤ ဃ့ထုကဖၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါန့ၣ်တဟဲဝဲလၢ တၢ်သူၣ်ဒူသးဒူ, မ့တမ့ၢ် တၢ်စုကဝဲၢ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ် တၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါအိၣ်ဟဲခီဖျိ, သးသမူ သူၣ်လီၤအသးလၢ ယွၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ…
တၢ်မၤဘျုးမၤဖှိၣ်တၢ်တဖၣ်
လၢလံာ်တၢ်တဲဖးထီ “တၢ်ဘျုးတၢ်ဖိၣ်အဂ့ၢ်” (About Grace) အပူၤန့ၣ် ဒ့ဘ့း ဝ့ကလၢၣ် (David Winkler) ဘၣ်သးဃုထံၣ်န့ၢ်က့ၤ အဖိမုၣ်လၢ အလီၤဖးလိာ်အသးဒီးအီၤ, ဒီးပှၤလၢအမၤစၢၤအီၤသ့ဝဲဒၣ် ထဲဒၣ်တဂၤဧိၤန့ၣ် မ့ၢ်ဝဲ ဟါမဲ ရှံလၢၣ် (Herman Sheeler) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဂ့ၢ်ကီအိၣ်ဝဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဒ့ဘ့း မၤန့ၢ်ဝဲ အဖိမုၣ်အံၤ, ခီဖျိလၢအပူၤကွံာ်အတၢ်ရ့လိာ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီး ဟါမဲ အမါအဃိ, ဟါမဲ ဟ့ၣ်ပလီၢ်အီၤလၢ အသုတမၤဘၣ်ထွဲလိာ်သးဒီးအဝဲသ့ၣ်နီတဘျီလၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
နံၣ်လၢ အဆံတဖၣ်လဲၤပူၤကွံာ်ဝံၤ, တၢ်လၢအမၤကမၣ်ဘၣ်ဝဲတဖၣ်အဂီၢ် ဒ့ဘ့း ကွဲးဆှၢလီၤလံာ်ပရၢ, ဒီးဃ့ကညးဝဲ ဟါမဲ န့ၣ်လီၤ. “ယဖိမုၣ်ဖိအဂ့ၢ်န့ၣ် ယသ့ၣ်ညါယဲထဲ စှၤထံၣ်ဖိအဃိ, လၢယတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် တၢ်အိၣ်လီၤဟိတမံၤန့ၣ်လီၤ,” ဒ့ဘ့း တဲအါထီၣ်ဝဲ, ဒီးဃ့ကညးဝဲလၢ ဟါမဲ ကဒုးသ့ၣ်ညါအီၤ အဖိမုၣ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ် ဟါမဲ ကမၤစၢၤအီၤဧါန့ၣ် အဝဲဘၣ်အိၣ်ခိးကွၢ်လၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤလၢအမၤကမၣ်ပှၤတဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ပကြၢးမၤဆၢက့ၤအဝဲသ့ၣ်ဒ်လဲၣ်. ၂ စီၤ ၆:၈-၂၀ ပာ်ဖျါဝဲ,…
တၢ်ရ့တံၤရ့သကိးလိာ်သး အတၢ်ပညိၣ်
