တၢ်သ့ၣ်ညါနၢ်ပၢၢ်လံာ်စီဆှံ
တၢ်လၢလံာ်စီဆှံန့ၣ် အကါဒိၣ်ဝဲဒၣ်ထဲလဲၣ်. လၢပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိတဖၣ်အဂီၢ် လံာ်စီဆှံ မ့ၢ်တၢ်လၢအကါဒိၣ်နီၢ်မးအဃိ, ပှၤအါဒံအါဂၤ လၢထံကီၢ်အါဘ့ၣ်န့ၣ် အသးသမူတၢ်ဘၣ်ယိၣ်အလီၢ်အိၣ်ဝဲဘၣ်ဆၣ်, ကွဲးကျိာ်ထံလံာ်စီဆှံဆူ အကစၢ်ဒၣ်ဝဲအကျိာ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤပတီၢ်မုၣ်လၢအစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ခရံာ်တဖၣ် ကွဲးကျိာ်ထံဝဲယွၤကလုၢ်ကထါဆူသးအကျိာ်တၢ်ကတိၤလၢ ပှၤကိးဂၤ ကနၢ်ပၢၢ်အဂီၢ်အဃိ, အဝဲသ့ၣ်ဘၣ်တၢ်စၢဃာ်တလီၢ်လီၢ်န့ၣ်လီၤ. ပိာ်မုၣ်လၢအကွဲးကျိာ်ထံ လံာ်စီဆှံတဂၤ, အိၣ်ဆိးဝဲဒၣ် ထံကီၢ်လၢအမၤအၢမၤသီ ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ် အထံကီၢ်တဘ့ၣ်န့ၣ် ပာ်ဖျါဝဲလၢ “ယကဘၣ်မၤဝံၤတၢ်မၤအံၤန့ၣ်လီၤ. ယအဲၣ်ဒိးထံၣ် ပှၤလၢယအဲၣ်ဘၣ်တဖၣ် ဒိးန့ၢ်ဝဲတၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤလၢ ကစၢ်ခရံာ်” န့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤတၢ်ဖိလၢ အဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှၤတဖၣ် ကအါထီၣ်ဝဲလၢ ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖၣ်အဂီၢ်, လံာ်စီဆှံ မ့ၢ်တၢ်အကါဒိၣ်မးအဂ့ၢ်န့ၣ် ပှၤလၢအတီခိၣ်ရိာ်မဲ ထံဖိကီၢ်ဖိပှၤပတီၢ်မုၣ်တဖၣ်လၢ တၢ်ကွဲးကျိာ်ထံ ယွၤကလုၢ်ကထါလၢတၢ်ခူသူၣ်အပူၤတဂၤ ပာ်ဖျါဝဲလၢ, “နသူၣ်ထီၣ်တၢ်အိၣ်ဖှိၣ်တဖုသ့ဘၣ်ဆၣ်, လံာ်စီဆှံ မ့ၢ်တအိၣ်ဝဲလၢ အဝဲသ့ၣ် အကျိာ်တၢ်ကတိၤန့ၣ်ဒီး, တၢ်အိၣ်ဖှိၣ် ကအိၣ်ဂၢၢ်ဆိးကျၢၤထဲ ပှၤတစိၤဒၣ်ဧိၤန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်မနုၤအဃိ, ပှၤသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် မၤဝဲတၢ်ကွဲးကျိာ်ထံအတၢ်မၤအံၤန့ၣ်လဲၣ်. မ့ၢ်လၢလံာ်အဂၤတဖၣ်လၢ အလီၤဂာ်ဒီးလံာ်စီဆှံတအိၣ်ဝဲအဃိန့ၣ်လီၤ. တၢ်ဟံးဃာ်ပၢၤဃာ် လံာ်စီဆှံလၢ နံၣ်အကယၤတဖၣ်အပူၤန့ၣ် မ့ၢ်တၢ်လၢအလီၤဆီတမံၤန့ၣ်လီၤ. လံာ်စီဆှံအတၢ်မ့ၢ်တၢ်နီၢ်နီၢ်, ဒီးကဲထီၣ်ဝဲတၢ်အခၢၣ်စးလၢ ပှၤဟီၣ်ခိၣ်ဖိသ့ၣ်တဖၣ်အသးအဂီၢ်…
