ပိာ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအခံလၢတၢ်ဆီၣ်လီၤသးအပူၤ
ပလဲၤဟးသကိး ပိာ်ခွါဖိလၢ ပဟံၣ်ဖိဃီဖိ အံးထွဲကွၢ်ထွဲတဂၤဆူ တၤသၣ်လီၢ်, အမံၤဟူသၣ်ဖျါတတီၤ လၢတအိၣ်ယံၤဝဲဒီးပဟံၣ်, တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လီၢ်လၢ အဝဲဘၣ်အသးအဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ဖိသၣ်အတၢ်လိာ်ကွဲလီၢ်, လၢအအိၣ်ဒီးတြဲၤဆံးဆံးဖိလၢ အနီၢ်ကစၢ်တဂၤ ကလဲၤနုာ်လီၤဝဲအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မ့မ့ၢ်ယၤန့ၣ်, ဒ်သိးယကနုာ်လီၤဆူ တၢ်လိာ်ကွဲလီၢ်အဂီၢ်, ယဘၣ်သကူးလီၤယနီၢ်ကစၢ်န့ၣ်လီၤ. ယကလူၤပိာ်အခံအဂီၢ်, ယချံးလီၤယခီၣ်လ့ၣ်ခိၣ်, ဒီးတီၤလီၤနုာ်လီၤလူၤပိာ်အခံန့ၣ်ဒီး, အဝဲနံၤဘၣ်ယၤန့ၣ်လီၤ.
တၢ်လိာ်ကွဲလီၢ် အတြဲၤဆံးဆံးဖိအံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်ယၤလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ပညိၣ်သိၣ်လိဝဲဒၣ် ဖျါဖဲ လံာ်မးသဲ ၁၈ အပူၤ, ဖဲအကိးန့ၢ် ဖိသၣ်တဂၤဆူအအိၣ်, ဒ်သိးကပာ်ဖျါဆှဲထီၣ် မ့ၢ်ပှၤဒ်လဲၣ်တကလုာ်န့ၣ် ကဘၣ်လဲၤနုာ်ဆူ မူခိၣ်ဘီမုၢ် (:၂) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢကစၢ်ခရံာ်အစိၤဆၢကတီၢ်, ဖိသၣ်စံးတၢ်န့ၣ် ပှၤတထံၣ်အဝဲသ့ၣ် ဒ်တၢ်အကါတဒိၣ်, (မ့) ဘၣ်တၢ်ကွၢ်ကပာ်ကွံာ် တမံၤအဃိ, အတၢ်သိၣ်လိန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်ဟ့ၣ်ဒိပာ်ဖျါဒူဒူတမံၤန့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢတဒ်သိးလိာ်အသးဒီးစိၤခဲအံၤန့ၣ် ဖိသၣ်တဖၣ် အတၢ်ထံၣ်, ဒီးအတၢ်ဆၢမိၣ်န့ၢ် တဖၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်တဖၣ်ဘၣ်. ဒ်သိးဒီးကပာ်ဖျါထီၣ် ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ် အသးဆၢမၤတၢ်တဖၣ်, ဒ်အမ့ၢ်…
မဲာ်ချံလၢ အထံၣ်သ့ၣ်ညါတၢ်
ကၠ့စဲ(န) (Jason) ဒီး ပံၤယၢၣ် (Pierre) ဖံးသကိးမၤသကိးတၢ်တ့ဘှီထီၣ် တၢ်ဒီသဒၢဟံၣ်အတၢ်ဒူၣ်အတၢ်မၤ တပူၤဃီန့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် အနံၣ်တဆံလံန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် မ့ၢ်ပှၤဒီတံၤသကိးအဂ့ၤတဖၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ခံဂၤလိာ်န့ၣ် တစံးကတိၤတၢ်အါအါဘၣ်. ဖဲအဝဲသ့ၣ် ဖံးတၢ်မၤတၢ်အကတီၢ်ဒၣ်လဲာ်, တညီနုာ်စံးကတိၤလိာ်သးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တဂၤဒီးတဂၤအဂ့ၢ်န့ၣ် သ့ၣ်ညါလိာ်အသးဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဃိ, တၢ်တစံးတကတိၤတၢ်န့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီ လၢအဝဲသ့ၣ်အဂီၢ်ဘၣ်. လၢတၢ်ဆဲးကျိးလိာ်သး, အဂီၢ်န့ၣ်, ထဲဒၣ်တၢ်ဖျးလီၤအခိၣ် (မ့) လၢမဲာ်ချံအတၢ်ကွၢ်တစိၤဖိဧိၤန့ၣ်, တဂၤဒီးတဂၤ သ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်လၢကဘၣ်မၤဝဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်စံးတၢ်ကတိၤတအိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်နဲၣ်စုနဲၣ်ခီၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါထီၣ်တၢ်အါမးန့ၣ်လီၤ.
