ဖဲ ၂ဝ၂၃ နံၣ်န့ၣ်, ကီၢ် ခဲ(န)ယဲၣ်(န) (Kenyan) အပှၤပၢၤကီၢ်သ့ၣ်တဖၣ်နုာ်လီၤဘှါဆှဲ မၤကတၢၢ်ဝဲဒၣ် “ရှခၣ်ဟီလၣ် တၢ်မၤသံပှၤအါအါဂီၢ်ဂီၢ်” (Shakahola Massacre), ပှၤလၢအကယၤတဖၣ် သံဝဲဒၣ် ခီဖျိလၢအလူၤပိာ်ထွဲ တၢ်ဘါကရူၢ်တခါအခိၣ် အတၢ်နဲၣ်အဝဲသ့ၣ်လၢ ကဒုၣ်တၢ်အီၣ်တုၤအသံတစု, ဒ်သိးကထံၣ်လိာ်အသးဒီးကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. ခိၣ်နၢ်တဂၤအံၤ ဘၣ်တၢ်ဆှိးအီၤ ခီဖျိလၢအၢၣ်လီၤအီလီၤဝဲ အပျဲၢ်သ့ၣ်တဖၣ် မၤဝဲမ့ၢ်ဝံၤန့ၣ်ဒီး, အဝဲစ့ၢ်ကီးကပာ်တ့ၢ်ဟီၣ်ခိၣ်လၢ ကျိၤကျဲဒ်သိးအံၤန့ၣ်လီၤ. ဖဲပှၤဖီၣ်စၢဃာ်အီၤဝံၤန့ၣ်ဒီး, ဂ့ၢ်လိာ်ဝဲဒၣ်လၢ အဝဲတသိၣ်လိနဲၣ်လိတၢ်ဒ်သိးအံၤ နီတဘျီဘၣ်န့ၣ်လီၤ.

တၢ်သူၣ်အုးသးအုးအဂ့ၢ်အံၤ မ့ၢ်တၢ်ဂ့ၢ်ကီအဒိအတဲာ်တမံၤ, ခီဖျိလၢတၢ်ဘံၣ်မဲာ်, ဒီး စူၢ်နာ်လူၤပိာ် ပှၤစံးလီၤအသး လၢအမ့ၢ် သူၣ်ဂ့ၢ်သးကျိၤခိၣ်နၢ်သ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် တၢ်ဘၣ်ယိၣ် အလီၢ်အိၣ်ဝဲဒၣ်ဒ်လဲၣ်န့ၣ်လီၤ. တၢ်ဘါကရူၢ်အကရၢဖိသ့ၣ်တဖၣ်န့ၣ် ဘၣ်တၢ်လီန့ၢ်ဝ့ၤန့ၢ်အဝဲသ့ၣ်ဒိၣ်ဒိၣ်ကလဲာ်တုၤဒၣ်လဲာ်, ဒ်သိးအဝဲသ့ၣ်အသုတလီၤဒိသံအဂီၢ်, ပှၤလၢအဟဲမၤစၢၤအဝဲသ့ၣ်န့ၣ် ထီဒါတြီဆၢဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ. ပှၤလၢအပူၤဖျဲးထီၣ်က့ၤတဂၤ တဲဖျါထီၣ်က့ၤဝဲလၢ ခိၣ်နၢ်အတၢ်သိၣ်လိနဲၣ်လိတၢ်တဖၣ်န့ၣ် ပှၤအသးစဲထီဝဲဒၣ်ဒိၣ်မးန့ၣ်လီၤ.

ပှၤစူၢ်က့ၤနာ်က့ၤ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးတဖၣ်အဂီၢ်, ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူးခရံာ် မ့ၢ် ခိၣ်နၢ်အမ့ၢ်အတီတဂၤန့ၣ်လီၤ. အဝဲအဲၣ်ဘၣ်ပှၤဒိၣ်မးအဃိ, ဒ်သိးပကမူဃုာ်ဒီးအီၤ (၁သ့း ၅:၁ဝ) အဂီၢ်, လၢတၢ်သးအိၣ်အပူၤန့ၣ် ဒိးသံအသးလၢပဂီၢ်န့ၣ်လီၤ. အဝဲကိးပှၤ ဒ်သိးပကမူလၢအဂီၢ်“လၢတၢ်ဆိးသီ, ဒီးတၢ်ကီၤသူၣ်ကီၤသး” (:၆) အပူၤ, ဒီးပကဘၣ်ဃိထံသမံသမိး ပှၤဂၤအတၢ်သိၣ်လိသီလိတဖၣ် လၢအထီဒါ ကစၢ်ယ့ၣ်ရှူး အတၢ်သိၣ်လိ (:၂ဝ-၂၂) န့ၣ်လီၤ.

ပစံးဆၢမၤဆၢ ကစၢ်ခရံာ် အတၢ်အဲၣ်န့ၣ် တမ့ၢ်လၢ တၢ်မၤဟးဂီၤလီၤက့ၤပသး (မ့) တၢ်မၤဟးဂီၤပှၤဂၤတဖၣ်အသးဘၣ်. မ့မ့ၢ်လၢ “တၢ်မၤမုာ်ထီၣ်လိာ်သုသး, ဒီးမၤထီၣ်မၤထီလိာ်သုသးသကိးသကိး, ဒ်သုမၤစ့ၢ်ကီးအသိး” (:၁၁) န့ၣ်လီၤ. ခီဖျိတၢ်အိၣ်မူ “အိၣ်ဃူအိၣ်ဖိးလိာ်သုသးသကိးသကိး”(:၁၃), ဒီးဂုာ်ကျဲးစၢး “ဖဲအဘၣ်ဃးဒီးသုဝဲသ့ၣ်သကိးသကိးမ့ၢ်ဂ့ၤ, ဖဲအဘၣ်ဃးဒီးပှၤခဲလၢာ်မ့ၢ်ဂ့ၤ, လူၤတၢ်ဂ့ၤတၢ်ဝါတထံၣ်ဃီ” (:၁၅) န့ၣ်တက့ၢ်. ခီဖျိတနံၤဘၣ်တနံၤ တၢ်ဒိးသန့ၤသး, ဒီးတၢ်နာ်သန့ၤကစၢ်ခရံာ်အသးစီဆှံ (:၁၉) န့ၣ်ဒီး, ဖဲလၢပအိၣ်ခိး ကစၢ်ခရံာ်အတၢ်ဟဲက့ၤ လၢတၢ်သူၣ်ဆူၣ်သးဂဲၤ (:၂၃) အကတီၢ်, ပအိၣ်မူ တၢ်အိၣ်မူလၢတၢ်အဲၣ်တၢ်ကွံ သ့ဝဲဒၣ်န့ၣ်လီၤ.