တၢ်မ့ၢ်တၢ်တီကဆှီဒီဖိ
ယမါဒီးယၤ ပလဲၤဒိးလ့ၣ်ယီၢ်ခီၣ်ဖိန့ၣ် ပအဲၣ်ဒိးသ့ၣ်ညါလၢ ပယီၢ်တ့ၢ်ဝဲ မံၤလာ်တဖၣ်အိၣ်ထဲလဲၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဒ်သိးယကပှ့ၤ နီၣ်ထိၣ်တၢ်လဲၤအဂီၢ်, ယလဲၤဆူ ပှၤဆါတၢ်ပှ့ၤတၢ်အကျး, ဒီးယဟဲက့ၤစိာ် ပိးလီဖိအံၤဆူဟံၣ်န့ၣ်ဒီး, ယထံၣ်ဘၣ်လၢ တၢ်ထိၣ်ဒွး ရဲၣ်ကျဲၤတၢ်တဖၣ်န့ၣ် ကီခဲဝဲဒၣ်လၢယဂီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ယက့ၤကဒါက့ၤဆူ ကျးလၢ ယပှ့ၤတၢ်အလီၢ်, ဒီးပှၤလၢအဆါလီၤယၤ ပိးလီၤအံၤ, ဒ်သိးပိးလီဖိအံၤ ကမၤတၢ်အဂီၢ်န့ၣ်, ရဲၣ်ကျဲၤဝဲလၢ တၢ်ဆၢကတီၢ်ဖုၣ်ကိာ်ဖိန့ၣ်လီၤ. ယထံၣ်လၢ တၢ်ရဲၣ်ကျဲၤပိးလီဖိအံၤန့ၣ် တကီတခဲဝဲဒၣ် ဒ်ယဆိကမိၣ်တ့ၢ်ဝဲအသိးန့ၣ်ဘၣ်.
လၢပတၢ်အိၣ်မူအပူၤန့ၣ် ပိးလီအသီ, ဒီးတၢ်ထံၣ်ဆိကမိၣ်အသီတဖၣ်န့ၣ် ကဖျါလၢ ပနၢ်ပၢၢ်အီၤတညီဘၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်အဒိန့ၣ်, ကွၢ်ဆိကမိၣ်ထံ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤအဂ့ၢ်တက့ၢ်. ပှၤတနီၤ ကဆိကမိၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကဲထီၣ်ကစၢ်ယွၤအဖိန့ၣ် ကမ့ၢ်တၢ်လၢအမၤသဘံၣ်ဘုၣ်ပှၤအသးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲလံာ်မၤတၢ် ၁၆:၃၁ န့ၣ် လံာ်စီဆှံ ပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲလၢ တၢ်ကတိၤကဆှီဒီဖိ, “စူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ်တက့ၢ်. ဒီးနကတုၤလၢ တၢ်အုၣ်က့ၤခီၣ်က့ၤနဲ, ဒီးနပှၤဟံၣ်ဖိလီၤ” န့ၣ်လီၤ. တလိၣ်လၢတၢ်ကလူၤပိာ်ထွဲ တၢ်သိၣ်တၢ်ဘျၢတဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်. တလိၣ်လၢ တၢ်ကဘှါဆှဲ တၢ်ဂ့ၢ်ခူသူၣ်တဖၣ်န့ၣ်ဘၣ်.
