ဆဲးကပီၤဖျါထီၣ် ယွၤအတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါ
တၢ်ဘိၣ်သ့ၣ်တဖၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဖဲလဲၣ်. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်လၢဝ့ၢ်ပူၤတဖှိၣ်န့ၣ် ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ကီတၢ်ခဲတမံၤ, ဘၣ်ဃးဒီးတၢ်ဒိးန့ၢ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လၢ ၦၤဟဲဆှၢဆူအဝဲသ့ၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. ဝဲၤဒၢးအၦၤမၤတၢ်ဖိတဖၣ် မ့ၢ်ပှ့ၤဝဲ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လၢ (Online), ဒီးဒုးသ့ၣ်ညါ ပှၤကဟဲစိၥ်ဆှၢ တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်ဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤဘၣ်ဆၣ်, ညီနုၢ်ဘၣ်တၢ်ပၥ်လီၤတဲၥ်တ့ၢ် တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ်လၢ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အမဲာ်ညါကျဲ
အလိၤအဃိ, ပိးလီလၢအပှ့ၤဝဲတနီၤန့ၣ် အဝဲသ့ၣ်တဒိးန့ၢ်ဝဲဒၣ်ဘၣ်.
တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် အၦၤမၤတၢ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ် အသးအ့န့ဝဲဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်ကပာ်ဖျါတၢ်ကဒူးကဒ့ၣ်ဆူ ပှၤဆှၢတၢ်အခီပနံၣ် အၦၤဘၣ်မူဘၣ်ဒါတဖၣ်အအိၣ်အလီၢ်န့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် သုးကျဲၤမၤဝဲတၢ်အီၣ်ကစဲးကစီးအလီၢ် လၢတၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤ, ဒီးကွဲမုၥ်ၦၤဟဲဆှၢတၢ်ဖိတဖၣ်လၢ ကဟဲအီၣ်အီတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဘၣ်, တၢ်ဖိတၢ်လံၤတဖၣ် ဟဲတုၤဝဲဒၣ်ဘၣ်ဆၢဘၣ်ကတီၢ်, လၢအလီၢ်အကျဲန့ၣ်လီၤ. တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်အံၤဟ့ၣ်ခီနီၤ တၢ်ကစီၣ်ဆူပှၤလူၤဆှၢတၢ်ဖိတဖၣ်အအိၣ်တမံၤန့ၣ် "ပပၥ်ပနီၣ်သုန့ၣ် တမ့ၢ်ထဲဒၣ် ၦၤဒိးလဲအသးတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. မ့မ့ၢ်, ဒ်ၦၤကညီသ့ၣ်တဖၣ်အသိး" န့ၣ်လီၤ.
အါစုအါဘျီ, တၢ်အိၣ်အသး တမုၥ်တလၤတဖၣ်အလီၢ်န့ၣ် ပဆီတလဲကွံၥ်ဆူ တၢ်အဲၣ်တၢ်သးကညီၤအတၢ်မၤတမံၤသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပညီနုၢ်စံးဆၢမၤဆၢက့ၤတၢ်န့ၣ်ကမ့ၢ်တၢ်ဃုထံၣ်န့ၢ် ပှၤဂၤအတၢ်ကမၣ်, ဒီးပကသူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်အိၣ်အသး တမုၥ်တလၤတဖၣ် ပတူၢ်တၦဲၤဒၣ်လဲာ်, တၢ်လၢ ပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး တၤပှၤန့ၣ် ပကပျဲ…
ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ဃ့ထုကဖၣ်ဆိဟဲလၢညါ
လၢဟီၣ်ခိၣ်အကတၢၢ်, ကလံၤစိးန့ၣ် အီၣ်ရိၣ်ရၣ် ဘိၣ်ရံၤယၤလ့း(စ) (aurora borealis) အတၢ်ကပီၤအယဲၢ်န့ၣ်, ဘၣ်တၢ်သ့ၣ်ညါအီၤလၢ တၢ်ကပီၤအယဲၢ်အလါ, ဒီးအဂီၤလုး န့ၣ်လီၤ. အါန့ၢ်အန့ၣ်, တၢ်ကပီၤအံၤ ထုးထီၣ်စ့ၢ်ကီး, လီမ့ၣ်-ထးနါလၢ အဂံၢ်စၢ် (low frequency electromagnetic wave) န့ၣ် မ့ၢ်နသ့ၣ်ညါနဲဧါ. ခီဖျိလၢတၢ်စူးကါ ပိးလီလီၤဆီတမံၤန့ၣ် တၢ်ဆီတလဲက့ၤ လီမ့ၣ်-ထးနါ အဂံၢ်စၢ်တဖၣ်ဆူ တၢ်ကလုၢ်တဖၣ်လၢပနၢ်ဟူသ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိး နကဟံးန့ၢ် တၢ်ကလုၢ်အံၤအဂီၢ်, နကဘၣ်လဲၤဆူ တၢ်လီၢ်အယံၤ, ဒီးတၢ်ဒ့ၣ်စၢၤန့ၣ် အစှၤကတၢၢ် ကဘၣ်အိၣ်ဝဲ လွံၢ် မံးလာ်, ဒ်သိး ပှၤကညီ အတၢ်မၤသီၣ်တၢ်အကလုာ်ကလုာ်, အသုတမၤတံာ်တာ် ပှၤကဖီၣ်ဟံးန့ၢ်ဃာ်လီမ့ၣ်-ထးနါ အဂံၢ်စၢ်တဖၣ် အကလုၢ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်န့ၣ်အသိး, ဒ်သိးပကနၢ်ဟူ ယွၤအကလုၢ်အဂီၢ်န့ၣ် တၢ်သီၣ်တၢ်သဲတဖၣ်လၢ ပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် ပကဘၣ်ပာ်တ့ၢ်ကွံာ်သပှၢ်ကတၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လံာ်တၢ်သးခုကစီၣ် လံာ်မၢ်ကူး ပာ်ဖျါဝဲလၢ မုၢ်ဆ့ၣ်ထီၣ်တၢ်ခံးဒံးအကတီၢ်န့ၣ် ကစၢ်ခရံာ် ဂဲၤဆၢထၢၣ်, ဒီးလဲၤဆူ "ပှၢ်မုၢ်ကနၢ,"…
ကစၢ်ခရံာ် အိၣ်လၢယပူၤ
ဟ့းလ့ၣ်ဒီးရိမ့ၤ အဒွဲလၤကူၣ်သ့မူထီၣ်ဂဲၤထီၣ်အကတီၢ် (Renaissance), ပှၤဒွဲလၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤ အဲ(လ)ဘြဲး ဒူရၣ် တဂၤ, ဖဲအသးအိၣ် အနံၣ်ခံဆံန့ၣ် အမံၤဟူထီၣ်သါလီၤလၢအတၤလၣ်အံၤအဃိန့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့နီၤဖးပဲာ်ဖးဒွဲလၤတဖၣ် လၢစိၤဆၢကတီၢ်အံၤ, ကိးအီၤလၢ "ခိၣ်နူာ်တၢ်ဆိကမိၣ်အဒိၣ်ကတၢၢ်, လၢအဒုးနဲၣ်ဖျါထီၣ်အဂ့ၢ်အကျိၤ, ခီဖျိလၢပနိအကျိၤတဖၣ်" န့ၣ်လီၤ. ဒ်အတၢ်မံၤဟူသၣ်ဖျါ ရၤလီၤအသးအသိး ပှၤဒိၣ်စိဒိၣ်ကမီၤ တဖၣ် ဂုာ်ကျဲးစၢးဒိးလဲအီၤ, ဒီးအၢၣ်လီၤအီလီလၢ ကဟ့ၣ်အီၤ တၢ်မုာ်လၤသးမံလီၤဆီတဖၣ် လၢအလုၢ်ဒိၣ်ပှ့ၤဒိၣ်, ဒီးတၢ်အိၣ်ဘီၣ်အိၣ်ညီအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤသ့ဒွဲလၤလၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါတဖၣ် လၢအမ့ၢ်, ကၠိၣ်ဘၣ်(န)နံၣ် (Giovanni), ဒီးရၤဖၣ်အဲ (Raphael)ခံဂၤဒၣ်လဲာ်န့ၣ် ပးကဲပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဝဲ အဲ(လ)ဘြဲး ဒူရၣ် အတၢ်မၤတဖၣ်န့ၣ်လီၤ.