ထါစံးထီၣ်ပတြၢၤ ၃၂ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ ယွၤဒီးပှၤကွဲးထါအဘၢၣ်စၢၤ တၢ်သ့ၣ်ညါရ့လိာ်သးဘူးဘူးတံၢ်တံၢ် အပတီၢ်ဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. အဆၢဖိ (၈) ပာ်ဖျါဝဲ “ယကဟ့ၣ်ကူၣ်နၤလၢယမဲာ်” န့ၣ်လီၤ. ယွၤတအိၣ်ခိးကွၢ်ဝဲလၢတၢ်လီၢ်အယံၤန့ၣ်ဘၣ်. ယွၤမ့ၢ် ပၢ်ကစၢ်လၢအအဲၣ်တၢ်တဂၤ, လၢအမၤသကိးတၢ်ဒီးအဖိန့ၣ်လီၤ. ထါတယုၢ်အံၤ စးထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢတၢ်တဲလီၤကျဲၤလီၤ တၢ်ဒဲးဘး (:၁-၅), ဒီးအတၢ်ပညိၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢယွၤအတၢ်စံၣ်ညီၣ်အဖီခိၣ်ဘၣ်, မ့မ့ၢ်လၢတၢ်မၤလိၤမၤဘၣ်က့ၤကျဲ လၢတၢ်အဲၣ်အပူၤ, ဒ်ကစၢ်ယွၤသိၣ်လိနဲၣ်လိ ကျဲအဂ့ၤအဘၣ် လၢအဖိအဂီၢ်…
တၢ်တူၢ်လိာ်မုာ် လၢတၢ်သူၣ်အိၣ်သး
ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ဘၣ်တူၢ်လိာ်ကွၢ်ထွဲ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်, မ့ၢ်လၢထံကီၢ်ခိၣ်နၢ် ဆီတလဲအဃိ, ဘၣ်ဃ့ၢ်ဟးထီၣ်လၢအထံကီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် ဟဲစိာ်ဝဲဒၣ် အတၢ်ပိးတၢ်လီဖိတဖၣ် န့ၢ်ဝဲဒၣ်ထဲ ထၢၣ်အဆံးဖိတဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ. ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအကျါတနီၤန့ၣ် ဘၣ်အိၣ်ဆိးဝဲလၢဟံၣ်အဆံးဖိဒၣ်လဲာ်, ပတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ဖိအါဒံအါဂၤတူၢ်လိာ်မုာ် ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အဲၣ်တူၢ်တံၤတူၢ်သမှံၤဒ်သိးအံၤန့ၣ်, ဒုးထံၣ်သ့ၣ်ညါက့ၤပှၤ ကစၢ်ယွၤ မၤလိာ် ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် တချုးနုာ်လီၤအိၣ်ဆိးဝဲ ဖဲကီၢ်တၢ်စံးပာ်အပူၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်အမ့ၢ် ပှၤတဝၢဖိတဖၣ်လၢ အသူၣ်အီၣ်ဖျးအီၣ်တၢ်အသိး, တၢ်ကူးဘု မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်တမံၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကအီၣ်ဘၣ်အီဘၣ် တုၤနံၣ်လၢအကဟဲ တၢ်ကူးဘုအကတီၢ်, ကလိၣ်ဘၣ်ဝဲ တၢ်အီၣ်တၢ်အီလၢလၢလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယွၤ မၤလိာ် ပှၤအံၤစရ့လးဖိတဖၣ်လၢ “တုၤနကူးဘုလၢနစံာ်ပူၤ, ဒီးနသးပ့ၤနီၣ်ဘုတကဒိၣ်ဒီး, နတဘၣ်က့ၤကဒါက့ၤဟံးန့ၢ်အီၤဘၣ်. ကအိၣ်ဝဲလၢပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိအဂီၢ်, လၢပှၤဖိၣ်ဃဲဖိအဂီၢ်, ဒီးလၢပှၤမုၣ်ကမဲအဂီၢ်,....” (၅ မိၤ ၂၄:၁၉) န့ၣ်လီၤ. တမ့ၢ်ဘၣ်အသ့ၣ်ညါဝဲလၢ အတၢ်အိၣ်လၢလၢလီၢ်လီၢ်အဃိ, ဟ့ၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်ဘၣ်. ကဘၣ်သးအိၣ်ဟ့ၣ်ဝဲ ခီဖျိလၢအနာ်သန့ၤ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်တၢ်လၢအဝဲသ့ၣ် “ဒ်သိးယွၤနကစၢ်ကဆိၣ်ဂ့ၤနၤလၢ ကယဲၢ်နမၤတၢ်လၢနစု” အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အဲၣ်တူၢ်တံၤတူၢ်သမှံၤ အလုၢ်အလၢ်အံၤ ဒုးသ့ၣ်နီၣ်ထီၣ်က့ၤ…