ရိမ့ၤ…
တၢ်မၤဘၣ်လိာ်ဘၣ်စးက့ၤတၢ်ဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး
တၢ်ဘိးဘၣ်သ့ၣ်ညါဝဲလၢ “ကဘီယူၤကလဲၤဆူ 'မိၤထံၣ်ကိ' ပီၣ်လဲၣ်က့ၣ်ကျီၤ (Montego Bay) န့ၣ်, အိၣ်ကတဲာ်ကတီၤအသးလံ” န့ၣ်လီၤ. ယမ့ၢ်ပှၤကတိၤတၢ်အခၢၣ်စး, ဘၣ်ဃးဒီးတီၤထီကၠိဖိတဖု, လၢကဘၣ်လဲၤဆူ ကီၢ် ကၠမ့ကၤ (Jamaica)န့ၣ်လီၤ. ဖဲယကထုးထီၣ် တၢ်ပျဲလဲၤထီၣ်ဆူ ကဘီယူၤအလိၤ, ဒီးလံာ်ပျဲခီကီၢ် (Passport) တဖၣ် လၢယချၢဝံထၢၣ်အပူၤန့ၣ်ဒီး, မ့ၢ်လၢယတထံၣ်ယလံာ်ပျဲခီကီၢ်လၢၤဘၣ်အဃိ, ယဖုးဘၣ်ယသးန့ၣ်လီၤ.
ယဘၣ်အိၣ်တ့ၢ်, ဒီးယပှၤတဖုန့ၣ် ဒိးထီၣ် ကဘီယူၤ, ဒီးဘၣ်လဲၤအတၢ်ဒၣ်ဝဲန့ၣ်လီၤ. ယကဒိးန့ၢ်က့ၤ ယလံာ်ပျဲခီကီၢ် အသီတဘ့ၣ်အဂီၢ်, ယဘၣ်ဂုာ်ကျဲးစၢၤမၤဝဲ, ၄ သီ အတီၢ်ပူၤန့ၣ်, ယသးဘၣ်ကိၢ်ဘၣ်ဂီၤဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ. ယဘၣ်ကိး ကွဲၤဒီနၢ်အဘျီလၢအကယၤ, ယဘၣ်လဲၤဆူ ဝါရှၢၣ်တၢၣ် ဒံၣ်စံၣ် (Washington DC) အဝ့ၢ် ဘၣ်ဆၣ်, တၢ်လီၤဆီတအိၣ်လၢယဂီၢ်နီတမံၤအဃိ, ယဘၣ်က့ၤနီၣ်သိလ့ၣ်ဆူ ကရဲ ရဲးပ့း (Grand Rapids) အဝ့ၢ် လၢ ကီၢ်စဲၣ် မံးခၠံၣ်ကၣ် (Michigan), ဘၣ်ဆၣ်, လံာ်ပျဲခီကီၢ်အသီန့ၣ် ယတဒိးန့ၢ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်လီၤ.…
တၢ်လၤကပီၤအဂ့ၤလၢ ကစၢ်ခရံာ်အဂီၢ်
ခၠါလံၣ် ဝါးဒ် (Charlie Ward) ထီၣ်ဝဲ ခီလ့ၣ်ကၠိ လၢကီၢ်စဲၢ်ဖလီၣ်ရံၣ်ဒၣ် ဖၠၣ်စိမိ (Florida State Universit) အကတီၢ်, အဝဲမ့ၢ် ကၠိဖိ လၢအလိာ်ကွဲပြၢ တၢ်လိာ်ကွဲခံကလုာ်န့ၣ်လီၤ. ဖဲ ၁၉၉၃ နံၣ်န့ၣ်, သးစၢ်ပှၤလိာ်ကွဲတၢ်ဖိအခိၣ် (quarterback)ဒ်ထံလီၢ်ကီၢ်ပူၤ ခီလ့ၣ်ကၠိအပတီၢ် ပှၤလိာ်ကွဲ အမဲရကၤဖျၢၣ်ထူ အဂ့ၤကတၢၢ်တဂၤအသိး, ဒိးန့ၢ်ဝဲ ဟၢးစမဲန် ခိၣ်ဖး, ဒီးမ့ၢ်ပှၤလိာ်ကွဲဖျၢၣ်သွ့အဂ့ၤကတၢၢ်တဂၤစ့ၢ်ကီး
န့ၣ်လီၤ.