ပှၤဒွဲလၤကူၣ်သ့စဲၣ်နီၤတဖၣ် ဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ဒူရၣ် တ့ခဲၣ်က့ၤ အနီၣ်ခိက့ၢ်ဂီၤဒၣ်ဝဲန့ၣ် ကမ့ၢ်အစုလီၢ်အဂ့ၤကတၢၢ်တထံၣ်န့ၣ်လီၤ. ဒူရၣ် တ့ခဲၣ်ဝဲ အနီၢ်ခိက့ၢ်ဂီၤန့ၣ် ကျီၣ်ကျဲဃါဃုာ်ဝဲဒီး, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အက့ၢ်အဂီၤ, ဒ်အဆိကမိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ကလီၤဂာ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးန့ၣ်လီၤ. ဒူရၣ် တ့ခဲၣ်ဝဲ အက့ၢ်ဂီၤန့ၣ် အိၣ်ဒီးခိၣ်ဆူၣ်ဖးထီ, ခိၣ်ဆူၣ်တကံ, အခၣ်ဆူၣ်, ဒီးအမဲာ်ချံတဖၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲဒၣ် သးလၢအသ့ၣ်ညါ…
ယွၤ မၤပူၤဖျဲးပှၤလၢ ထးသွဲအတၢ်စၢဃာ်
ၦၤဘူၣ်ဂ့ရံယၤဖိ (Bulgarian) ယၤန့ၣ် ပဲးကီး (Yane Petkob) န့ၣ် မ့ၢ်ပှၤခိးကွၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤသးသမူတဂၤ, ဖဲစုဒီးခီၣ်ခံခီလိာ် ဘၣ်တၢ်စၢဃာ်အကတီၢ်, လၢတၢ်ပှီၢ်ထံအဂီၢ်, ဒိးန့ၢ်ဝဲ ဟီၣ်ခိၣ်ဒီဘ့ၣ် တၢ်ပာ်ပနီၣ်ကွဲးနီၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲ ပှီၢ်ထံ တၢ်ဒ့ၣ်စဲၤန့ၣ် ကအိၣ်ဝဲဒၣ် ၃,၃၈ဝ မံထၢၣ်, ဒီးဒ်သိးကမၤဆူၣ်ထီၣ်တၢ်တၤအဂီၢ်, အဝဲ ဘိၣ်ဘံဃးအနီၢ်ကစၢ် အသးလၢထၢၣ်တဖျၢၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲတၢ်စၢဃာ်ပှၤအကတီၢ်ဒၣ်လၣ်, ဒ်သိးပကလဲၤတၢ်ဆူညါအဂီၢ်, ပလိၣ်ဘၣ် တၢ်သူၣ်စူၤသးစူၤ, ဒီးတၢ်ဂံၢ်တၢ်ဘါန့ၣ် ကဲထီၣ်တၢ်ကမၢကမၣ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢသီခရံာ်အတၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, ဖဲပှၤတၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး မၤဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်မၤအကတီၢ်, ဒုးနဲၣ်ပာ်ဖျါစ့ၢ်ကီးဝဲ တၢ်တြီဆၢထီဒါ တၢ်ကီတၢ်ခဲတဖၣ် လၢတၢ်ပာ်လီၤသး ကျၢၤမူဆှူအပူၤန့ၣ်လီၤ. စီၤပီလူး အနီၢ်ကစၢ်ဒၣ်ဝဲ လီၤဘှံးလီၤတီၤႇ သၣ်ဝံၤသၣ်စ့ၤႇ
မံတန့ၢ်ဂဲၤတန့ၢ်, ဒီးဘၣ်တၢ်ဒိတီၢ်အီၤဒၣ်လဲာ်, စံၣ်တဲၤတဲလီၤတၢ်အဖၢမုၢ်, ဒီးဒ်သိး ကဟ့ၣ်ဂံၢ်ဟ့ၣ်ဘါ, ဒီးသိၣ်လိသီလိ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိတဖၣ်ကဒဲကဒဲအဂီၢ်န့ၣ်ကွဲးဆှၢလီၤဝဲ လံာ်ပရၢတဖၣ်အဖၢမုၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဖဲစီၤပီလူး ဘၣ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲတဂၤဧိၤ, လၢဝ့ၢ် ရိမ့ၤအဃိာ်ပူၤ, ဒီးအိၣ်ခိးဝဲဒၣ်လၢတၢ်ကမၤသံအီၤအကတီၢ်, ကွဲးဆှၢလီၤ လံာ်ပရၢ,…