တၢ်မၤအမိၢ်ၦၢ်
ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး (Diognetus) မ့ၢ် ၦၤသူခိၣ်ဖိလၢ နံၣ်ကယၤခံအစိၤတဂၤ ပာ်သူၣ်ပာ်သးဝဲလၢ ၦၤပိာ်ကစၢ်ခရံာ်အခံတဖၣ် “ယံာ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်တနံၤဘၣ်တနံၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်မၤအသးအံၤ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ် တူၢ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲလၢ ၦၤရိမ့ၤဖိတဖၣ် အတၢ်မၤအၢမၤနး အဖီလာ် တပယူာ်ဃီဒၣ်လဲာ်န့ၣ်လီၤ. ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး သံကွၢ်ဝဲဒၣ် ၦၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဂၤ ဘၣ်မနုၤအဃိ တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ်ဝဲတီဝဲလဲၣ် န့ၣ်လီၤ. လံာ်တၢ်ကွဲးနီၣ်ကွဲးဃါ, ပသ့ၣ်ညါအီၤလၢ လံာ်ပရၢဆူ ဒဲၣ်အိၣ်ကနံတး အပူၤန့ၣ်, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အဆိကတၢၢ်အပၢ်တဂၤ ကွဲးတဲဘၣ်အီၤလၢ, “အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်တၢ်မၤအၢမၤနးဒံးအါထီၣ်, ၦၤလၢအိၣ်တ့ၢ်အနီၢ်ဂံၢ်တဖၣ်ဒံးအါထီၣ်ဝဲန့ၣ် နတထံၣ်ဘၣ်ဧါ. တၢ်မၤအံၤတလီးဂာ်ဒီးၦၤကညီအတၢ်မၤဘၣ်. တၢ်အံၤကမ့ၢ် ကစၢ်ယွၤအစိအကမီၤန့ၣ်လီၤ.
တချုးလၢကစၢ်ယ့ၣ်ၡူး က့ၤထီၣ်ဆူမူခိၣ်, ကတိၤလီၤတ့ၢ်ဝဲ အတၢ်ကတိၤလၢခံကတၢၢ်ဆူ အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်ဒီး, နံၣ်ကယၤလၢအကဟဲတဖၣ်န့ၣ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ကထံၣ်ဘၣ် ခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်ကဒိၣ်ထီၣ်အါထီၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢအဝဲသ့ၣ်ကထံၣ်ဆိကမိၣ်မှံပာ်ဝဲဘၣ်န့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စံးကတိၤတ့ၢ် အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ်လၢ, “လဲၤဒုးကဲထီၣ်ၦၤအကလုာ်တဖၣ်ခဲလၢာ်လၢယပျဲၢ်ယဘီၣ်တက့ၢ်. ဒီးဘျၢအီၤလၢပၢ်, ဒီးဖိခွါႇ ဒီးသးစီဆှံအမံၤအပူၤတက့ၢ်” (မး ၂၈:၁၉) န့ၣ်လီၤ. တၢ်ကတိၤတမံၤအံၤ ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ တၢ်မၤလိာ်ဖးဒိၣ်ဘၣ်ဆၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စူးကါအီၤ…
တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤကစၢ် လၢအသုးလီၢ်သုးကျဲ
ဖဲ ၁၉၄၇ နံၣ်န့ၣ်, ကီၢ်အဲကလံး အ့ဒံယၢၣ် ဘီမုၢ် (British Indian Empire) လီၤပှီၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်, ဒီးပှၤအါန့ၢ် ၁၅ ကကွဲၢ်တဖၣ် ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲ လၢတၢ်ဘူၣ်တၢ်ဘါအဂ့ၢ်အခၢးအဃိန့ၣ်လီၤ. ခီဖျိလၢတၢ်စူၤအကတီၢ်ထံဒိၣ်နိယွၤ, ဒီးတၢ်ဆူးတၢ်ဆါ အတၢ်ကူဘၣ်ဂာ်အဃိ, တၢ်လဲလိာ်သးဖးဒိၣ်လၢ အဒုးကဲထီၣ်တၢ်သဘံၣ်ဘုၣ်အံၤ နးဒိၣ်ထီၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ထံကီၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲတဖၣ် အါန့ၢ် တကကွဲၢ်, ဘၣ်သံကွံၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်စံၣ်စိၤတဲစိၤဒီတစိၤန့ၣ်, လၢတၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ်တၢ်သဘျ့, တၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢ, (မ့) တၢ်အိၣ်မူ ကဂ့ၤအါထီၣ်အဂီၢ်, ပှၤကညီတဖၣ် ဘၣ်သုးလီၢ်သုးကျဲၤ အိၣ်ဆိးတ့ၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ထိၣ်ဂဲၤ တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲ ကအိၣ်ဆိးတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်, အိၣ်ထီဃာ်အသးလၢ ပှၤကညီတဖၣ်အတၢ်လဲၤခီဖျိအပူၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအပူၤ, တၢ်အဒိတမံၤလၢ ပှၤသ့ၣ်ညါ အီၤအအါကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ပှၤဧ့ၤဘြံဖိတဖၣ် အတၢ်ဟးထီၣ်လၢ ကီၢ်အဲၤကူပတူး, ဒီးအတၢ်လဲၤဆူ ကီၢ်တၢ်စံးပာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်သုးလီၢ်သုးကျဲန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်လီၤဆီလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးဘၣ်. ဖဲလၢအမ့ၢ် ဖိသၣ်အီနုၢ်ဖိတဂၤအကတီၢ်, လၢတၢ်ဒီတဒၢအီၤလၢ စီၤပၤ ဟ့ၤရိာ်, လၢအယုမၤသံအသးသမူအဂီၢ်,…
သ့ၣ်ညါနီၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး
ဖဲ ခါလီးတၣ် (Carlotta) အသးစၢ်ဒံးအကတီၢ်, ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ အမိၢ်န့ၣ် အိၣ်ဒီးတၢ်ဟ့ၣ်လီၤဆီ လၢအမ့ၢ်သ့ၣ်ညါနီၣ်ပှၤဂၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ခါလီးတၣ် အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ် မ့ၢ်ပှၤလီၤဆီတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအိၣ်ဒီး "ပရိၣ်ဆိၣ်ပဲး(က)နိရှါ" (prosopagnosia) လၢတၢ်တမၤအသးညီညီဒီးပှၤကညီအကျါအဃိ, တသ့ၣ်ညါနီၣ် (မ့) တသ့ၣ်နီၣ် ပှၤအမဲာ်သၣ်အက့ၢ်အဂီၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဂဲၤဆၢထၢၣ်သမူထီၣ်က့ၤဝံၤ တယံာ်ဘၣ်, ပှၤခံဂၤ အိၣ်ဟဲက့ၤလၢဝ့ၢ်ယရူၤရှလ့ၣ်န့ၣ်ဒီး, ဖျါလၢတၢ်မၤအသးတမံၤ, ဖဲအဝဲသ့ၣ် ထံၣ်လိာ်အသးဒီးပှၤလၢအကြၢးသ့ၣ်ညါဝဲတဂၤန့ၣ်လီၤ. ပှၤခံဂၤ စံးကတိၤလိာ်သး အပူၤကွံာ်တၢ်မၤအသး တယံာ်ဒံးဘၣ်အဂ့ၢ် (လူၤ ၂၄:၁၄) ဘၣ်ဆၣ်, ဖျါလၢ ပှၤသၢဂၤတဂၤအံၤ တသ့ၣ်ညါဝဲ တၢ်ဂ့ၢ်တၢ်ကျိၤဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ဒုးသ့ၣ်ညါအီၤလၢ တၢ်ဂ့ၢ်ဖုၣ်ကိာ်ဝံၤ, ဖဲပှၤလၢအဝဲသ့ၣ် တသ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်တဂၤ (ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး) “ဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်တၢ်ကွဲးအသးခဲလၢာ်ဘၣ်ဃးဒီး