yyS:uGJ;wIwzO

uGIcJvUP

wIuGJ;zSdO&:wzO vU Lawrence Darmani

[hOcDCD:wuhI

,uGIuD yS:ChI&HOvh rkPr;vD:. wI*HIwIbgvU eDIcd< wIChIto[DOIvU wIvdOvUyS:ChIwIt*DIwzOtH: uJxDO
wIvD:bOo;vU,*DI 'dOr;vD:. bOqO wIChItyl: wItug'dOtdO0J wrH: 'D;xk;e>I,o;'dOr;tod; [hO,:wIbO,dO'dOr;e>OvD:. rhIwI
qUuwDIwzs;rJPzdvU wI[hOcDCD: wIChI teDOw,Izd qlyS:ChIwI t*:w*:ttdOvD:. epJ:cHwpJ;< evD:wvHPwbDzdO
ChIwIChI&HOvhO vD:. zJxgpH;xDOyMwU: 78 e>O< yS:uGJ;xgpD:t:pP pH;0JvU =,utJ;xDO,x;cdO...,upHOwJ:wJvD: wIuwd:clolOvUysU:< vUyeI[lwhI'D; ohOng<'D;yyIpH;bOwJbOyS:vD:. ...yupHOwJ:wJvD: yS:vUcHwpd: vU,G:twIpH;xDOyMwU:< 'D;t*HItbgOvD:++ (;2-4).
pD:rd:½VphIuD; pH;bOyS:tHOp&hv;zdwzOvU wI'fod;tH:< =eok wo;yh:eDO wIvUerJPxHOvH< 'D;'fod; tokw[;xDOuGHPvU eo;tyl: wpd:'Oe:w*h:OvD:.
vUpU:rloD tu[JqlngwzOt*DIIokvUwIcH;qlwIuyD:vD:+ (1 yh; 2;9). Lawrence Darmani

r:wIvU twJ0J

,vdObOwIzSdOxHtvDIvU [DOcdOvP'D; ,ohOngwIvU ,tJO'd;
olOxDOtD: tuhIt*D:e>O vD:wHIvD:qJ;vD:. tCd'D; ,wJbO yS:bSDwI
'f,vdObOtod; vD:wHIvD:qJ;e>OvD:. vUcHweH: zJ,vJ:uGI yS:r:wI
e>O wr:0J 'f,wIwdP ,rUtD:tod;tCd'D; ,o;bOwHPwPz;'dOe>OvD:. t0JqDwvJuGHP wIvU,wdPyPqU uJxDOe>OtCd
wIr:wuJxDO 'f,wdPyPtod;bO. trJPng r:thO*HP,o;'dOr;vU twIuwd:yl:zsJ;to; wzOtCde>OvD:.
wk:,uGItr:uh:wI vD:wHIvD:qJ; 'f,rUtD: tod;e>O'D; ,o;rkPxDOuh:vD:. zJe>OwIohOng xHvD:uh:,o; vU,wIurOtdOt*hIe>O [JyUI xDOvU,o;yl:vD:. ,oHuGIvD:uh:,o;vU rhI,bOr:vd:r:bOuh: ,wItdOrlvU wIplI ,G:tuvkIe>O tdOySJ:bsDvHvJOe>OvD:.
'fyS:tHOp&hv;zd vD:wdIcJtH:cJtH:vU ur:
wI 'f,G:r:vdPwIvU ubOr:0Jtod;e>OOvD:. wIplI ,G:tuvkIrhI wItpUt*h:vU yvdObOtD: zJywI
&hvdPyo;'D;,G: ,dPxDOtgxDOtcge>OvD:. pD:rd:½VpH;bO yS:*DIrkIvU…