ဖဲနံၣ်ကယၤလွံၢ် တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အစိၤန့ၣ်, ပၤပၤ ကရံၤကိရံၣ် (Gregory) လၢ ဝ့ၢ်နၤစံၤယဲစဲး (Nazianzus), ဒီး ပၤပၤ ဘၢၣ်စ့ၤ(Basil) လၢ ဝ့ၢ်ဆံစၤရံယၤ (Caesarea) တဖၣ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲခိၣ်နၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ်, ဒီးမ့ၢ်စ့ၢ်ကီး တံၤသကိးတံၢ်နီၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ခံဂၤ ထံၣ်လိာ်အသး အဆိကတၢၢ်န့ၣ်, ဒ်တၢ်သ့ဆိကမိၣ်တၢ် အပှၤမၤလိတၢ်ဖိတဖၣ်အသိး, လၢခံန့ၣ်ဒီး, ပၤပၤ ကရံၤကိရံၣ် စံးဝဲဒၣ်လၢ အဝဲသ့ၣ်ကဲထီၣ်ဝဲ ဒ် “ပှၤခံဂၤအိၣ်ဒီးသးတဖျၢၣ်ဃီ” န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဖံးတၢ်မၤကျိၤကျဲတဖၣ် လီၤဂာ်လိာ်အသးဒိၣ်မးအဃိ, ပၤပၤ ကရဲကရံၣ် ဒီး ပၤပၤ ဘၢၣ်စ့ၤ အဘၢၣ်စၢၤန့ၣ် တၢ်ထီဒါလိာ်သး ဟဲအိၣ်ထီၣ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပၤပၤ ကရံၤကိရံၣ် တဲနၢ်ပၢၢ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ်ဟးဆှဲးတြီဃာ် တၢ်လ့ပစီတမံၤအံၤ ခီဖျိတၢ်ဒုးအိၣ်ထီၣ်တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်, တၢ်မုၢ်လၢ်, ဒီးတၢ်မၤဂ့ၤတၢ် အတၢ်အိၣ်မူတဖၣ် ဒ်အမ့ၢ် “တၢ်ပညိၣ်တမံၤဧိၤ” ဝံၤန့ၣ်ဒီး, လၢအနီၢ်ကစၢ်ထဲတဂၤဒၣ်ဝဲ မၤနၢၤတုၤဃီၤ တၢ်ပညိၣ်အံၤအလီၢ်န့ၣ်, တံၤသကိးကဒဲကဒဲ ကမၤနၢၤအါထီၣ်ဝဲလၢ…
တၢ်မၤသကိးတၢ်ဒီးယွၤ
ဖဲယတံၤသကိးမုၣ်ဒီးအဝၤသးဘိန့ၣ် ကဒိးန့ၢ်အဖိအဂီၢ် ကျဲးစၢးဂဲၤလိာ်ဝဲအကတီၢ်, ကသံၣ်သရၣ်တဖၣ် ဟ့ၣ်ကူၣ်ဝဲဒၣ် ဒ်သိးကမၤတၢ်ယါဘျါကျိၤကျဲတမံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ယတံၤသကိးမုၣ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢတၢ်တလီၤတံၢ်လၢအဂီၢ်န့ၣ်ဘၣ်. ဒီးစံးဝဲဒၣ်လၢ “တၢ်ဃ့ထုကဖၣ်တၢ်န့ၣ် ကြၢးလၢဝဲလီၢ်ဝဲလၢ ပတၢ်ဂ့ၢ်ကီတမံၤအံၤအဂီၢ်တမ့ၢ်ဘၣ်ဧါ. ယကဘၣ်မၤ တၢ်ယါဘျါအတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအလိၣ်နီၢ်နီၢ်ဧါ”န့ၣ်လီၤ. လၢယွၤအတၢ်မၤအပူၤန့ၣ် ပှၤကညီအတၢ်မၤ မ့ၢ်အိၣ်ဖဲတၢ်လီၢ်အသနၢၣ်မတၤလဲၣ်န့ၣ် ယတံၤသကိး ကျဲးစၢးဃုသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲအံၤန့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်အဂ့ၢ်, ဖျါဖဲ မၢ် ၆:၃၅-၄၄ အပူၤန့ၣ် မၤစၢၤပှၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပူတယုၢ်အံၤ ကတၢၢ်ဝဲဒ်လဲၣ်န့ၣ် ပကသ့ၣ်ညါ-အဆၢဖိ ၄၂ ပာ်ဖျါထီၣ်, လၢတၢ်လီၤလိၢ်လီၤလးအပူၤ, ပှၤဂီၢ်မုၢ်လၢ အကထိတဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်လုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ, ခီဖျိထဲဒၣ်လၢ ကိၣ်တဆံးတက့ၢ်, ဒီးညၣ်တနီၤဧိၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ပာ်သူၣ်ပာ်သး ပှၤလၢအလုၢ်အီၣ်လုၢ်အီ ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်, ပှၤလၢအကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်တၢ်အီၣ်တၢ်အီတဖၣ်, ပှၤလၢအဟ့ၣ်နီၤလီၤတၢ်အီၣ်တၢ်အီ, ဒီးအကတၢၢ်န့ၣ် မၤကဆှဲကဆှီက့ၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ် အဆၢဖိ ၃၇,၃၈, ၃၉-၄၃ ပာ်ဖျါဝဲလၢ မ့ၢ်ဒၣ်အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲအဆၢဖိ ၃၇ န့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးစံးဝဲဒၣ်လၢ, “သုဝဲသ့ၣ်အံၤ,…
တၢ်သူၣ်ခုသးခု အတၢ်ချ့
ဘၣ်ဖဲမုၢ်တဂီၤန့ၣ်, ခါဆူညါ နံၣ်လၢအကဟဲအဂီၢ်, ယဆိကမိၣ်ထံ, ဒီးထုကဖၣ်တၢ် အကတီၢ်, တၢ်ကတိၤဖိ "လဲၤတၢ်လၢတၢ်သးခုအတၢ်ချ့အပူၤတက့ၢ်" အံၤဟဲနုၥ်လီၤဆူ ယသးပူၤ, ဒီးတၢ်ကတိၤအံၤ, ဖျါကြၢးဝဲဘၣ်ဝဲလၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ယသးဆူၣ်ဖံးတၢ်မၤတၢ် အါတလၢန့ၣ် ဟံးထီၣ်ကွံာ်ယတၢ်သးခုတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဒ်တၢ်ပိၥ်ထွဲတၢ်ကတိၤနဲၣ်ကျဲအံၤအသိးႇ နံၣ်လၢအကဟဲန့ၣ် ယပၥ်လီၤယသး, ဒ်သိးယကမၤတၢ်လၢတၢ်သူၣ်ခုသးခုအပူၤႇ ဒီးဟ့ၣ်တၢ်ဆၢကတီၢ်လၢ တံၤသကိးတဖၣ်, ဒီးဟူးဂဲၤ ဖံးမၤတၢ်လၢအလီၤသးခုတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤအံၤကဲဘျုးဝဲ တုၤလါမၢ်ၡးတစုန့ၣ်လီၤ. ဒီးယမၤသကိးတၢ်ဒီး ဖၠၣ်စိမိၤ တဖျၢၣ် လၢတၢ်သိၣ်လိကွၢ်ထွဲ တၢ်မၤလိအဂ့ၢ်မိၢ်ပှၢ်တခါ လၢယသုးကျဲၤ ဒုးအိၣ်ထီၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံၥ်ဘၣ်န့ၣ် လၢတၢ်တူၢ်လိၥ်ကွဲးနုၥ် ၦၤမၤလိတၢ်ဖိအမံၤႇ ဒီးတၢ်ကတဲာ်ကတီၤဟ့ၣ်တၢ်သိၣ်လိသီလိအဂီၢ်, ယဘၣ်မၤတၢ်လၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖးယံာ်ဖးထီအပူၤန့ၣ်လီၤ. ခဲကနံၣ်အံၤ, ယကလဲၤတၢ်လၢ တၢ်သူၣ်ခုသးခုအတၢ်ချ့အပူၤ ကသ့ဒ်လဲၣ်.