အကစၢ်ဒၣ်ဝဲ” (:၂၇) အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး, အဝဲသ့ၣ်ကမၢကမၣ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒီးအဆၢဖိ ၃၀ အပူၤန့ၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး စိၢ်ဘျဲးဝဲကိၣ်ဒီးအဝဲသ့ၣ်, တၢ်လၢအမၤတ့ၢ်ဝဲတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. အကတီၢ်ဖဲန့ၣ် အဆၢဖိ ၃၁ စံးဘၣ်ပှၤလၢ…
ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်အတၢ်မၤကွၢ်
ဖဲ ခ.န ၃၀၄ နံၣ် (AD 304) န့ၣ် ရိမ့ၤအဘီမုၢ် စီၤပၤ မဲးကစံၣ်မံၤယၣ် (Maximian) နုာ်လီၤဆူ ဝ့ၢ်ဖးဒိၣ် နံၣ်ကိၣ်မံဒယါ (Nicomedia) အပူၤ, လၢတၢ်မၤနၢၤအပနီၣ်အဂီၢ် န့ၣ်လီၤ. သုးဖိတဖၣ် ရဲၣ်လီၤအသးဖးထီ, ဒီးလဲၤတရံးတၢ်, မ့မ့ၢ်ထံဖိကီၢ်ဖိ တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်ဟဲပာ်ဖှိၣ်ထီၢ်အသး, ဒ်သိးကစံးဘျုးဝဲတၢ်ဂီၤတၢ်ဖှီၣ် အကစၢ်တဖၣ်လၢတၢ်မၤနၢၤ အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ပှၤအိၣ်ပှဲၤဝဲလၢသရိာ်တဖျၢၣ်အပူၤ, ပှၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ် လၢအဘူၣ်ထီၣ်ဘါထီၣ်ဒၣ်ထဲ ယွၤအမ့ၢ်အတီတဂၤဧိၤန့ၣ် တလဲၤပာ်ဖှိၣ်ထီၣ်အသးဘၣ်. စီၤပၤ မဲးကစံၣ်မံၣ်ယၣ် နုာ်လီၤဆူ သရိာ်ပူၤ, ဒီးဟ့ၣ်လီၤအကလုၢ်လၢ ပှၤမ့ၢ်တမၤပှၤအိၣ်တသ့န့ၣ်- ပှၤလၢအစူးကွံာ်ညိကွံာ် တၢ်စူၢ်တၢ်နာ်ခရံာ်တဖၣ်န့ၣ် ကပူၤဖျဲးလၢ တၢ်စံၣ်ညီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်တတူၢ်လိာ်ဝဲဘၣ်. ဖဲလၢပှၤစူၢ်နာ်ကစၢ်ခရံာ်တဖၣ် အိၣ်ဝဲလၢသရိာ်ပူၤအဖၢမုၢ်, မဲးကစံၣ်မံၤယၣ် ဟ့ၣ်လီၤအကလုၢ်လၢ ပှၤကဘၣ်ဆူးထီၣ်ကွံာ် တၢ်ဘါသရိာ်လၢမ့ၣ်အူ, ဒီးပှၤခဲလၢာ်န့ၣ်သံဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး နၢ်ပၢၢ် တၢ်လူၤပိာ် ကစၢ်ခရံာ်အခံ အလုၢ်အပှ့ၤန့ၣ်လီၤ. လံာ် ၁ ကရံၣ်သူး အဆၢဒိၣ်…
တၢ်တြီမၤတံာ်တာ်သတူၢ်ကလာ်
မဲနူၣ်အဲ (Manuel) အိၣ်ထီကတာ်အသးလၢ အသိလ့ၣ်အတၢ်လဲၤကျဲ မ့ၣ်အူ အဂီၤတတီၤအဃိ, ကလဲၤထီၣ်ဘါယွၤအဂီၢ်န့ၣ် စဲၤခံဝဲဒၣ်လံန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သူၣ်တစူၤသးတစူၤအပူၤ အဝဲအိၣ်ခိးဝဲအကတီၢ်, အဖိမုၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ် ပှၤနီၣ်သိလ့ၣ် ပိာ်မုၣ်တဂၤ ကဆီတလဲ အသိလ့ၣ်အထါယၢၣ်န့ၣ်လီၤ. အဖိမုၣ်စံးဘၣ်အီၤ “ပါပါဧၢ, နဆီတလဲ ထါယၢၣ်တဖၣ် ဂ့ၤဒိၣ်မးအဃိ, နကြၢးမၤစၢၤအီၤန့ၣ်လီၤ.” မဲနူၣ်အဲကစဲၤခံအါထီၣ်ဘၣ်ဆၣ်, သ့ၣ်ညါဝဲဒၣ်လၢ တၢ်အိၣ်အသးအံၤ မ့ၢ်ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ကတဲာ်ကတီၤလၢအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကမၤစၢၤ ပိာ်မုၣ်တဂၤအံၤအဂီၢ်, အိၣ်ပတုာ် အသိလ့ၣ်, ဒီးကလဲၤထီၣ်ဘါသကိးယွၤအဂီၢ်ဒၣ်လဲာ်, ကွဲမုာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.