တချုးလၢအဝဲသ့ၣ် ဘၣ်လိာ်ကွဲပြၢတၢ်မုၢ်တနံၤ, တၢ်စံးကတိၤသကိးတၢ်အကတီၢ်န့ၣ် ပှၤနဲၣ်လိဖျၢၣ်သွ့ စူးကါဝဲတၢ်ကတိၤအရၢၢ်အစၢၢ်တဖၣ်ဆူ ပှၤလိာ်ကွဲဖိတဖၣ်အအိၣ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲထံၣ်ဝဲဒၣ်လၢ “ခၠါလံၣ် အသးဘၣ်တံာ်တာ်” အဃိ, သံကွၢ်ဝဲ “ခၠါလံၣ်ဧၢ, နအဲၣ်ဒိးစံးတၢ်မနုၤလဲၣ်”န့ၣ်လီၤ. ခၠါလံၣ် ဝါးဒ် စံးဆၢဝဲလၢ “ပှၤနဲၣ်လိတၢ်ဧၢ, ပှၤနဲၣ်လိဖျၢၣ်ထူ ဘိဒၢၣ် (Coach Bowden) တသူဝဲတၢ်ကတိၤ ဒ်သိးအံၤဘၣ်ဆၣ်, ဒ်သိးပကလိာ်ကွဲလၢာ်သူၣ်လၢာ်သးအဂီၢ်န့ၣ် အိၣ်ဒၣ်စံးကတိၤဟ့ၣ်သဆၣ်ထီၣ်ပှၤန့ၣ်လီၤ.”
ဘၣ်ထွဲဒီးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ, ဒ်သိး ခၠါလံၣ် ကစံးကတိၤတၢ် ကပုာ်လုးဖိဆူ…
စံးဘၣ်တဲဘၣ် ပှၤကလုာ်တဖၣ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအဂ့ၢ်
မၤ ၂၁:၂၆ ပာ်ဖျါဝဲ စီၤပီလူးလဲၤဆူ တၢ်လုၢ်ဟံၣ် ဖဲပှၤယူဒၤဖိအတၢ်မၤကဆှီထီၣ်အမူးအဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဆၢဖိ ၃၁ စံးဘၣ်ပှၤလၢ ပှၤမၤတၢထီၣ်တၢလီၤတၢ်တဖၣ် ဆိကမိၣ်ဝဲလၢ စီၤပီလူး သိၣ်သီတၢ်တဖၣ်န့ၣ် ထီဒါတၢ်သိၣ်တၢ်သီအဃိ ဃုမၤသံအီၤန့ၣ်လီၤ. ရိမ့ၤပှၤသုးဖိတဖၣ် ဘၣ်နုာ်လီၤ, ဒီးဟံးဃာ်ဖီၣ်ဃာ် စီၤပီလူး,ဘၣ်တၢ်စၢဃာ်အီၤ, ဒီးဘၣ်တၢ်စိာ်ဟးထီၣ်အီၤလၢတၢ်လုၢ်ဟံၣ်- ဒီးအဆၢဖိ ၃၆ ပာ်ဖျါဝဲလၢ ပှၤကညီဂီၢ်မုၢ်လူၤပိာ်ထွဲထီၣ်အခံ, ဒီးကိးထီၣ်ဝဲ, “မၤသံအီၤတက့ၢ်” (ခ့ခါ) န့ၣ်လီၤ.
တၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကမၤဆၢဝဲ တၢ်မၤလီၤပျံၤလီၤဖုးအီၤဒ်လဲၣ်. အဆၢဖိ ၃၉ န့ၣ် အဝဲဃ့တၢ်ပျဲလၢ သုးမုၢ်တဖုအံၤအခိၣ်, ဒ်သိး “ကစံးကတိၤတၢ်ဒီးပှၤဂီၢ်မုၢ်” ကသ့ဧၣ်န့ၣ်လီၤ. မၤ ၂၂:၁-၁၆ ပာ်ဖျါဝဲ, ဖဲရိမ့ၤအသုးခိၣ် ဟ့ၣ်အီၤတၢ်ပျဲန့ၣ်ဒီး, လၢတၢ်သွံၣ်, ဒီးတၢ်ထီၣ်လုးထီၣ်လါတဖၣ်အပူၤ, စီၤပီလူး ဃၣ်အသးဆူ ပှၤကညီဂီၢ်မုၢ်လၢအသူၣ်ဒိၣ်သးဖျိးအီၤတဖၣ်အအိၣ်, ဒီးနီၢ်ဟ့ၣ်လီၤအတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢခရံာ်အဂ့ၢ်န့ၣ်လီၤ.