ဒ့ၣ်ကမၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်
ကသံၣ်သရၣ်တဂၤ ကူစါယါဘျါ ခဲစၢၣ် ပှၤဆါတဖၣ် လၢအနံၣ်သၢဆံဃၣ်ဃၣ်ဝံၤ အလီၢ်ခံ, အဝဲပာ်လီၤအသးလၢ ကအိၣ်ဘှံးက့ၤလၢ အတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲဒွးက့ၤတၢ်ဒီး ကဒွဲစရီ အခီပနံၣ်တခါ ဒ်သိး ကဃ့ၣ်လီၤဘှါလီၤ အတၢ်ဆါဒၢး အကျိၣ်စ့ အဂ့ၢ်ဝီတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲဃုထၢလၢ ကပျၢ်ဖျဲးကွံာ် ဒ့ၣ်ကမၢ်စ့ ဒီလၣ် ၆၅၀,၀၀၀ လၢပှၤတဖၣ် ကဘၣ်ဟ့ၣ်အီၤဒံးန့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ထံၣ်လိာ်သံကွၢ်တၢ်အပူၤ, ကသံၣ်သရၣ်အံၤ တဲနၢ်ပၢၢ်တၢ်ဒီးစံး, “ထီဘိန့ၣ် ယသးတမုာ်ဘၣ်လၢ ပှၤဆူးပှၤဆါတဖၣ်န့ၣ် အိၣ်ဒီး တၢ်ကိၢ်တၢ်ဂီၤ တမ့ၢ်ထဲလၢ အနီၢ်ကစၢ် အတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အဂီၢ်ဧိၤဘၣ်, မ့မ့ၢ် အပှၤဟံၣ်ဖိဃီဖိ, ဒီးအတၢ်ဖံးတၢ်မၤ, ဒီးကျိၣ်စ့အဂီၢ်စ့ၢ်ကီးန့ၣ်လီၤ. တၢ်တမံၤအံၤ ဖ့ၣ်ထဲးယသးထီဘိန့ၣ်လီၤ".
ပမ့ၢ်တတုၤလၢ ကျိၣ်စ့ဒ့ၣ်ကမၣ်ယိာ်အပူၤ နီတဘျီဘၣ်ဒၣ်လဲာ်န့ၣ်, လၢသူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤန့ၣ် ပဝဲကိးဂၤဒဲး ပလဲၤခီဖျိဘၣ်တၢ်လၢ အလီၤဂာ်ဒီး တၢ်တမံၤအံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံဒုးလီၤဂာ် တၢ်ဒဲးဘး ဒီး “ဒ့ၣ်ကမၣ်န့ၣ်လီၤ” (မး ၆:၁၂). လံာ်စီဆှံ စံးစ့ၢ်ကီးလၢ ကျဲတအိၣ်နီတဘိလၢ ပကဟ့ၣ်ဆၢက့ၤ တၢ်လၢ…
ဆှၢန့ၢ်ယၤနပှၤဂီၢ်မုၢ်
ယတံၤသကိး မၤရံထၣ် (Marita) အတၢ်ဖံးတၢ်မၤန့ၣ် ဘၣ်လဲၤက့ၤဝဲဒၣ် ဝ့ၢ်တဖၣ်ထဲတဂၤဧိၤအဃိ, အသးကလၢၢ်ဘၣ်တၢ်အိၣ်သယုၢ်သညိတလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, မုၢ်တနၢလၢ ဟါတၢ်အီၣ်အကတီၢ်, အဝဲသန့ၤလီၤအသးလၢယလိၤ, ဒီးစံးဝဲဒၣ်, “ဂျဲ(န) (Jen) ဧၢ, ယထုကဖၣ်, ဒီးဃ့ကစၢ်ယွၤ ဒ်သိးကဆှၢန့ၢ်ယၤ အပှၤဂီၢ်မုၢ်ဆူ ယအိၣ်” န့ၣ်လီၤ. ဂျဲ(န) စံးကဒီးဝဲဒၣ် “တယံာ်ဘၣ်န့ၣ်, အဝဲထံၣ်လိာ်အသးဒီး ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် ဒ်ညီနုာ်တၢ်မၤအသးတမံၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်တဘျီန့ၣ်, အဝဲထံၣ်လိာ်အသးဒီးပှၤသၢဂၤ, ဖဲမုၢ်တနံၤဧိၤအတီၢ်ပူၤ” အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
ပဝဲပှၤလၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်, ဖဲပထံၣ်လိာ်သးအကတီၢ်, ပအိၣ်ဒီးနီၢ်သးအတၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်အသးတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပကဒုးနၢ်ပၢၢ်လိာ်သးအဂီၢ်, ကီခဲဝဲဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဘၣ်ထွဲလိာ်သးတမံၤအံၤ ဒုးကဲၤကပီၤထီၣ် မ့ၣ်အူအဖီဖိလၢပသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. ပဝဲကိးဂၤဒဲးအဂီၢ်, တၢ်လၢအဒ်သိးလိာ်အသး,ဒီးအကါဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် မ့ၢ်လၢပစူၢ်နာ် လံာ်စီဆှံ အတၢ်စံးဘၣ်တဲဘၣ်ပှၤ ကစၢ်ခရံာ်အဂ့ၢ်, ဒီးခီဖျိလၢကစၢ်ခရံာ်အဃိ, ပရ့လိာ်သးဒီးကစၢ်ယွၤ သ့ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်(ရိမ့ၤ ၁၀:၉) အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်အကါဒိၣ်ကတၢၢ်န့ၣ် ယွၤအသးစီဆှံ အိၣ်ဆိးလၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတဂၤလၢ်လၢ်အပူၤ, ဒီးလၢတၢ်ဂံၢ်ဆူၣ်ဘါဆူၣ်အပူၤန့ၣ် စၢဃာ်ဒုးဘၣ်ထွဲလိာ်သကိးပှၤအဃိ, လံာ်စီဆှံ ထိၣ်သတြီၤပာ်ဖျါပှၤ…
တၢ်မၤဂၢၢ် ကလံၤမုၢ်တွၤ
ယဖိဒိၣ်မုၣ် အသးအိၣ်ဒံးဒၣ် သၢနံၣ်ဖိတဂၤ စးထီၣ်နၢ်ပၢၢ်လံ လၢတၢ်အိၣ်အသးမၤအသးတမံၤလၢ်လၢ်အပူၤန့ၣ် ပနာ်သန့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး သ့ဝဲအဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်မုၢ်တနၤ, ဖဲကလံၤမုၢ်ဖးဒိၣ်လီၤအကတီၢ်, တချုးလဲၤနုာ်လီၤဝဲဆူ အလီၢ်မံဒံးဘၣ်န့ၣ်, ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိန့ၣ် ဖှိၣ်ထီၣ်အစုခံခီ, ဘံၣ်လီၤအမဲာ်. ဒီးဃ့ဘါထုကဖၣ်ဝဲဒၣ်, “ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးသးဘိဧၢ, ယသ့ၣ်ညါလၢနအိၣ်ဒီးပှၤဖဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ယသ့ၣ်ညါလၢ နအဲၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလံၤမုၢ်ကအိၣ်ကတီၢ်အဂီၢ်, ဖဲနဟ့ၣ်လီၤ နကလုၢ်န့ၣ်ဒီး, ယသ့ၣ်ညါလၢ ကလံၤမုၢ် ကအိၣ်ကတီၢ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.”