လံာ်မၤတၢ် ၁၆ ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် စီၤပီလူးဒီးစီၤစံလၤ ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဝဲဒၣ် တၢ်မၤတံာ်တာ်အဝဲသ့ၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် ထံၣ်လိာ်အသးဒီးကုၢ်ပိာ်မုၣ်ဖိလၢတၢ်နါဒိးအီၤတဂၤ ကိးပသူထီၣ်တၢ်တလီၢ်လီၢ် (:၁၇) န့ၣ်လီၤ. တဘျုးသီအတီၢ်ပူၤန့ၣ်, စီၤပီလူး တကနၣ်ဃုာ်အီၤဘၣ်. အကတၢၢ်န့ၣ်, စီၤပီလူး အသးဘၣ်တံာ်တာ်ဝဲနးနးကလဲာ်, ဒီးစံးဘၣ်တၢ်နါတဒုအံၤ, “ယမၤလိာ်နၤလၢ ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်အမံၤ, လၢနကဟးထီၣ်ကွံာ်လၢပှၤအံၤအလိၤ” (:၁၈) န့ၣ်လီၤ.
တၢ်တမုာ်တလၤလၢအဂီၢ်ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးကမၤစၢၤ ပှၤဂၤအဂီၢ်, စီၤပီလူး…
ယွၤအဘျုးအဖှိၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်အါအါ
အံၣ်နဲး မဟံယၢၣ် (Ynes Mexia: 1870-1938) တဂၤ ဖဲအသးအိၣ် ၁၅ နံၣ်န့ၣ် ပာ်လီၤအသးလၢ ကမၤလိဝဲဒၣ် တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိပီညါအဃိ, ပတံထီၣ်ဝဲခီလ့ၣ်ကၠိ ဒ်ကၠိဖိအသီတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ. လၢအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ ၁၃ နံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, လဲၤဟးဝ့ၤဝီၤဝဲဒၣ်အမဲရကၤ ကီၢ်မိၢ်ပှၢ် လီၢ်ကဝီၤအခၢၣ်သး, ဒီးကလံၤထံးတကပၤ, ဒီးဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအသီတဖၣ်န့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် အကလုာ် ယဲၢ်ကယၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဒၣ်တမ့ၢ်ထဲ ပှၤတဂၤဧိၤလၢ ဃုထံၣ်တၢ်ဒ်သိးအံၤဘၣ်. တနံၣ်ဘၣ်တနံၣ်အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, ပှၤသ့စဲအ့ၣ်ဖိတဖၣ် (Scientists) ဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲ တၢ်မုၢ်တၢ်ဘိအသီ ခံကထိဃၣ်ဃၣ်န့ၣ်လီၤ.