တၢ်ဂ့ၢ်အံၤမ့ၢ် တၢ်လၢအပူၤကွံာ်အနံၣ် ၂၀၀၀- လံာ်စီဆှံအတၢ်ဂ့ၢ် ယံာ်တ့ၢ်လံလၢ ပကနၢ်ပၢၢ်အီၤ ကီဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. တယံာ်ဒံးဘၣ်န့ၣ်,…
တၢ်မၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအတၢ်
ဖဲပှၤဆိကမိၣ် တၢ်ဃ့ၢ်သဘျိၣ်မံထၢၣ် ၁၀၀ အဂ့ၢ်န့ၣ်ဒီး, တၢ်ကဟဲနုာ်ဆူပှၤအတၢ်ဆိကမိၣ်အပူၤန့ၣ် ကမ့ၢ်သ့ၣ်သ့ၣ် အူၣ်စ့ၣ် ဘိး (Usain Bolt), လၢအမ့ၢ် ပှၤပၢၤဃာ် ဟီၣ်ခိၣ် ဒီဘ့ၣ် တၢ်ကွဲးနီၣ် (World record holder) လၢခ့ခါခဲအံၤန့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ်ဒီး ပသးပ့ၤနီၣ် ကၠူလယၣ် “ဟၣ်ရံၣ်က့” ဟီးက့ၣ် (Julia "Hurricane" Hawkins) အဂ့ၢ်တသ့ဘၣ်. ဖဲ ၂၀၂၁ နံၣ်န့ၣ်, ကၠူလယၣ် ဃ့ၢ်သတြီၤ တၢ်ဃ့ၢ် အကတၢၢ်ပနိ လၢပှၤဃ့ၢ်တၢ်ဖိအဂုၤအဂၤခဲလၢာ်အမဲာ်ညါ, ဒီးမၤနၢၤတၢ်ဃ့ၢ်သဖှိ မံထၢၣ် ၁၀၀ ဖဲပှၤသးပှၢ်အတၢ်လိာ်ကွဲ (Louisiana Seniors Games) န့ၣ်လီၤ. ဃ့ၢ်တၢ်အဆၢကတီၢ်အါန့ၢ် ဘိး အတၢ်ဃ့ၢ် (၉.၅၈ စဲးကီး), စဲးကီး ၆၀ ဘျဲၣ်ဘျဲၣ်ဖိ (၁၀.၅၈ စဲးကီး) န့ၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် အဝဲအသးအိၣ် ၁၀၅ နံၣ်လံန့ၣ်လီၤ.
ပိာ်မုၣ်တဂၤလၢ…
တၢ်ဒီတဒၢလၢ ယွၤကတဲာ်ကတီၤန့ၢ်ပှၤ
ကိးနံၣ်ဒဲး, ယမါသးဘိဒီးယၤ ပလဲၤယီၢ်ဒိးပလ့ၣ်ယီၢ်လၢကျဲဖိဆံးတဖၣ်လၢ မံးခၠံၣ်ကၣ် မုၢ်နုာ် (West Michigan) အဃၢၤဝးဝး, ဒီးပလ့ၣ်ယီၢ်အတၢ်လဲၤန့ၣ် မံးလာ်တဖၣ် အါထီၣ်လၢအကယၤန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးပကမၤဂ့ၤထီၣ်ပတၢ်လဲၤခီဖျိအဂီၢ်, ပစဲထီဃာ် ပိးလီဖိတဖၣ် လၢပလ့ၣ်ယီၢ်တဖၣ်အလိၤန့ၣ်လီၤ. စူ (Sue) အလ့ၣ်ယီၢ်အမဲာ်ညါဒီးအလီၢ်ခံန့ၣ် အိၣ်ဒီးမ့ၣ်အူဒၢ, အီၣ်ဒိၢ်မံထၢၢ် (Odometer) (နီၣ်ထိၣ်လ့ၣ်အတၢ်လဲၤအယံၤ) တဖျၢၣ်, ဒီးလ့ၣ်ယီၢ် အနီၣ်ဝံာ်ဒၢန့ၣ်လီၤ. မ့မ့ၢ်ယလ့ၣ်ယီၢ်န့ၣ် အိၣ်ဝဲဒီးတၢ်ပာ်ထံအီပလီ အလီၢ်န့ၣ်လီၤ. နီၢ်နီၢ်န့ၣ်, ပမ့ၢ်တထီဃာ် တၢ်ပိးတၢ်လီတဖၣ်အံၤဒၣ်ကယၢာ်, ကိးနံၤဒဲးန့ၣ် ပလဲၤတၢ်လီၢ်တတီၤဘၣ်တတီၤသ့ဝဲဂ့ၤဂ့ၤ, ဒီးပာ်ဖှိၣ်မံးလာ်တဖၣ်ခဲလၢာ်သ့ဝဲန့ၣ်လီၤ.