ယဆိကမိၣ်, ဖဲတၢ်တယံာ်ဒံးဘၣ်အကတီၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ယဖိဒိၣ်မုၣ်ဖိ နၢ်ဟူဝဲဒၣ် ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဒီးအပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် လဲၤခီဂာ် ပီၣ်လဲၣ်ကၤလံၤလါအဂ့ၢ်ဧါန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဂ့ၢ်မၤအသး, ဖဲကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး မံဘၣ်အသးလၢကဘီအခံ, တချုးလၢကလံၤမုၢ်တပျုာ်တပျီၤ တဖျၢၣ်ဘူးတ့ၢ်မးလၢကမၤလီၤဘျၢကဘီန့ၣ်လီၤ. အပျဲၢ်အဘီၣ်တဖၣ် ကိးပၢၢ်ထီၣ်အီၤဒီးစံးဝဲဒၣ်လၢ “ပကဟးဂီၤန့ၣ် မ့ၢ်နတပာ်ဘၣ်လၢတၢ်နီတမံၤဘၣ်ဧါ.” ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတစံးဆၢအဝဲသ့ၣ်ဘၣ်. လၢအလီၢ်န့ၣ်, ဟ့ၣ်လီၤအကလုၢ်ဆူ န့ဆၢၣ်ကလံၤမုၢ်, ဒီးစံးဝဲဒၣ် “အိၣ်ဂၢၢ်တပၢၢ်, အိၣ်ဃိကလာ်တက့ၢ်” (မၢ်ကူး ၄:၃၈-၃၉) န့ၣ်လီၤ.
ထံလၢအစံၣ်ပဲပီနုာ်လီၤဆူ ကဘီပူၤန့ၣ် အိၣ်ပတုာ်ဝဲဒၣ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဒီးကလံၤမုၢ်န့ၣ် အိၣ်ဂၢၢ်တပၢၢ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ဘှ့ၣ်တၢ်ဘှီၣ်အပူၤန့ၣ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ကွၢ်ဃီၤအပျဲၢ်တဖၣ်,…
တၢ်ဆီတလဲလၢကစၢ်ခရံာ်ဟဲစိာ်
လၢယမဲာ်ချံအစ့ၣ်တကပၤန့ၣ် တၢ်သးဟဲပြုထီၣ် တကဝီၤဖိန့ၣ်, ယကမၤဘၢအီၤအဂီၢ်, ယစူးကါတၢ်ဖှူမဲာ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အံၤ ကျၢၢ်ဘၢန့ၢ် ယတၢ်ခူသူၣ်တမံၤအံၤ တစိၢ်တလီၢ်ဖိ န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်ဆၢကတီၢ် ယံာ်ထီၣ်ဒီး, ယမဲာ်သၣ်လိၤတၢ်အဖီးဂီၤကဝီၤဖိတဖၣ် ဟဲညိးအါထီၣ်အဃိ, အလီၢ်အိၣ်လၢ ယကဘၣ်ကူစါယါဘျါယသးန့ၣ် ယသ့ၣ်ညါ ယဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. မုၢ်တဂီၤလၢ ယကဘၣ်လဲၤထံၣ်လိာ်သးဒီးကသံၣ်သရၣ်အကတီၢ်န့ၣ်, တၢ်လ့ပစီလီၤဘၣ်ယၤ ဒ်ညီနုၢ်ယမၤယဲအသိး, ယကဖှူဘၢအီၤ လၢတၢ်ဖှူမဲာ်ဘၣ်ဆၣ်, ယတမၤယဲဘၣ်. ယအဲၣ်ဒိးလၢ ကသံၣ်သရၣ် ကထံၣ်သ့ၣ်ညါ ယတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤဆှဲဆှဲဖိ, ဒီးကယါဘျါမၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤဝဲခဲလၢာ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
နဂုာ်ကျဲးစၢးပာ်ခူသူၣ် တၢ်ဒဲးဘး အတၢ်ဂ့ၢ်ကီ မ့ၢ်အိၣ်စ့ၢ်ကီးတဘျီဘျီဧါ. နတၢ်ဟူးတၢ်ဂဲၤ (မ့) နသးအတၢ်ဆိကမိၣ်တနီၤနီၤ ပၢၤဃာ်တြီဃာ်နၤန့ၣ်, နကသ့ၣ်ညါနဲ ဘၣ်ဆၣ်, နကဃ့ထုကဖၣ်လၢ နတၢ်ဂ့ၢ်ကီအံၤအဂီၢ်, (မ့) နကပာ်ဖျါယၢၤထီၣ်အီၤဆူ နတံၤသကိး, ဒီးနဟံၣ်ဖိဃီဖိန့ၣ် နပဒ့ၣ်ဟးဆှဲးတ့ၢ်နဲဧါ. မ့ၢ်လၢပှၤအါဒံအါဂၤစ့ၢ်ကီး, ဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်ဂ့ၢ်ကီ ဒ်သိးအံၤအဃိ, နကဆိကမိၣ်သ့ၣ်သ့ၣ်လၢ နတၢ်ဂ့ၢ်ကီန့ၣ် တမ့ၢ်တၢ်ဖးဒိၣ်ဖးသွါဘၣ်န့ၣ်ဧါ. ဘၣ်ဆၣ်, လၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤ, ဖဲပတၢ်ဒဲးဘး မ့ၢ်မၤကီမၤတံာ်တာ် ပတၢ်အိၣ်မူန့ၣ်ဒီး, ပကဒိၣ်ထီၣ်ထီထီၣ်လၢ…
တၢ်အကတၢၢ် အဃံအလၤ
မုၢ်ဟါလီၤခီအမုာ်အခုၣ်တနံၤန့ၣ် ယထံၣ်လိာ်သးဒီးယတံၤသကိးတဖၣ် လၢဝ့ၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ.ယသူၣ်ဟူးသးဂဲၤယဲလၢ ပကအီၣ်အီသကိးဘၣ်လၢ ကျးလၢအဟ့ၣ်ထီၣ် ကၠးစ် (Jazz) တၢ်ဒ့တၢ်အူလၢၦၤကညီအနီၢ်ကစၢ် ဒ့ဝဲလၢကျးအပျီပူၤဘၣ်ဆၣ်, ဖဲပလဲၤတုၤန့ၣ်, တၢ်လီၢ်တအိၣ်လၢၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်သးဟးဂီၤအပူၤန့ၣ်, ဒ်သိးပကအီၣ်တၢ်အဂီၢ် ပဟးထီၣ်, ဒီးလဲၤဆူတၢ်လီၢ်အဂၤတတီၤ, ယံၤဝဲဒၣ်ကျဲတဘျုးဘိန့ၣ်လီၤ.
လၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢအံၤ တၢ်သးဟးဂီၤအဒိၣ်အဆံးတဖၣ် ဟဲတုၤဃီၤအကလုာ်ကလုာ်သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ဆၣ်ဖိကီၢ်ဖိလၢ ပအဲၣ်ဘၣ်တဖၣ်သံဝဲဒၣ်, ပတၢ်ဖံးတၢ်မၤတဖၣ် တဘၣ်လိာ်ဘၣ်စး, ပဘၣ်ကွၢ်ဆၢၣ်မဲာ်ဒီးတၢ်အိၣ်ဆူၣ်အိၣ်ချ့အတၢ်ဂ့ၢ်ကီတဖၣ်, ပတၢ်ဘၣ်ထွဲဒီးၦၤလၢပအဲၣ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် လီၤမၢ်ကွံာ်ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်လီၤတူၢ်လီၤကာ်တဖၣ်အပူၤန့ၣ်, ပဒိးန့ၢ်ယွၤအတၢ်မၤမုာ်ထီၣ်က့ၤပှၤဘၣ်ဆၣ်, ပတၢ်အိၣ်မူတဖၣ်န့ၣ် တၢ်အကတၢၢ်တဖၣ် လၢအၦဲၤဒီးတၢ်သးခုအဒိၣ်အမုာ်, တၢ်လၢပသးဆၢဒိးန့ၢ်တဖၣ်န့ၣ်တအိၣ်ဝဲထီဘိဘၣ်. ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်မုၢ်လၢ် လၢအပှဲၤဒီးတၢ်သးခုသးမုာ်အထူအယိာ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ်လၢ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ၡူးတဖၣ်အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