၁ မိၤရှ့ ၁:၂ ပာ်ဖျါဝဲလၢ, ယွၤဟံးန့ၢ်ဝဲ တၢ်လၢအက့ၢ်အဂီၢ်တအိၣ်, တၢ်အိၣ်ကလီ, ဒီးတၢ်ခံးအလီၢ်အကျဲ, ဒီးတ့လီၤဝဲဒၣ် ဟီၣ်ခိၣ်လၢ အိၣ်ပှဲၤဒီးတၢ်အီၣ်ကုၤအီပှဲၤအလီၢ်အကျဲန့ၣ်လီၤ. သၢသီတသီန့ၣ်, ယွၤမၤလီၤဖးဝဲထံ, ဒီးတ့ဒုးအိၣ်ထီၣ်ဟီၣ်ခိၣ်, ဒ်သိးကဒုးကဲထီၣ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ လၢပှၤကညီတဖၣ်ကအိၣ်ဆိးအဂီၢ်န့ၣ်, အဆၢဖိ ၁၁ စံးဘၣ်ပှၤ ‘ဟီၣ်ခိၣ်ဒုးမဲထီၣ် နီၣ်ဧိၤမံၤဧိၤ, ဘုဧိၤဟုဧိၤ လၢအသၣ်ဝဲလၢဘုသၣ်, သ့ၣ်ဧိၤဝၣ်ဧိၤလၢ အသၣ်ဝဲလၢတၤသၣ်ဒ်အကလုာ်အသိး,…
ပှၤတဖၣ်လၢအန့ၢ်ဘၣ်သါ ယွၤအတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤ
ဖဲအဘံၤက့ (Abigail) အမိၢ်ဒီးအပၢ်ခံဂၤန့ၣ် လၢတၢ်လီၤသးအုးအပူၤ, သံဝဲဒၣ်လၢ သိလ့ၣ်အတၢ်ဘၣ်ဒိဘၣ်ထံးဝံၤ, န့ၢ်ဘၣ်သါဝဲ တၢ်ကွဲးနီၣ်လံာ်ဒၢတဖျၢၣ်, ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်စုလီၢ်ခီၣ်ခိၣ်အါအါဂီၢ်ဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ်ညါထွဲစ့ၢ်ကီးဝဲလၢ အမိၢ်အပၢ်သုးကျဲၤပာ်တ့ၢ်ဝဲလၢ ခိပနံၣ်လၢအပၢၤတၢ်အစုပူၤန့ၣ်လီၤ. တချုးလၢအဝဲဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤဒံးဘၣ်န့ၣ်, ကဒိးန့ၢ် ကျိၣ်စ့လၢ ကစူးကါဝဲ တၢ်ထီၣ်ခီလ့ၣ်ကၠိအတၢ်လၢာ်ဘူၣ်လၢာ်စ့ၤအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်လၢအိၣ်လီၤတဲာ်တ့ၢ်တဖၣ်န့ၣ် ဖဲအဝဲဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤအကတီၢ်မး ကဒိးန့ၢ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. အဘံၤက့ အသးဟးဂီၤဘၣ်ဆၣ်, လၢခံန့ၣ် နၢ်ပၢၢ်ထွဲဝဲဒၣ် အမိၢ်အပၢ် အတၢ်ကူၣ်သ့လၢတၢ်ကူၣ်ထီၣ်ဖးလီၤ ဟ့ၣ်လီၤအီၤ အတၢ်န့ၢ်သါတဖၣ်အဃိန့ၣ်လီၤ.
ဖဲကလၤတံ ၄ အပူၤန့ၣ် စီၤပီလူး ဟ့ၣ်ဒိဝဲ တၢ်မၤအသးတမံၤဃီ, လၢအဒုးနဲၣ်ပှၤအံၣ်စရ့လးဖိတဖၣ် အတၢ်အိၣ်အသး, ဒ်အစံးတ့ၢ်ဝဲအသိး, ကမ့ၢ်ပှၤတကလုာ်လၢကန့ၢ်ဘၣ်သါ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤဒီးစီၤအၤဘြၤဟၣ်န့ၣ်လီၤ. ၁ မိၤ ၁၇:၁-၁၄ န့ၣ် ပကထံၣ်ဘၣ် ကစၢ်ယွၤ မၤတၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤဒီးစီၤအၤဘြၤဟၣ်, ဒ်သိးကဆိၣ်ဂ့ၤအီၤ, ဒီးတၢ်ဒိးကူးတရံးန့ၣ် ကမ့ၢ်ဝဲ တၢ်အၢၣ်လီၤအီလီၤ အတၢ်ပနီၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ပနီၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်ဝဲယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤဘၣ်. စီၤအၤဘြၤဟၣ် အစၢၤအသွဲၣ်တဖၣ် ကဘၣ်အိၣ်ခိးဝဲ ခါဆူညါစၢၤသွဲၣ်သီတဂၤ လၢအကမၤလၢပှဲၤ…