wItdOrlvU tv:uyD:tdO0J

cdOeIvU tbOwIyPuJtD:vU yS:tg*:'D; rhIphIuD; yS:r:xH*hIuDI*hIw*:OO twItdOrl wvD:,l;,DOyPuJbOtCde>OvD:. t0J
wJzsgxDO zgvhrJOu&UzdwzO twItdOrl qJOvg
(Style) vUt[;*lP[;*D:wzO< wIyPolOyPo;vU
txDOxD'dOoGgwzO< wIuwd:vU txk;tpDwtdO wzO< vkIvItUoDwzOOvD:. 'fyohOng
tod;vD:. wIuwd:wzOtH: bOt0JohOwrkPbO ow;'D; t0JohO uwd:yJPtU'kO'GJOqUuh:tD:vD:.
bOohOohO ywrhI y'dOyySIcdOeIvU yS:ursUO
ohOngtD: tgtgbO. bOqO y0JvUtydPc&HPtcH
wzOe>O yrhI ==wItpU:toGJOvU tbOwICkxUtD:< yS:vkIwIt'dOpD:y:< yS:pDqSHwuvkPOvD:. 'fe>Otod;OvD:.
pD:yh;w½l;vU trhIc&HPtysJItbDOw*:tH:OvD:. t0JoqOxDOycHvU ==yu[;qSJ; wIo;uGH bOC;'D;wIzH;wInOvU t'k;wI,:wI'D;yolOyo;++ (;11)
e>OvD:. t0JrhIwpl;ug wIuwd: ==vUtv:uyD:tdO0J++ bOqOOvD:.
'fwIrUzd pD:yDvl;uGJ;0JvU vHPzHvH;yH:tyl:e>O< ==zJ'OwIrhIwIwD< zJ'O…

eyIohOng

,o;teHOtvg tdO'OxJvGHIeHOtcg zJwIudIcgtuwDIe>O ,:'D;,yI yrHvD:vU csDOtvd:vUohObOcdOe>OvD: (zJe>Otcg ,rdIqH;pIzdtCd tdO0JvUt'U;'O0JvD:). wIvDIwIusJ rhI0J uDIuge: (Ghana) uvH:pd;OvD:. ,uyU:xDO 'D*:ngOI,: xHvU xHyvDIyl:OvD:. ,yItdO'D; wIt'd twJP vUtyPzsgxDO yItwItJO'D; twI u[ku,Pe>OvD:. ,yIvkItDO,:'D;[hO,: wIvU,vdObOwzOvD:.
bOwbO yS:weD:eD:vUtwItdOrltyl:< wtdO'D; wIxHOt*h:tbOvU yItzDcdObO. bOqOy0Jud;*: ytdO'D; yIvUt*HIqlObgqlOOvD:. upI,hO½â;odOvdyS:vU yuChbgxkuzOwI
ql ==yyItdOvUrlcdOvD:++ (r; 6;9). ==zJyvdObOwIvU ywItdOrltyl:< weH:bOweH:< 'ftrhI wItDOwItD< wIulwIod;< wItdOqd;tvDIO++ (;31)IbOtD:tvDItdOwzOe>O okyIohOng0JvD:++ (;8).
ytdO'D; yIw*:vU ttdO'D;yS:zJe>OxDbdvD:. rkIe:*h:< rkIqg*h:< ud;bsDO yePe>ItD:ohOvD:. ytdO'D; twItUOvD:vU…

wIwvD:wHIvD:qJ;bOvU wIplIwIePt*DI

,o;pJvU ,uuGIxdOzdwzO< wItH:uJxDOto; zJ,'dOxDObOvU Ghana to0DzdwzsUOtyl:OvD:.
cJtH: ,tdOzJ0hItcsUtuEl:e>OI,o;tCde>OvD:. t0JohO ,l:0Jql ohO'hvUtvO vD:q|wzOtvd: 'fod; utdObSH;tdOog0J'OvD:. t0JohO ubOtdObSH;vU ohO'htusU:r;tvd: bOqO tdObSH;0JvU ohO'hvUtChxD rhwrhI ohO'h
tpIwzOvU tuInDwzOtvd:e>OvD:. t0JohO
,l:wysKPoDOoJqltH:qle>O rhI'O wIxJ;*HIxJ;bg vU w*dPwoDObOe>OvD:. zsgvU t0JohO xdO
wzO twIohOngeIyUIwqSUtD:vU ohO'htusU:
wzO rhIwIvUt*h:'dO0J'OvU t0JohOu'd;oe>: t*DI'D; wIvDIvUvD:wJP0JwohbO tvd:bO e>OvD:.
y0JohOwzOphIuD; yrhIwI'fvJO. ywIoe>:yo;tvDItdOzJvJO. zJ pH;xDOyMwU: 20;7 e>O pD:':0H;xHO0JvU ==yS:weD:eD: oe>:to;vU vhOu[OwzOOvD:. zJwI'fod;tH:wzO yPzsg0J tbsK;tzSdO tdO0JvU ywItdOrltyl::yo;vU pkvDIcDOcdO…