လံာ်လီၣ်ဖျါ ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ ကစၢ်ယွၤ အတၢ်ဟ့ၣ် စီၤယိၤဟၣ်လၢ တၢ်ထံၣ်ခါဆူညါ လၢအလီၤကမၢကမၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. စီၤယိၤဟၣ် ထံၣ်ဝဲဒၣ် “ဝ့ၢ်စီဆှံႇ ယရူၤၡလ့ၣ်အသီ, အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသး ဒ်တလးမူးပိာ်မုၣ် ကယၢကယဲအသးလၢအဝၤအဂီၢ်အသိး” (၂၁:၂), လၢအဆဲးကပီၤဖျါထီၣ် ယွၤအလၤကပီၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲန့ၣ်, ကစၢ်ယွၤ ကအိၣ်ဆိးဝဲဃုာ်ဒီးအၦၤဂီၢ်မုၢ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲကစၢ်ယွၤအဝ့ၢ်ပူၤန့ၣ် တၢ်မၤအၢမၤသီ, တၢ်ခံးတၢ်နၤ,…
ကစၢ်ယွၤ, ပတၢ်အိၣ်ဘံၣ်အိၣ်ဘၢအလီၢ်
တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ် "ထီၣ်န့ဒိၣ် ကလံၤမုၢ်သဝံး" (Tornado) လၢအလီၤပျံၤလီၤဖုးအဂ့ၢ်ဖဲလၢမုၢ်နၤယိာ် အကတီၢ်န့ၣ်, ပလဲၤတၢ်လၢသိလ့ၣ် အိၣ်ဝဲဒၣ် တဆံယဲၢ်နၣ်ရံၣ်လံန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်စံးဘၣ်ပှၤလၢ ပကြၢးအိၣ်ဆိး တၢ်အိၣ်တဒၢအလီၢ်တကီၢ်ခါန့ၣ်လီၤ. ဒ်တၢ်ဟ့ၣ်ပလီၢ်ဆိအသိး, လီသီၣ်သထြုးလၢမူခိၣ်, ဒီးကလံၤအူတပျုာ်တပျီၤ ပသိလ့ၣ်အတြဲၤဖိတဖၣ်န့ၣ်လီၤ. ပနီၣ်ဃ့ၢ် ပသိလ့ၣ်လၢကျဲမုၢ်ဒိၣ်, ဒီးလဲၤအိၣ်ကတီၢ် ဖဲသမှံၤဟံၣ်ဒွဲ (hotel) တၢ်သူၣ်ထီၣ်အဂၢၢ်အကျၢၤတဖျၢၣ်အကပၤန့ၣ်လီၤ. ပလဲၤဃ့ၢ်နုာ်လီၤဆူ တၢ်သူၣ်ထီၣ်အပူၤ, ဒီးမ့ၢ်လၢပဃုထံၣ်န့ၢ် တၢ်အိၣ်တဒၢအလီၢ်အဃိ, ပစံးဘျုးဘၣ်ကစၢ်ယွၤ” န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ကီတၢ်ခဲ မၤသ့ၣ်နီၣ်ပှၤလၢ ပလိၣ်ဘၣ် တၢ်အိၣ်ဆိးလီၢ်အဘံၣ်အဘၢတတီၤန့ၣ်လီၤ. ကတိၤဒိ ၁၈:၁၀ စံးဘၣ်ပှၤလၢ, “ယွၤအမံၤမ့ၢ် တၢးထီခၢၣ်သနၢၢ်လီၤ. ပှၤတီပှၤလိၤန့ၣ် ဃ့ၢ်နုာ်ဆူအပူၤ, ဒီးအိၣ်ပူၤဖျဲးဝဲ” န့ၣ်လီၤ. ပှၤကူၣ်သ့တဖၣ် လၢယွၤဂ့ၢ်ပီညါတကပၤန့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲလၢ လံာ်ကျိၤ “ယွၤအမံၤ” စံးတၢ်န့ၣ် မ့ၢ်ဝဲဒၣ် ကယဲၢ် ကစၢ်ယွၤအတၢ်မ့ၢ်တၢ်ကယဲၢ်တၢ်ခဲလၢာ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲပအိၣ်ခူသူၣ်လၢယွၤအပူၤန့ၣ်ဒီး, ကယဲၢ်တၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤ အသူးသ့ၣ်ကံၢ်စီတဖၣ်ခဲလၢာ် ကဟ့ၣ်ပှၤတၢ်ဘံၣ်တၢ်ဘၢန့ၣ်လီၤ. မ့ၢ်လၢ ကစၢ်ယွၤ သူၣ်ကညီၤသးကညီၤတၢ်အဃိ, တူၢ်လိာ်မုာ်ပှၤန့ၣ်လီၤ. ကစၢ်ယွၤ…