ယိၤ ၁၅:၉ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ, ၦၤလၢအစူၢ်နၥ်အီၤတဖၣ်အဂီၢ်, တၢ်သးခုလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး အၢၣ်လီၤဝဲန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်အိၣ်ဆိးလၢအတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒီးယိၤ ၁၆:၂၄ ပာ်ဖျါဝဲ, တၢ်လၢပလိၣ်တဖၣ်န့ၣ် ပကဘၣ်ဃ့လၢ ယွၤအအိၣ် ခီဖျိလၢတၢ်ထုကဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ယိၤ ၁၅:၁၁…
စီၤလိၣ်စီၤပၤ အတၢ်ဟဲက့ၤ
လၢကွဲၤထံၣ်ဟူ အပူၤ, ပှၤအိၣ်ခိးကွၢ် တၢ်ပာ်လီၤ နီၢ်ပၤမုာ် အဲလံၤစဘဲး ခံဂၤတဂၤ အဒဲဟီၣ်ခိၣ် အတၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤ, လၢဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ်န့ၣ် ကအိၣ်ဝဲ အကကွဲၢ်လၢ အကထိတဖၣ်, ဒီးဘၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်, ကမ့ၢ် စံၣ်စိၤနုာ် တၢ်ရဲၣ်တၢ်ကျဲၤလၢ ပှၤကွၢ်တၢ်ဖိအအါကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲလၢမုၢ်နံၤအံၤန့ၣ် ပှၤကညီၤ တကကွဲၢ် ဆၢထၢၣ်ရဲၣ်လီၤအသး လၢဝ့ၢ်လိဒိၣ်အကျဲတဖၣ်, ဒီးတနွံအတီၢ်ပူၤန့ၣ်, ပှၤခံကလီၢ်ယဲၢ်ကလး ဆၢထၢၣ်ပိာ်လိာ်အခံ ဒ်သိး ကကွၢ်ဝဲ နီၢ်ပၤမုၣ်အကျုာ်န့ၣ်လီၤ. စီၤပၤဒီးနီၢ်ပၤမုၣ် ယဲၢ်ကယၤ, ကီၢ်ခိၣ်တဖၣ်, ဒီးဝ့ၢ်ခိၣ်တဖၣ် ဟဲဟ့ၣ်တၢ်ယူးယီၣ်ဆူ ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ အဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢအဂ့ၢ်အဘါ, ဒီးအတကဲာ်ပဝးတဖၣ်အဃိ, ကဲထီၣ်ဝဲ စံၣ်စိၤနုာ်အကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ခိးကွၢ် ကီၢ်အဲကလံး, ဒီးအနီၢ်ပၤမုၣ်လၢ အပာ်တ့ၢ်အထံဖိကီၢ်ဖိ အကတီၢ်န့ၣ်, ယတၢ်ဆိကမိၣ်တဖၣ် လဲၤတူၤဆူ တၢ်ဂ့ၢ်အဂၤတမံၤ, လၢအမ့ၢ် - ပကစၢ်စီၤလိၣ်စီၤပၤအတၢ်ဟဲက့ၤန့ၣ်လီၤ. ယရှါ ၄၅:၂၀-၂၂ န့ၣ် တၢ်စံးဘၣ်ပှၤလၢ မုၢ်နံၤတနံၤ ကဟဲတုၤဃီၤဝဲလၢ, ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် ကပာ်ဖှိၣ်အသး ဒ်သိးကဟ့ၣ်တၢ်ယူးယီၣ်ဆူ…
တၢ်မၤလီၢ်လၢ အလီၤဂာ်ဒ်မူခိၣ်ဘီမုာ်
နီၢ်ပၤမုၣ် ဘ့းထိရံၤယၢအစိၤ (Victorian) ကီၢ်အဲကလံးန့ၣ် စဲးဖီကဟၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်တဖၣ် မ့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢအခံးန့ၣ်လီၤ. ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံး, သံဝဲအါမး, ဒီးဘၣ်အိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ဖှီၣ်တၢ်ယာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ကၠီး ခဲးဘၢၣ်ရံၣ် (George Cadbury) အိၣ်ဒီးတၢ်သံကွၢ်လၢအမ့ၢ်, “ပှၤမၤတၢ်ဖိ အဟံၣ်အဃီန့ၣ် မ့မ့ၢ်ဒၣ် တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲလၢ အဖီၣ်အယာ်န့ၣ်ဒီး, ကမၤဂ့ၤထီၣ်, မၤဒိၣ်ထီၣ်ဝဲ တၢ်ဖံးတၢ်မၤအပတီၢ်ဒ်လဲၣ်” န့ၣ်လီၤ. အခၠီးကလဲး (Chocolate) ပနံၣ်တၢ်ကၤအတၢ်မၤန့ၣ် ဒိၣ်ထီၣ်လဲၢ်ထီၣ်အဃိ, တ့ထီၣ်ဝဲ စဲးဖီကဟၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ်အသီလၢ အကဲဘျုး ပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အစၢမ့ၢ်ဝဲ တၢ်တ့ဒုးအိၣ်ထီၣ် သဝီ ဘိဘ့လ် (Bournville), လၢအအိၣ်ဒီး ဟံၣ်အါန့ၢ် အဖျဲၣ်သၢကယၤ, ဃုာ်ဒီးတၢ်လိာ်ကွဲလီၢ်ဖးလဲၢ်, ဖိသၣ်တၢ်လိာ်ကွဲလီၢ်, ကၠိတဖၣ်, ဒီးတၢ်ဘါသရိာ်, လၢ ခဲးဘၢၣ်ရံၣ် အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ်, ဒီးအဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ခဲးဘၢၣ်ရံၣ် စူၢ်နာ် ကစၢ်ခရံာ်အဃိ, အပှၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် ဒိးန့ၢ်ဝဲတၢ်ဒိးလဲလၢအဂ့ၤ, ဒီးလၢတၢ်ဆူးတၢ်ဆါအဂီၢ် ဒိးန့ၢ်စ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်အံးထွဲကွၢ်ထွဲန့ၣ်လီၤ.…
တၢ်ဃ့တၢ်မၤစၢၤ လၢတၢ်ဆီၣ်လီၤသးအပူၤ
ပကမၤ မူးသးဖှံအဂီၢ် တၢ်ဆၢကတီၢ် ဘူးထီၣ်လံအဃိ ယမါဒီးယၤ ပစးထီၣ်ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤကဟဲ အါဒံအါဂၤအဃိ, ပကဘၣ်မၢ ပှၤကတဲာ်ကတီၤန့ၣ်ပှၤ တၢ်အီၣ်တၢ်အီတမံၤမံၤဧါ. မ့ၢ်ပကဘၣ်ကတဲာ်ကတီၤ တၢ်အီၣ်လၢ ပကစၢ်ဒၣ်ဝဲဧါ. မ့ၢ်ပကဘၣ်ပှ့ၤ တၢ်ကၣ်တၢ်ဖံးတၢ်ညါတခါခါဧါ. မူခိၣ်မ့ၢ်စူၤလီၤဘၣ်ဒီး ပကဘၣ်ပှ့ၤဒဲတဖျၢၣ်ဧါ. ဖဲပဆိကမိၣ်ထိၣ်ဒွး တၢ်ဝံၤ, ပသ့ၣ်ညါလၢ ပမူးသးဖှံအတၢ်လၢာ်အါထီၣ်အါထီၣ် ဒီးတုၤဒၣ်လဲာ်လၢ တၢ်ရ့လိာ်သးအဂီၢ် တၢ်ဂ့ၢ်ကီ အိၣ်ထီၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအလိၣ်ကိးမံၤဒဲးန့ၣ် ပဂုာ်ကျဲးစၢး မၤလၢၤပှဲၤလၢ ပကစၢ်ဒၣ်ဝဲအဃိ ပလဲၤပူၤကွံာ် ခွဲးယာ်တမံၤလၢ ပကဒိးန့ၢ် တၢ်မၤစၢၤ လၢပှၤဂုၢ်ပှၤဂၤအအိၣ်န့ၣ်လီၤ.
လံာ်စီဆှံ အတၢ်ပာ်ဖျါ ပပှၤအတဝၢန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ရ့လိာ်သးလၢ အဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်ဟ့ၣ်တၢ်ဒီး တၢ်ဒိးန့ၢ်တၢ် န့ၣ်လီၤ. ၁ မိၤရှ့ ၂:၁၈ န့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် “တချုးလၢ တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ် ပှၤကညီတဖၣ်ဒၣ်လဲာ်, စီၤအၤဒၣ် လိာ်ဘၣ်တၢ်မၤစၢၤ” ဒီး ကတိၤဒိ ၁၅:၂၂ ပာ်ဖျါဝဲလၢ “ပကဘၣ်ဃုထံၣ် ပှၤဂုၢ်ပှၤဂၤအတၢ်ဟ့ၣ်ကူၣ်” ဒီး…