rfyuxkuzOoud;wI

ydPrkOwIxkuzOu&UvU ,xHuDItH:< ud;vg'J; ChbgxkuzOwI vU
uDIuIeIX tgz&H;u: xHuDIt*:wzOt*DIvD:. zJyS:oHuGI bOrEk:vU t0JohO ChwIwvDIvDIvU xHuDIwzOtH:t*DIvJOeYO< t0JohO tcdOteI
*H;zfwHO'J;pHI pH;xDO0J< =='dueOX uGIwIupDOvU ycdOyCU:0;0;wuhI. yxHuDIwzOtH: wlIbOcDObOwI tgr;/ wI'k;wI,:< wIuDwIcJ< wIql;wIqg< X wIobHObkOwzO vUt'Do'U ,G:twItJOvU yS:unDt*DIOvD:.
yePvU,G:r:wIvU xHuDIwzO txH*hIuDI*hItyl: / ow;X< ypH;bsK;,G:vU twIqdO*h:wzO< XyxkuzOvU t0Jur:wIvUy*DI/++
vUxH*hIuDI*hIwzOtyl:< vHPpDqSHyPzsgxDO phIuD;vU ,G:EkPvD:r:wIeYOvD: (2 uGJ;eDO 7;14).
XzJt0Jr:wIeYO pl;ug0J yS:rkIqhOrkI*D:wzOvD:. wrhIyutdOX rl'gvDIv:vUt'dObO. bOqO< 'fod;wIrkPwIckOX
wIwDwIvd:vU tyPxDOxDyS:wuvkP utdOxDO0Jt*DI< w*:vUyvDI
yr:0JoheYOvD: (uwd:…

wvD:xGHbO

zJeHOw0P wIr:vd0H:tuwDIe>OOvD:. vUy[Juh:ql[HOtusJzDcdOe>O yw&H;ql yDOvJOeH: rJ;rkIcdO wI[;uokOuoDtvDIvU yuyV:tDOoud;wI wqH;wuhIe>OvD:. zJytdObSH;tdOog tdOuokOuoDtcg yuGIuDcsHzd
wzOvU yDOvJOeH:e>OvD:. nDEkIe>O 'fod;csHzd wzOtH: okwvD:xGHw*h:t*DI bOwI[H;CPtD: vU eDOouh:e>OvD:. bOqO'D;O qlyDOvJOyl:e>OvD:.
zJy[Juh:eDOodvhOql [HOtcg< ,qdurdO xDOuh: wI[hOyvDI bOqUbOuwDIvU yS:plI
wIePwIwzOt*DI 'ftzsgvUvHP{h:MbH:tyl:< wIuGJ;to;pH;0JO'D; wIvUyeI[le>O 'fod;yokwvJ:yl:uGHPtD:
w*h:'D; ybOyvDIyo;'dOwuhIvD: ({h: 2;1). ytdO'D; wI*hIvD:wHI vD:qJ;vU yutdObl;tdOwHIvD:. yS:uGJ; vHP{h:MbH:pH;0JvU pD:rd:½V twI odOwIoDe>O yoe>:yo;oh'D; vdOvUyplItuvkIvD:. rhrhI wIupDO vU upI,G:tzdcGge>O tpdurD:'dOwuhIvD:. wItkOuh:cDOuh:yS:vU
upI,hO`;tyl:e>O tug'dOeDIr;tCd'D;O ywueICkPtD:
wohbOe>OvD:…