ပိးလီဖိတဖၣ်အံၤ ကဲထီၣ်တၢ်မၤစၢၤဘၣ်ဆၣ်, ပကစိာ် မ့ၢ်ဂ့ၤ ပတစိာ် မ့ၢ်ဂ့ၤန့ၣ် မ့ၢ်ဒၣ် ပတၢ်ဃုထၢန့ၣ်လီၤ. လံာ်အ့းဖ့းစူးအပူၤန့ၣ်, တၢ်မၢဖိ စီၤပီလူး ကွဲးပာ်ဖျါဝဲ ပိးလီကယၢအဂၤတကရူၢ်အဂ့ၢ်- ဘၣ်ဆၣ် တၢ်သ့ၣ်တဖၣ်အံၤ တမ့ၢ်လၢ ပကဘၣ်ဃုထၢအီၤဘၣ်. ပကအိၣ်မူပိာ်ထွဲ ပတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်လၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးအပူၤ ဂ့ၤဂ့ၤဘၣ်ဘၣ်အဂီၢ် စီၤပီလူးစံးဝဲလၢ ပကဘၣ် "သိးထီၣ်" တၢ်တဖၣ်အံၤန့ၣ်လီၤ. ပတၢ်အိၣ်မူအတၢ်လဲၤတဖၣ်န့ၣ်…
တမ့ၢ်လၢၤဘၣ် ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိဘၣ်
တၢ်ကတိၤ “တၢ်လီၢ်အံၤ တဘၣ်ထွဲဒီးနၤဘၣ်” အံၤန့ၣ်, မၤဘၣ်ဒိဆါ ပိာ်မုၣ်ဖိသၣ် ဃိးနံၣ်ဖိတဂၤအသး, ဒီးတၢ်သးဆါအံၤ အိၣ်တ့ၢ်လၢ အသးကံၢ်ပူၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲသ့ၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် အိၣ်ဟဲဝဲလၢ ပှၤဘၣ်ကီဘၣ်ခဲ အဒဲကဝီၤ, ဖဲထံကီၢ်လၢအပှဲၤဒီးတၢ်ဒုးတၢ်ယၤ, ဒီးသူးလီၢ်သူးကျဲ ဆူထံကီၢ်အသီအဃိ, လၢတၢ်သူးလီၢ်သူးကျဲ လံာ်က့အပူၤန့ၣ် တၢ်ဒိလီၤ "ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိ" အလံာ်မဲာ်ဖျဲၣ်န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အတဘၣ်ဃးဒီးတၢ်လီၢ်အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ပှၤဒိၣ်တုာ်ခိၣ်ပှဲၤတဂၤအသိး အဝဲစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးဘၣ်ဆၣ်, အသးကလၢၢ်ဘၣ်ဝဲလၢ အမ့ၢ်ဒံးဒၣ် ပှၤတဘၣ်ဃးဒီးထံကီၢ်အံၤဘၣ်န့ၣ်လီၤ. အသးဘၣ်ဒိဆါလၢတူၢ်ဘၣ်ခီၣ်ဘၣ်ဝဲ, တၢ်ပာ်အီၤဒ်ပှၤတၢ်ချၢတဂၤအသိးန့ၣ်လီၤ. ဖဲအဖးလံာ်စီဆှံန့ၣ်ဒီး, ဃုထံၣ်န့ၢ်ဝဲ ယွၤအတၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလီၤလၢ အ့ဖ့းစူး အဆၢဒိၣ် ၂ အပူၤ, ဒီးအဆၢဖိ ၁၂ န့ၣ်ထံၣ်ဝဲ တၢ်ကတိၤ “ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိ” လၢအမၤကီမၤခဲတ့ၢ်အီၤ, ဒီးလံာ်စီဆှံပာ်ဖျါထီၣ်ဝဲ “လၢဖဲအကတီၢ်န့ၣ် သုတအိၣ်ဘၣ်ဒီးခရံာ်ဘၣ်, ပှၤတခီဘီမုၢ်ဖိလၢ အတဘၣ်ဃးဒီး အံၣ်စရ့လးဘၣ်, ဒီးပှၤတမှံၤတပျီၤလၢ အတဘၣ်ဃးဘၣ်ဒီး တၢ်စံးပာ်အတၢ်အၢၣ်လီၤအီၤလီၤဘၣ်, ပှၤတအိၣ်ဘၣ်ဒီး တၢ်မုၢ်လၢ်ဘၣ်, ဒီးတအိၣ်ဘၣ်ဒီးယွၤလၢဟီၣ်ခိၣ်ချၢ” န့ၣ်လီၤ.…
ဖိသၣ်တဂၤ အတၢ်မုၢ်လၢ်
ဖိၣ်ဃဲဖိတဖၣ်လၢ ကီၢ်ကွၢ်ထံၣ်မၣ်လၣ်အဂ့ၢ် တၢ်ဂီၤမူန့ၣ် ယလံၤမုၣ်ဖိ အဲလံၣ်ယါနၤ, ဖဲအသးအိၣ်နွံနံၣ်န့ၣ် ကွၢ်ဘၣ်ဝဲလၢအကၠိန့ၣ်လီၤ. အဝဲတဲဘၣ်အမိၢ်လၢ “ပကမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ် ပကဘၣ်လဲၤဖဲန့ၣ်လီၤ” အမိၢ်စံးဆၢအီၤလၢ ကဆိကမိၣ်သကိးတၢ်ဂ့ၢ်အံၤ ဖဲအဝဲ ဒိၣ်ထီၣ်အဆၢကတီၢ်န့ၣ်လီၤ.
အဲလံၣ်ယါနၤ တသးပ့ၤနီၣ်တၢ်ဂ့ၢ်အံၤ နီတဘျီဘၣ်, လၢတၢ်န့ၣ်အဃိ, ဖဲအသးအိၣ်အနံၣ်တဆံန့ၣ် အဟံၣ်ဖိဃီဖိတဖၣ် လဲၤမၤစၤဝဲ ဖိၣ်ဃဲကၠိန့ၣ်လီၤ. ခံနံၣ်ပူၤကွံာ်ဝံၤအလီၢ်ခံန့ၣ်, အဝဲသ့ၣ် လဲၤကဒီးဝဲ လၢခံတဘျီ, ဒီးလဲၤကိးဃုာ်ဝဲ ဟံၣ်ဖိဃီဖိအဂၤခံဒူၣ်လၢ အဲလံၣ်ယါနၣ်အကၠိန့ၣ်လီၤ. ဒ်သိးကလဲၤမၤစၢၤတၢ်အဂီၢ်, ဖဲအသးအိၣ်တဆံ ယဲၢ်နံၣ်န့ၣ် အဝဲဒီးအပၢ်လဲၤကဒီးဆူ ကွၢ်ထံၢ်မၣ်လၣ် ထံကီၢ်န့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်တဘျီဘျီ ပဆိကမိၣ်လၢ ဖိသၣ်တဂၤ အတၢ်ဆၢဒိးန့ၢ်တၢ် ဒီးအတၢ်မံမီၢ်န့ၣ် အကါတဒိၣ်ဝဲဒ်သိး ပှၤသးပှၢ် အတၢ်မုၢ်လၢ်န့ၢ်ဘၣ်လီၤ. ဘၣ်ဆၣ် ယွၤအကလုၢ်ကထါတပာ်ဖျါလီၤဆီဝဲ ဒ်န့ၣ်အသိးဘၣ်. ဒ် စီၤရှမူၤအ့လး အဂ့ၢ်လၢ ၁ ရှမူၤ ၃:၄ အပူၤ အသိး, ယွၤကိးဖိသၣ်တဖၣ်န့ၣ်လီၤ. လူၤ ၁၈:၁၆ ပာ်ဖျါဝဲလၢ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး ပာ်လုၢ်ပာ်ပှ့ၤဖိသၣ်တဖၣ်အတၢ်စူၢ်တၢ်နာ်န့ၣ်လီၤ.…
ပှၤလၢအဃံလၤ, လီၤအဲၣ်လီၤကွံတဂၤ
လၢတၢ်ဆၢကတီၢ်အါန့ၣ် အနံၣ် ၁၃၀ ဘျဲၣ်အတီၢ်ပူၤ, တိာ်အံၣ်ဖဲၣ် (Eiffel Tower) ဆၢထၢၣ်ထီခိ ဂၢၢ်တပၢၢ် ဃံဃံလၤလၤလၢ ဝ့ၢ်ပဲရ့း(စ) န့ၣ်, မ့ၢ်တၢ်ပနီၣ်လၢ အဘၣ်ထွဲဒီး တၢ်တ့ထီၣ် တၢ်သူၣ်ထီၣ် အတၢ်သ့တၢ်ဘၣ်လၢ အကဟုကညီၢ် အဃံအလၤတမံၤ န့ၣ်လီၤ. လၢတၢ်ပာ်သး ကဖၢလၢအပူၤ, ဝ့ၢ်န့ၣ် ပာ်ပနီၣ်ဝဲ တိာ်အံၣ်ဖဲၣ်အံၤ ဒ်အမ့ၢ်တၢ်လီၢ်တၢ်ကျဲ, လၢအလီၤဘီလီၤမုၢ်ဂံၢ်ထံးတတီၤအသိးန့ၣ်လီၤ.
ဘၣ်ဆၣ်, ဖဲတိာ်တဖျၢၣ်အံၤ ဘၣ်တၢ်ဘှီထီၣ်အကတီၢ်န့ၣ်, ပှၤအါဂၤ ထံၣ်ဆိကမိၣ်ဆံးအီၤန့ၣ်လီၤ. အဒိန့ၣ်, ကီၢ်ဖြၣ်စ့ၣ် အပှၤကွဲးလံာ် လၢအမံၤဟူသၣ်ဖျါ ကံၣ် ဒ မိၤပၣ်ဆိ (Guy De Maupassant), စံးဝဲ “တိာ်အက့ၢ်အဂီၤန့ၣ် ဖျါလၢအတဂ့ၤကဲၣ်ဆိးဘၣ်, လီၤဂာ်ဒီးမ့ၣ်အူလုၢ်ပျိာ် အပီၤလၢစဲးဖီကဟၣ် တၢ်မၤလီၢ်န့ၣ်လီၤ.” အဝဲကွၢ်ဃုထံၣ် တိာ်အတၢ်ဃံတၢ်လၤ တသ့ဘၣ်န့ၣ်လီၤ.
ဒ်ပတၢ်အုၣ်ခီၣ်ကစၢ်တဂၤအသိးန့ၣ်, ပဝဲပှၤလၢ အအဲၣ်ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး, ဒီးစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤအီၤ လၢသူၣ်လၢသးတဖၣ် ပထံၣ်အီၤဒ်အမ့ၢ် ပှၤလၢအဃံလၤ, လီၤအဲၣ်လီၤကွံတဂၤ, ဒ်အတၢ်မ့ၢ်တၢ်,…