pH;bOwJbOt*hIwuhI

wItqUuwDIrhI0JzJ 1975 eHOOvD:. ,ubOCk ,wH:oud; Francis 'D; wJbOtD:vU ,wI*hItH:e>OvD:. Francis rhIyS:vU ,wJbOtD:vU ,*hI,usd:tgrH:wzOw*:e>OvD:. ,xHOtD:vUttdOwItvDI zJtuwJPuwD:to; vUu[;xDOwIcsU
vUtc@tcge>OvD:. bOqO ,xk;CUtD:OvD:. t0JoHuGI
,: ==wIrEk:vJO++ 'D;,wJtD:'OxJ< =r[guUPOvD:.
Francis uGI,:< ogwzSdxDO0J< 'D;pH;0J =,qUr:whIwIwrH:CD ,HPwhIr;vH+. t0JrU ,wJbOtD: wIr:whIto;rEk:rEk:O yS:w*:wJeIyUI,: wIo;ckupDOt*hI 'D;,ChupI,hO`;u[JEkP vU,wItdOrltyl:oh 'fvJOt*hIe>OvD:. ,ohOeDO'H; vU Francis phIuD;
vUwIrJPxHrJPedtyl: xkuzO0J 'fod;u'd;e>IbO upI,hO`; twIysI
wI'J;b;t*DIe>OvD:. t0Jwr:c@c@vU:bO. t0J'D;,: yuwd:0H: uwd: u'D;wIOvD:.
zJupI,hO`;r:bsguh:yS:w*: tdO'D;wIegvUtyl:0H:e>O< wJbOtD: ==uh:uh:qle[HO< qlewH:oud;OOvD:. yS:w*:tH: tvDI…

'fodtod;

,rkIqhOrkI*D:twIr:wcg zJvU,tdO'D; ,zkzJ uDIuOeOuvH:pd; tcg rhI0J wIbOuGIxGJodwzOvD:. ud;rkI*D:'J; ,qSUodwzO qltDOqOtvDI
'D; [Juh:ud;uh: zJrkI[gvD:e>OvD:. ,yPolOyPo; tqduwUIvU odohO wzO tcdOud:xJvJOt*hIe>OvD:. zJt0JohOxHO pHPySJ:wbsDvIvIe>O t0JohO twIohOngvUe>qUO[hOtD:tH: qSU t0JohO vd:vd: qlwIvDIe>OvD:. tCdwIobHO bkO uJxDOvU ,:'D;yS:xlpHPzdwzO tbUOpU: tbsDbsDe>OvD:.
wbsDbsD zJwIbSH;,o;vU wIudItCd'D; tdObSH;zJ ohOrkItzDvPtcgOvD:. wItH: r:uDr:cJ,: vU,ueJOwIzdwIvH:wzO 'fod; uyl:zsJ;'D; wIvD:ysH:vD:zk; 'D;wIuDwIcJIodvU t[;zsd; usJwzOtcge>OvD:.
tCd ,eIyUI 0H,½Sg,:pH;0J< ==y0J'OtH:O y[;zsd;usJ cJvUPvH. yvJ:uy:uy: w*:vUtusJ'O0JOvD:. ytJO'd;r:wI vUwbOyupIto; 'D;yr:vD:. yr:bO'd
yS:*: vUyouJPy0;ohOwzOtCdvD:.…

udOvU tr:rHolOrHo;wI

zJ,tdOvU wD:zkOuadtcg ,wdI½l; upIc&HPtwIxkuzO 'D;rhIwk:zJ ==udOvUweH:t*DI weH:t*DIeYOOvD:
'fod;,yg u[Juh:pdO udOt*DI rhIybOxkuzO wIeYO{g.
vUcHteHOwzOtyl:< ,CkxHO Our Daily Bread vHPzdwbhO'D; ,eIyUIuh:vU vHPcdOwDtH:
rhIwICkxUvU upIc&HPtwIxkuzO 'D; wI*hI
wcD wrhIudOvUus;yl:t*hIeYObOvD:. ,z;vHP tH:xDbd 'D; ==udO++tH: ySJ:0J'O'D; vHPpDqSHtwI*hI wzO 'D;rhIwIr:pU: [hO*HI[hObgvU eDIo;t*DI /
==o;pDqSHtudO++tH: rhIeDIr:&H CkxU0J'O'D; qhOeD:vU upItcDO
xH;< 'D;ueO tuvkIvD:vU eDIo;t*DIvD: (vl: 10;39). rhrhI eDIrIo: wcD twIr:tg< to;udI0J'OvU ==udO++ vUeDIcdt*DI/ eDIr:&H qhOeD:0J'OvU upItcDOxH; 'D;'dueO0J tuvkI/…